‘Big Buurman is watching you’

Help, de buurman heeft een nieuwe hobby. Met zijn nieuwe Chinese cameradrone vliegt hij rondjes in de buurt en maakt foto’s van... ja, van wat eigenlijk. Iedereen houdt zich flink, vindt het zogenaamd enig en hoopt stil dat Buurman Drone binnenkort mountainbiken of koikarpers toch leuker vindt. Recreatie als kwelling.

De krant belichtte gisteren de opkomst van deze kleine vliegende platforms voor particulieren. Steeds goedkoper, makkelijker te besturen en dus een wereld van nieuwe mogelijkheden, voor de massa. Niet alleen voor de goedwillenden: de behoefte aan toezicht, regulering en dwangmaatregelen neemt navenant toe.

Drones hebben immers ook nadelen. Ook goede buren stellen prijs op privacy, boven de achtertuin (en voor het slaapkamerraam). Drones kun je ook zien als de definitieve privatisering van de bewakingscamera, die ook kan vliegen. Het zoveelste hoofdstuk in het verhaal over de voortdenderende technologie die permanent toezicht, registratie en transparantie van de medemens mogelijk maakt. Buurman Drone maakt zo bezien een definitief einde aan het huisrecht. Aan de menselijke behoefte om nog één plek te hebben waar hij ongezien is, zich gedekt mag houden, geheimen koestert en ongestoord zichzelf is. Privacy, een illusie uit de 20ste eeuw.

Anderzijds heeft Buurman Drone ook rechten. De overheid blijkt al op maatregelen te zinnen om de besturing van onwelgevallige drones op afstand over te kunnen nemen. Dat zou dan weer een nieuwe bevoegdheid zijn, waarvoor niettemin al een aanbesteding schijnt te zijn uitgeschreven. Dat wekt toch verbazing. Op basis waarvan zou de staat van afstand de macht over andermans eigendom moeten kunnen overnemen? En onder welke omstandigheden zou zo’n vergaande ingreep gerechtvaardigd kunnen zijn? Het lijkt een vorm van inbeslagname in de lucht, een overheidskaping, tijdens het vliegen. De politie neemt toch ook niet van afstand de besturing van uw toetsenbord, de volumeknop van uw stereo of de cruisecontrol (snelheidsregelaar) in uw auto over?

Toegegeven, er zijn neigingen in die richting. Bij de Tweede Kamer ligt een voorstel waarin de politie het recht krijgt bij verdachten op afstand het toetsenbord af te luisteren, de webcam in te schakelen of anderszins in te breken in computers en mobiele telefoons. Computercriminelen zouden bestreden moeten worden met ‘terughacken’ en data zouden op afstand vernietigd moeten kunnen worden. Zulke ingrepen gaan ver en zijn dan ook controversieel.

Dat de staat ‘iets moet’ met Buurman Drone is wel duidelijk. Maar een overheidsrecht op kaping van uw nieuwe technologie kan niet zomaar als vanzelfsprekend aangenomen worden.