De op een na meest gezochte terrorist preekt

De terreurleider van ISIS, ‘de onzichtbare sjeik’, hield zijn allereerste publieke optreden.De Amerikaanse regering heeft 10 miljoen dollar op zijn hoofd gezet.

Een still uit het filmpje van de preek van Abu Bakr al-Baghdadi, hij noemt zichzelf spiritueel leider van alle moslims. Foto Ap

Met langzame tred beklimt Abu Bakr al-Baghdadi de kansel van de Grote Moskee in de Iraakse stad Mosul. Terwijl de oproep tot gebed klinkt, maakt de terreurleider zijn tanden schoon met een miswak, een twijg die fundamentalistische moslims gebruiken als tandenborstel.

Dan richt hij het woord tot de gelovigen. In klassiek Arabisch benadrukt hij zijn positie als kalief, leider van de gelovigen. Aan zijn zwarte gewaad en zwarte tulband is af te lezen dat hij zichzelf ziet als een afstammeling van de profeet Mohammed. Op kalme, vastberaden toon spoort hij alle moslims aan deel te nemen aan de jihad. „Neem deel aan de jihad in de naam van God, spoor de gelovigen aan en wees geduldig in het licht van deze ontberingen. Als jullie wisten welke beloningen en eer de jihad oplevert in deze wereld en het hiernamaals, zou niemand zijn deelname uitstellen.”

Het was voor zover bekend het allereerste publieke optreden van Baghdadi, een van de meest mysterieuze terreurleiders ter wereld. Om niet teveel over zichzelf en zijn verblijfplaats te onthullen, is hij altijd zeer behoedzaam geweest. Zijn bijnaam is de ‘onzichtbare sjeik’, omdat er zo weinig over hem bekend is en hij geen videoboodschappen naar buiten brengt. Er zijn slechts twee geverifieerde foto’s van hem bekend.

Maar sinds de zelfverklaarde stichting van een kalifaat in grote delen van Irak en Syrië een week geleden, kan Baghdadi niet langer in de schaduw blijven staan. Hij heeft zichzelf uitgeroepen tot kalief, spiritueel leider van alle moslims. Dat kwam hem op enige kritiek te staan in jihadistische kringen. Want een islamitische leider behoort traditioneel tussen de mensen te leven en de preek te geven tijdens het vrijdaggebed.

Geregisseerde preek in de moskee

Dus hield Baghdadi vrijdag een preek in de meest prominente moskee van Mosul. Zijn eerste openbare optreden was tot in de puntjes geregisseerd. Er zijn berichten dat mensen in Mosul werd bevolen naar de moskee te komen. Bezoekers werden uitgebreid gefouilleerd voordat ze naar binnen mochten. Via sociale media werden de verwachtingen hoog opgestuwd.

Een 21 minuten durende video van de preek werd later verspreid via jihadistische internetfora en twitteraccounts die zijn gelieerd aan de Islamitische Staat in Irak en de Levant (ISIS), of de Islamitische Staat, zoals de groep zichzelf nu noemt. Hoewel inlichtingendiensten nog bezig zijn om de authenticiteit van de beelden te verifiëren, twijfelden weinigen eraan dat het Baghdadi is.

Baghdadi is de meest gezochte terrorist na Ayman al-Zawahiri, de Egyptenaar die Osama bin Laden opvolgde als leider van Al-Qaeda. De Amerikaanse regering heeft 10 miljoen dollar op zijn hoofd gezet.

Wat we van Baghdadi weten, komt grotendeels van jihadistische websites waar zijn prestaties in talloze verhalen worden beschreven en bewierookt. Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten werd hij in 1971 geboren in de stad Samarra. Het verhaal gaat dat hij geradicaliseerd is tijdens de vier jaar dat hij gevangen zat in de Amerikaanse gevangenis Camp Bucca in Irak, waar veel leiders van Al-Qaeda werden vastgehouden.

Volgens een van de verhalen op internet werd hij gerekruteerd door Al-Qaeda-in-Irak, dat tijdens de Amerikaanse bezetting onder leiding stond van Abu Musab al-Zarqawi. Hij zou zich aanvankelijk hebben beziggehouden met de smokkel van buitenlandse strijders naar Irak. Later zou hij emir zijn geworden in Rawa, een stadje vlakbij de grens met Syrië.

Sinds hij het leiderschap overnam, heeft hij de groep getransformeerd van een lokale tak van Al-Qaeda in een onafhankelijke internationale strijdgroep die een groot gebied controleert van het noorden van Syrië tot aan de Iraakse hoofdstad Bagdad.In zijn preek sloeg Baghdadi een vrome en soms zelfs nederige toon aan, die in scherp contrast staat met de arrogantie waarmee hij vorige week het kalifaat uitriep en eiste dat alle andere jihadistische groepen trouw aan hem zwoeren.

„Het is een last de verantwoordelijkheid op me te nemen om jullie te leiden”, verklaarde hij. „Ik ben aangesteld als jullie voogd en ik ben niet beter dan jullie. Dus als jullie vinden dat ik gelijk heb, steun me, en als jullie vinden dat ik het mis heb, adviseer me dan en breng me op het rechte pad. Ik beloof jullie geen luxe, veiligheid en ontspanning, zoals de koningen en heersers hun onderdanen. In plaats daarvan beloof ik jullie wat Allah aan zijn gelovigen heeft beloofd.”