Wielrennen voor beginners, een korte introductie

Koers. Foto ANP / Bas Czerwinski

Waarom houdt een wielrenner zijn benen stil als hij vooraan fietst? Wat betekenen al die termen? Wat is een waaier, een verzet en waarom wordt een Duitser Panzerwagen genoemd? Soms is wielrennen een mysterie. Wie de komende drie weken de Tour beter wil snappen, doet er goed aan deze inleiding van Anne Spapens te lezen.

Wielrennen. Fietsen. Koers. Hoe u het ook wil noemen, het mag allemaal. Alhoewel koers eigenlijk staat voor het moment dat een wedstrijd, vaak na een lange tijd van schijnbaar onbeduidende ontsnappingen, echt losbarst. Koers doet bij de wielerliefhebber het bloed sneller stromen. Op Twitter roept u dan ook meteen HET IS KOERS! zodat iedereen weet dat u er kijk op heeft.

Koers met een blokje kaas

Vaak valt koers overigens precies samen met dat moment op zaterdag- of zondagmiddag waarop de meeste mensen een biertje pakken of een fles wijn opentrekken. Want zo is wielrennen, het laat zich uitstekend combineren met de middagborrel. Tijdens de Tour wordt ook ’s avonds voor u gezorgd, u beschouwt dan urenlang na met Karl Vannieuwkerke en Mart Smeets. En een lekker blokje kaas. Of worst. Of een borrelnootje.

Bij koers in een bergetappe knalt de kopgroep uit elkaar als de eerste echte klimmer zich tegen een op het oog belachelijk steile helling omhoog werpt. Zitten er in die kopgroep geen mannen die meedoen voor het algemeen klassement, dan mogen zij winnen. Vaak zal de camera zich in dat geval al gauw op de groep favorieten voor de eindzege van de ronde richten, want zij vechten de koers in de koers uit.

Wees als beginnend kijker dus niet verbaasd dat alle aandacht uitgaat naar de man die als tiende over de streep komt. U gaat het vanzelf begrijpen.

Genoeg support tijdens de eerste etappe tussen Leeds en Harrogate. Foto AFP / Eric Feferberg

Roep iets over het verzet

Om mee te kunnen praten moet u ook af en toe iets over het verzet van de renner roepen. Als hij langzaam ronddraaiend naar boven lijkt te zwoegen draait hij een groot verzet. Als hij zijn benen heel snel beweegt en naar boven lijkt te dansen, draait hij een klein verzet. Of heeft hij de juiste doping gebruikt natuurlijk.

In een vlakke etappe is het koers als het op de kant gaat. Daar is sprake van als de renners waaiers moeten vormen om elkaar uit de wind te houden. Waaiers zijn het hoogste koersgenot. Vergeet daarom niet op het juiste moment WAAIERS! te roepen. U zult zich kunnen koesteren in warm bad van mede-waaierista’s.

Laat een renner zich verrassen door de wind, dan mist hij de slag. De arme drommel zal moeten laten zien hoe sterk de eenzame fietser is. En erg sterk is die vaak niet, tenzij hij een tijdrijder is.

De eerste waaier in de dertiende etappe van de Tour 2013. Foto EPA / Nicolas Bouvy

Spartacus en Panzerwagen

Een tijdrit is een wedstrijd waarin de renners tegen de klok rijden, niet tegen elkaar. Denk aan schaatsen, maar dan zonder blokjes en ijs. En veel leuker, want: fietsen. Vroeger won een Zwitser genaamd Spartacus deze ritten, tegenwoordig gaat die eer naar een bloedende Duitser met schuurpapier in zijn broekje die we Panzerwagen noemen.

Bijnamen zijn essentieel in de koers. Verdiep u daarin en weldra spreekt ook u achteloos over De Condor van Varsseveld en De Haai van Messina.

Treintjes vormen

Ook in een vlakke etappe zal er vaak een groepje renners in het begin van de race ontsnappen. Meestal worden zij een kilometer of tien voor de finish teruggepakt door het peloton. Dan begint de echte wedstrijd en zullen de ploegen met een goede sprinter in hun gelederen treintjes gaan vormen om hún man aan de overwinning te helpen.

Is dat dan niet nutteloos, die eerste 180 kilometer, vraagt u zich misschien af. Nee. Dat is nu eenmaal zo afgesproken, en bovendien hebben wij wielerkijkers inderdaad echt niets leukers en beters te doen. Fietsen is fietsen.

De Ronde is geen etappekoers

In de bovenstaande alinea’s gaat het over etappes. Etappekoersen zijn meerdaagse wedstrijden, rondes dus. De Ronde van Frankrijk, de Tour de France, is de bekendste. De allerbekendste ronde is De Ronde. Die wordt verreden in Vlaanderen en heet daarom De ronde van, u raadt het al, Vlaanderen. De RVV is géén etappekoers maar wordt in één dag verreden. En nee, dat is helemaal niet onlogisch.

Op welke zender kijkt u de Tour? Dat is een belangrijke vraag. Bent u geïnteresseerd in Franse kastelen, goede riviertjes om met uw kano te varen en de geschiedenis van de Katharen, dan kijkt u naar Herbert Dijkstra en Maarten Ducrot. Wilt u weten wat zwadderen is, hoe duivels zich in wijwatervaten gedragen en hoe wonderbaarlijk schoon een gat kan zijn, als gat zijnde, dan kijkt u op Sporza.

U zegt dan overigens dat u op De Belg kijkt.Wel dient u zich bij die Belg te wapenen tegen een dosis chauvinisme waar de honden geen brood van lusten. Wie er ook wint, het is altijd een Belg. Ook al is de renner in kwestie slechts één keer over België heengevlogen op weg naar zijn huis in Spanje.

Foto AFP / Lionel Bonaventure

Tot slot, die doping

Ja, die is er soms. Wij wielerkijkers weten dat. En als er weer eens een renner betrapt wordt breekt ons hart. Tenzij dat dopinggeval traditiegetrouw op de rustdag bekend wordt gemaakt, want dan breekt het zo heerlijk je ellendig lege lange dag. Overigens lijmen wij dat gebroken hart altijd weer vlot, want anders kunnen we geen fietsen meer kijken. En zonder fietsen is het leven zinloos.

Anne Spapens is mede-auteur van Thuis voor de Tour. Een eerdere versie van dit stuk verscheen op Het is Koers.