Is Ernest Louwes toch ten onrechte gestraft?

Er komt nieuw onderzoek in de geruchtmakende zaak die leidde tot de veroordeling van Ernest Louwes.

De advocaat-generaal bij de Hoge Raad Diederik Aben vindt dat er nieuw onderzoek moet komen naar de zogeheten Deventer moordzaak. Hij stemt in met het verzoek van de advocaten van Ernest Louwes die voor deze moord is veroordeeld. De raadslieden menen dat nieuw onderzoek gegevens zouden kunnen opleveren die kunnen leiden tot herziening – een nieuwe inhoudelijke behandeling – van de strafzaak.

1 Hoe zat het ook al weer met de Deventer moordzaak?

Op 25 september 1999 wordt het lichaam van de 60-jarige weduwe Jacqueline Wittenberg gevonden in haar huis in Deventer. De politie arresteert op 19 november Ernest Louwes, haar dan 46-jarige belastingadviseur. Hij wordt in hoger beroep door het hof in Arnhem veroordeeld tot twaalf jaar cel. Hij zou een financieel motief hebben gehad. In 2003 wijst de Hoge Raad een herzieningsverzoek toe. Het hof in Den Bosch handhaaft de veroordeling op basis van DNA-materiaal. In 2008 wijst de Hoge Raad een herzieningsverzoek af. Louwes komt vrij in 2009; hij heeft zijn straf uitgezeten. Hij heeft altijd gezegd onschuldig te zijn.

De raadsheren in Den Bosch baseren hun oordeel vooral op het feit dat DNA van Louwes is gevonden op de blouse van het slachtoffer. Deze sporen laten volgens het hof „redelijkerwijze geen andere overtuiging dan dat deze zijn ontstaan bij het gebruik van geweld”. Ook zou volgens het hof zijn gebleken dat Louwes heeft gelogen over een telefoontje dat hij pleegde met de weduwe vlak voor haar dood. Hij zou vanuit Deventer hebben gebeld en niet vanaf de A28 in de buurt van Harderwijk, zoals hij zelf zegt.

2 Wat is de betekenis van het besluit tot nader onderzoek?

„De deur is in deze zaak door advocaat-generaal Aben een klein beetje opengezet maar een heropening is het nog lang niet”, zegt de advocaat van Louwes, Geert-Jan Knoops. De advocaat vindt het wel veelzeggend dat Aben al conclusies trekt ten aanzien van het gsm-verkeer tussen de weduwe en Louwes. Aben schrijft dat het hof bij de veroordeling op dit punt „van een aantal verkeerde aannames uitging”. Dat oordeel zou volgens Knoops al voldoende zijn om een herziening aan te vragen omdat dit een zogeheten novum – een nieuw feit – betreft die een nieuwe behandeling rechtvaardigt. „Toch is het goed dat er nu eerst nog eens nieuwe onafhankelijke experts naar het bewijs kijken. Er is al twee keer tevergeefs een herziening aangevraagd”, aldus Knoops.

3 Wat wordt er nog meer onderzocht?

De advocaat-generaal wil nieuw commentaar van het Nederlands Forensisch Instituut. Het NFI wordt om zijn mening gevraagd over rapporten van deskundigen over de wijze waarop aangetroffen celmateriaal terecht kan zijn gekomen op de blouse van het slachtoffer. Het gaat om de vraag of DNA sporen vreedzaam, bijvoorbeeld via zakelijk contact, of via geweld zijn overgebracht. „Als er voldoende aanleiding voor is” zal Aben eventueel ook nog onafhankelijke deskundigen naar deze kwestie laten kijken.

4 Waarom wordt ook nog opnieuw onderzocht wanneer de weduwe precies is overleden?

Volgens sommige deskundigen duiden enkele kenmerken van het lichaam van het slachtoffer erop dat ze een dag later is overleden dan waarvan tot dusver is uitgegaan. De advocaat-generaal wil weten of deskundigen het hier over eens zijn. „Als het slachtoffer een dag later is overleden, heeft Louwes een alibi”, zegt zijn advocaat Knoops. „Dat blijkt uit zijn werkrooster.”