Het Grote Keeperscomplot...

Doelman Tim Krul viel in de laatste minuut van de verlenging in.Een gouden wissel, want Krul redde Oranje in de strafschoppenserie. Jasper Cillessen wist niets van deze vooraf geplande tactische meesterzet van de bondscoach.

Spelers van het Nederlands elftal stormen op doelman Tim Krul af, nadat hij twee strafschoppen stopte in de penaltyreeks tegen Costa Rica. Foto Reuters

Met ‘penaltykiller’ Tim Krul blijkt Nederland opeens een onverwacht wapen in huis te hebben. Oranje en strafschoppen op een WK leek altijd een fatale combinatie. Maar op een zomerse zaterdagavond in Salvador de Bahia kwam daar op een verbluffende wijze een einde aan. Het Nederlands elftal heeft van zijn zwakte een kracht gemaakt. „Als de ploeg me tegen Argentinië opnieuw nodig heeft, dan zal ik er weer staan”, sprak Krul op weg naar de halve finales van het WK zelfverzekerd.

Best bewaarde geheim van dit WK

Het inzetten van Krul voor de beslissende strafschoppenreeks tegen Costa Rica bleek het best bewaarde geheim van het WK. Zelfs vaste doelman Jasper Cillessen was compleet verrast, net als veel van zijn ploeggenoten en de tegenstanders. De keeperswissel pakte uit zoals vooraf was bedacht. De meesterzet leverde Nederland een plaats in de halve finales op. „Zo’n jongensdroom kan je eigenlijk niet eens verzinnen”, stamelde Krul zaterdagavond in de catacomben van de Arena Fonte Nova van Salvador.

Een dag later zaten Krul (26) en Cillessen (25) op het trainingscomplex van Flamengo broederlijk naast elkaar. Voor het oog van de internationale pers keken ze terug op een bizar slot van de wedstrijd. Krul bekende dat er hij zeven weken geleden al rekening mee hield dat hij weleens de ‘penaltykiller’ van Oranje zou kunnen worden. Onder leiding van keeperstrainer Frans Hoek werkten Krul, Cillessen en Michel Vorm aan een minutieus plan. Iedere strafschoppennemer van Costa Rica werd bestudeerd. Maar alleen Krul wist dat hij de man zou zijn die het tegen Costa Rica ten uitvoer zou brengen.

Hoek riep Krul vlak voor het vertrek van het hotel naar het stadion bij zich en vertelde hem dat er bij een strafschoppenserie mogelijk een rol voor hem was weggelegd. Tegelijkertijd kreeg de doelman van Newcastle United de boodschap het stil te houden. Toen Krul in de rust van de reguliere speeltijd een paar penalty’s oefende met Joël Veltman vermoedde niemand nog iets. Cillessen kreeg pas argwaan toen Krul in de tweede helft van de verlenging warm ging lopen.

Buiten Krul zaten slechts een paar mensen, onder wie uiteraard bondscoach Louis van Gaal en aanvoerder Robin van Persie, in het complot. Bijna dreigde de opzet te mislukken omdat de bal in de slotfase maar in het spel bleef. Maar voordat scheidsrechter Ravshan Irmatov affloot vond de keeperswissel plaats. De volkomen verbouwereerde Cillessen schopte uit woede tegen een waterzak. Krul stond stijf van de adrenaline. Bondscoach Jorge Luis Pinto van Costa Rica was volledig verrast.

Waar Nederland in het verleden een angstsyndroom had als het gaat om strafschoppenseries, straalde Oranje nu bravoure uit. Met de zelfverzekerde Krul had Nederland een keeper in het doel staan die alleen maar iets te winnen had.

Op het lijstje van vijf strafschoppennemers van Oranje stonden louter specialisten: Robin van Persie, Arjen Robben, Wesley Sneijder, Dirk Kuijt en Klaas-Jan Huntelaar – de ‘oudjes’ van Oranje. Van Persie hield ondanks zijn moeizame wedstrijd tegen Costa Rica – hij miste enkele grote kansen – vast aan het nemen van de eerste strafschop.

Het psychologische spel tussen de keepers en de spelers was fascinerend. De Costa Ricaanse doelman Keylor Navas gaf de bal netjes aan Van Persie, die de eerste strafschop nam voor Nederland. Met andere internationals probeerde hij oogcontact te maken of ze met woorden uit hun concentratie te halen. Als zijn ploeggenoten aan de beurt waren maakte Navas al zittend op zijn knieën schietgebedjes bij de achterlijn.

Van Persie liet zich er niet door afleiden. „Ik zonder me af. Ben in mijn eigen wereld. Je moet heel snel alles van je afzetten wat er eerder op de avond is gebeurd. Dat moet je een plek geven. Ondanks alle krampjes en pijntjes moet je zo’n strafschop met volle concentratie nemen. Dat kun je nog zo vaak trainen, maar op een WK is het wel wat anders dan een jochie dat in zijn achtertuin op een doeltje schiet”, vertelde Van Persie. „Of ik aan de verloren strafschoppenserie van Oranje in 1998 dacht? Nee, ik dacht maar aan één ding: scoren.”

Psychologische oorlogsvoering

En Van Persie scoorde, net als de andere Nederlanders. Navas had simpelweg geen antwoord op hun inzetten. De psychologische oorlogvoering van Krul werkte beter. Schreeuwend en gebarend liet hij de tegenstander weten in welke hoek hij de inzet verwachtte. Bij twee van de vijf penalty’s haalde Krul op grootse wijze zijn gelijk. En zo werd hij de held van de avond.

De gewisselde Cillessen was er als een van de eersten bij om Krul in de armen te vliegen nadat die de inzet van Michael Umaña had gestopt. Cillessen deed dat uiteraard met gemengde gevoelens. De doelman van Ajax was liever zelf de gevierde man geweest, gaf hij achteraf toe.

En als hij alles vooraf wel had geweten, had Cillessen naar eigen zeggen bij de wissel ook anders gereageerd. „Het had mij niet uitgemaakt als ik op de hoogte zou zijn geweest”, zei hij. „Ach, ik heb één cruciale redding in de verlenging verricht. Krul pakte er daarna twee. Hij is nu de grote man.”