Barroso versus trillende Maltees in de rechtszaal

Met zo veel drama wordt politiek in Brussel zelden bedreven. Een Commissievoorzitter voor de rechter gesleept. Verwijten van complottheorieën en hinderlagen. Harde woorden over lobbyisten in Maltese restaurants.

De voorzitter van de Europese Commissie, de Portugees José Manuel Barroso, moest gisteren hoogstpersoonlijk getuigen in een pikante rechtzaak die draait om de vraag: zit Brussel onder de plak bij de tabaksindustrie? Op de eerste zittingsdag in het Europees Hof van Justitie in Luxemburg noemde de Commissiebaas de beschuldigingen „totaal absurd”.

De zaak is aangespannen door de Maltese politicus John Dalli, tussen 2010 en 2012 eurocommissaris voor Gezondheid. Hij trad af na een vermeende omkooppoging door tabakslobbyisten. Dalli claimde gisteren met trillende handen dat hij in een „hinderlaag” is gelokt, omdat hij strenge tabaksregels voorstond. Door zijn vertrek zou een nieuwe tabaksrichtlijn jarenlang zijn vertraagd.

Een felle Barroso verweet Dalli „verwarring” te willen zaaien met „complottheorieën”. Niet eerder moest een zittende Commissievoorzitter getuigen in een dergelijke zaak. Dalli eist eerherstel (een symbolische schadevergoeding van 1 euro) en compensatie voor misgelopen inkomsten. Hij verwijt Barroso overhaaste conclusies te hebben getrokken op basis van twijfelachtig bewijsmateriaal. De Maltees: „Ik vroeg 24 uur, hij keek gewoon minachtend op zijn horloge en zei: ‘je hebt 30 minuten’. Mijn doodvonnis werd uitgesproken en uitgevoerd.”

Dalli kwam in opspraak door een onderzoek van het EU- anti-corruptiebureau OLAF. Een goede vriend, restauranthouder Silvio Zammit, zou in naam van Dalli 60 miljoen euro smeergeld hebben gevraagd aan Swedish Match, producent van snus, een in vrijwel alle EU-landen behalve Zweden verboden zuigtabak. Zammit zou twee ontmoetingen hebben georganiseerd tussen Dalli en lobbyisten, op Malta.

Later bleek het OLAF-rapport te rammelen: telefoonswaren illegaal getapt, rechten van verdachten geschonden. Dalli ontkent ooit met Zammit over geld te hebben gesproken. De ontmoetingen op Malta bevestigt hij, maar, zegt hij, in het ene geval ging het niet om een tabakslobbyist. De andere ontmoeting was toevallig, tijdens een vakantie. „Ik ontmoette hem in mijn zwembroek.”

Barroso hield vol dat het aftreden van Dalli onvermijdelijk was. „Ik kon die bizarre ontmoetingen niet begrijpen, duizenden mijlen bij de commissie vandaan (...) En ze waren nog georganiseerd door een bar- of restauranteigenaar ook.” Volgens Barroso dreigde de kwestie „een lange schaduw’’ over zijn commissie te werpen.