De man van glas is kogelvrij. Een portret van Arjen Robben

Hij was altijd geblesseerd, nu is hij topper op het WK. Arjen Robben verkeert in de vorm van zijn leven. Althans, die conclusie trekt de buitenwereld. En ploeggenoten vallen over elkaar heen in bewondering voor de aanvaller.

Door Koen Greven en Bart Hinke

Robben zette in de wedstrijd tegen Chili nog één keer aan, volle sprint, met versnelling nog tot aan de achterlijn en gaf toen voor op Memphis Depay: 2-0. Het was zeker niet zijn eerste sprint over het halve veld – of langer. Tegen Spanje bij de 5-1. Tegen Australië bij de 1-0. En eerder in het duel tegen Chili, toen hij net voorlangs schoot na een eindeloze rush door de defensie. Voel de siddering door de verdediging van de vijand gaan als Robben aan de bal komt. Je kon de angst ook in de wedstrijden tegen Mexico en Costa Rica bijna ruiken.

Met Robben zit het allemaal bijzonder goed. Dat zegt hij nu al weken aaneen, al toen hij zich meldde in het Portugese Lagos voor het trainingskamp, eind mei, vlak na een bekerfinale over 120 minuten tussen zijn Bayern München en Borussia Dortmund.

“Ik voel me goed, ik voel me fit”, zo zei hij. En dat laat hij op het WK in Brazilië zien door al vier keer negentig minuten en één keer 120 minuten dreigend te zijn. Drie goals, één assist. Getipt als speler van het toernooi, twee keer man van de wedstrijd in de groepsfase waar lang niet iedere ster zich op het sterrenniveau begaf.

https://www.youtube.com/watch?v=syvWvj-4sic

Hotel Caesar Park, woensdagmiddag 25 juni. Bij de interviewsessie ontbreekt aanvoerder Robin van Persie, dus er is weer massaal ingetekend op Robben. Met een wat verlegen glimlach pareert hij de suggesties dat hij de belangrijkste speler van het toernooi is, de man die het moet doen voor Nederland, van wie het succes van Oranje afhangt. „Ik hou er sowieso niet van om over mezelf te praten. Ik ben er 100 procent van overtuigd dat alles klopt in het team. Mijn rol is daarin simpel: kansen creëren en scoren. Ik doe gewoon m’n job. Maar het is net zo belangrijk dat de jongens achterin en op het middenveld de nul houden.”

‘Hij geeft me vertrouwen in mijn lijf’

Hoe werd de man van glas een man van staal? “Je kunt zeggen dat Arjen en ik samen aan de basis staan van zijn fitheid”, zegt Hub Westhovens aan de telefoon, de Limburgse osteopaat die sinds 2008 met Robben werkt. Westhovens:

“Het belangrijkste wat ik hem geleerd heb, is om meer lichaamsbewust te zijn, preventief te handelen en het tijdig te registreren als er iets dreigt mis te gaan in zijn spieren. Daarmee voorkomen we spierblessures. Dit seizoen is hij één keer geblesseerd geweest, en dat was omdat de keeper zijn knie open schopte tot op het bot.”

“Hij geeft me vertrouwen in mijn lijf”, zei Robben een aantal weken geleden. “De boel recht houden, daar gaat het om. Bekken, rug, enkels – dat het allemaal vrij beweegt, dat het niet vastloopt. Want als je blokkades hebt, ga je compenseren en dan ga je spieren verkeerd belasten.”

Westhovens maakt de vergelijking met de Formule 1. „Het zijn allemaal topauto’s, en toch gaan er elke race een paar kapot en belanden sommige achter in het deelnemersveld. Dat gaat ook om finetuning. Als osteopaat ben je altijd op zoek om er die kleine dingen uit te halen, die vroege registratie. Zodat hij vrij is in zijn koppie, niet bezig hoeft te zijn met de vraag of zijn liezen het houden, of zijn hamstrings het houden.”

Weer die vergelijking met de Formule 1: “Hij durft nu door te trekken op de rechte stukken”, zegt osteopaat Westhovens:

“Dat vond ik ook zo mooi aan die sprint in de 90ste minuut tegen Chili. Fullprof zijn betekent niet dat je zeven dagen per week 120 procent geeft, zoals hij vroeger deed. Hij heeft geleerd om twee keer per week 120 procent te geven: tijdens de wedstrijd en één keer op de training, om de boel te testen.”

Robben gisteren tijdens de laatste training voor het duel met Argentinië.

Robben gisteren tijdens de laatste training voor het duel met Argentinië. Foto EPA / Diego Azubel

Stoppen

Voor het eerst speelde Robben meer dan vijftig duels in een jaar. Het heeft wel tijd nodig gehad, beaamt Westhovens, want de Groninger sukkelde nog jaren door. Met als meest in het oog springende kwetsuur de hamstringblessure, die Robben bijna het WK van 2010 kostte en hem na die zomer nog maanden aan de kant hield. Als het in Zuid-Afrika opnieuw mis zou zijn gegaan, dan was zijn loopbaan waarschijnlijk voorbij geweest.

In 2012 bekende Robben tegenover de NOS dat de gedachte aan stoppen weleens door zijn hoofd was geschoten. „Die machteloosheid is heel frustrerend”, zei hij eerder in NRC Handelsblad.

Het is nu bijna niet meer voor te stellen, een Robben die eraan denkt te stoppen. En zo is het ook nooit geweest, zei hij voor het begin van het WK in Brazilië desgevraagd.

„Ik heb nooit serieus overwogen om te stoppen, zo ver is het nooit gekomen. Dat was gewoon een heel zwaar jaar met twee blessures en daar nog eens een schaambeenontsteking overheen. Dan heb je het wel even gehad. Uiteindelijk vecht je je wel terug.”

‘Op zo’n manier terugkeren, dat is heel knap’

Zijn carrière tekende zich toen door blessureleed en cruciale missers in belangrijke wedstrijden. Na de verloren WK-finale in 2010, de bal die hij tegen de teen schoot van de Spaanse keeper Iker Casillas, en het annus horribilis 2012 – toen hij een penalty miste in de finale van de Champions League en met Oranje een mislukt EK meemaakte – was er weinig te lachen voor de man uit Bedum.

Pas toen hij een jaar later de winnende goal maakte in de Champions League-finale, tegen Borussia Dortmund, kwam de kentering. Dat was zo ongelooflijk sterk van hem, zegt Westhovens. „Wat hem dat jaar daarvoor allemaal was overkomen, penalty missen in de finale, uitgefloten worden door je eigen publiek. En dan zo terugkeren, dat is heel knap.”

Ploeggenoten bij Oranje vallen over elkaar heen in hun bewondering voor de aanvaller. Aanvoerder Robin van Persie koos hem als beste speler van het afgelopen jaar bij de verkiezing voor de Gouden Bal-winnaar, en dat was meer dan chauvinisme.

Verdediger Ron Vlaar, zelf in een fase van zijn leven dat hij zijn fysieke grenzen aan het opzoeken is, vindt het „fascinerend om hem bezig te zien”, zei hij voor vertrek naar Brazilië.

„Het valt me echt op, en dan wil ik anderen echt niet tekort doen, maar hoe agressief hij is. Alles altijd wil winnen, ieder duel. Dat straalt hij iedere seconde uit. Dat maakt wel een verschil hoor. Hij is een goede voetballer die ook nog eens op een heel goede manier met alles omgaat. Voor mij is dat een volgende stap.”

Robben tijdens de achtste finale tegen Mexico in duel met Hector Moreno.

Robben tijdens de achtste finale tegen Mexico in duel met Hector Moreno. Foto ANP / Jasper Ruhe

Van Gaal: er zijn er weinigen zoals Robben

Bondscoach Louis van Gaal is al minstens zo vleiend over de instelling van Robben, zei hij tijdens het trainingskamp in Lagos:

„Ik heb al meerdere malen gezegd dat er maar weinig spelers op deze aardbol rondlopen die zo professioneel met hun lichaam omgaan als Robben. Als jij ziet hoe Arjen alleen al de warming-upoefeningen doet, en dat vergelijk je met anderen. Dan zit daar een andere beleving in. Vind ik ook heel mooi.”

Van Gaal bewoog tijdens de persconferentie voorafgaand aan Nederland-Spanje met zijn hand achter de rug van Robben. Hij zei, na eerst zijn geloof in het ‘totalemensprincipe’ weer eens te hebben verkondigd ten overstaan van de verzamelde internationale voetbalpers, dat Arjen zo goed is omdat zijn vrouw en kinderen achter hem staan. Robben zelf is daar een tikkeltje te nuchter voor. „Ja, dat is het totalemensprincipe waar de trainer het altijd over heeft. Maar dat is bij mij altijd goed. Mijn gezinnetje staat altijd achter mij.”

Toch zijn Bernadien en de drie kinderen – van zes, vier en twee – niet mee naar Brazilië, waar veel andere spelers wel hun gezin in de buurt hebben. Een bewuste keuze, zegt Robben, „want mama moet bij de kindjes zijn, en de kindjes moeten thuis zijn.” En ook Westhovens, die bij Bayern München wekelijks langskomt, is niet mee naar Brazilië.

Vorm van zijn leven

Er wordt Robben voorgelegd of hij in de vorm van zijn leven steekt:

„Dat weet ik niet, ik kijk daar wel eens wat anders tegenaan. Misschien valt het nu op omdat ik langere tijd fit ben. Maar de laatste paar jaren heb ik best heel goede periodes gehad, was het misschien wel beter nog. Dus ik zie het niet zo. Wat ik zeg: ik voel me goed, voel me fit en heb de kracht en snelheid.

Ik voel op het moment dat ik kan aanzetten dat de actie er echt goed in zit. Ik ben daar niet verrast over. Het is een lekker gevoel, dat je wegkomt van de tegenstander met soms nog een trap mee of duw mee, en dat je dan toch kan blijven staan en kan doorversnellen.”

Na de zege op Chili zei Robben in een euforisch moment dat Van Gaal kennelijk “een gouden pik” heeft. En hijzelf dan?

„Nou, een gouden pik betekent meer: geluk hebben. Weet niet of het geluk is. Ik denk het niet. Bij die goals was ik niet toevallig op de juiste plek. Nee, dat was geen geluk.”