Nieuwe Gaza-oorlog in de maak

Leger van Israël begint met vergeldingsactie tegen rakettenregen uit Gazastrook.

Gaza versus Israël

De codenaam die het Israëlische leger aan zijn militaire operatie heeft gegeven, de waarschuwingspamfletten die het over de Palestijnse bevolking van de Gazastrook uitstrooit, de propagandafilmpjes die Hamas produceert en natuurlijk de raketten die over en weer worden afgevuurd; alles echoot de gebeurtenissen van november 2012 en alles wijst op een nieuwe oorlog.

Vannacht begon het Israëlische leger onder de naam Machtige Klif weer een militaire operatie tegen de Gazastrook. Directe aanleiding is de rakettenregen die gisteravond op het zuiden van Israël neerdaalde. Voor het eerst in twintig maanden eiste Hamas, de fundamentalistische beweging die Gaza in feite regeert, de aanvallen op.

Sinds Hamas en andere facties in Gaza na een korte oorlog eind 2012 een wapenstilstand met Israël sloten, zijn er wel vaker beschietingen over en weer geweest. Daarvoor hield Israël steevast Hamas verantwoordelijk, al wist het dat Hamas andere facties aan het staakt-het-vuren probeerde te houden. Hamas heeft geen belang bij een confrontatie met een militaire overmacht. Maar sinds de vorige oorlog kwamen er nooit zóveel raketten uit Gaza als de laatste tijd.

De aanleiding voor de Palestijnen is de operatie die Israël vier weken geleden begon op de Westelijke Jordaanoever, door Israël bezet Palestijns gebied, waar toen drie Israëlische tieners waren ontvoerd. Zij werden vorige week dood teruggevonden. Israël hield direct na de ontvoering Hamas verantwoordelijk, omdat de verdachten daarvan lid zouden zijn. En Israël greep de zoektocht naar de tieners en hun ontvoerders aan om Hamas op de Westelijke Jordaanoever een klap toe te dienen. Het verrichtte ruim zeshonderd arrestaties, meest Hamasleden.

Israël richt zijn pijlen weer vol op Hamas sinds die partij in april een akkoord sloot over een nieuwe regering met zijn grote rivaal Fatah, geleid door de Palestijnse president Mahmoud Abbas. Israël, dat in een verenigd Palestina een bedreiging ziet, probeert de eenheidsregering op alle mogelijke manieren te saboteren. De Palestijnse eenheid was al behoorlijk wankel. Een oorlog, waarbij Abbas Hamas zal moeten veroordelen om in de gratie te blijven bij westerse donoren, betekent waarschijnlijk de doodsteek.

Israël moet ook waken voor zijn reputatie in het Westen. De vorige Gaza-oorlog en met name die daarvoor (2008-2009) leverden het land forse internationale kritiek op. Mogelijk vertaalt het daarom nu operatie Tzuk Eitan (Machtige Klif) in het Engels als Protective Edge (Beschermende Rand). In 2012 heette de operatie in het Hebreeuws Amud Anan (Wolkkolom) en kreeg die voor het buitenland een lievere, defensievere naam: Pillar of Defense (Verdedigingszuil).

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu moet echter ook oppassen voor zijn eigen parochie, en met name zijn politieke bondgenoten. Gisteren verbrak Avigdor Lieberman, minister van Buitenlandse Zaken en leider van Israël Ons Huis, symbolisch zijn lijstverbinding met Netanyahu’s Likud-partij uit protest tegen de terughoudendheid waarmee Netanyahu Hamas zou aanpakken. Lieberman weet dat hij met zijn roep om het geheel platbombarderen van Gaza veel Israëlische stemmen kan winnen.

Het Israëlische veiligheidskabinet besloot gisteren desalniettemin tot een beperkte escalatie van het geweld. Het leger heeft weliswaar 1.500 reservisten opgeroepen, maar Israël is voorlopig niet van plan de Gazastrook binnen te trekken, zoals het in 2009 deed – met hevig bloedvergieten tot gevolg. In 2012 werden er wel 75.000 reservisten opgeroepen, maar trok Israël ook niet Gaza binnen.

Een enorm verschil met 2012 is dat er nu ook grote onrust bestaat in Israël en op de Westelijke Jordaanoever, vanwege de moord op de drie Israëlische tieners en op een Palestijnse tiener vorige week. Bij demonstraties kwam het tot stevige rellen met de politie. Militaire actie in Gaza wakkert de woede onder Palestijnen in Israël en bezet gebied nog meer aan.

Israël houdt het dus voorlopig bij raketaanvallen vanuit de lucht en vanaf zee. Vannacht raakte het leger vijftig doelen in Gaza, waaronder huizen van vier Hamas-kopstukken. Er zouden zeventien Palestijnen gewond zijn geraakt, onder wie zeven kinderen.

Volgens Hamas’ militaire vleugel heeft Israël met het bombarderen van huizen „alle rode lijnen overschreden”. Het dreigt met langeafstandsraketten. Gazaanse projectielen, tachtig in totaal, landden gisteren tot zo’n 40 kilometer ver in Israël. De meeste projectielen, voornamelijk mortiergranaten, kwamen in velden terecht. Ze verwondden twee Israëliërs.