Hij zegt dat hij van kranten houdt – en dat is slim

In twaalf jaar koopt de Belg Christian Van Thillo de helft van de Nederlandse dagbladen. „Hij wil laten zien dat hij het kan. ‘Kijk eens papa’, dat is wat hem drijft.”

Foto Nicolas Maeterlinck

Het is zaterdagochtend 26 oktober 2002. Zwaarbewolkt, 10 graden. Christian Van Thillo, een paar maanden veertig, staat op de stoep van de Stichting Het Parool in Amsterdam. De Belg komt zich presenteren aan de eigenaren van Het Parool. Die deden eerst een beetje lacherig over zijn Persgroep, maar nu is zijn familiebedrijf een van de twee potentiële kopers van de kwakkelende krant.

Na de koffie begint Van Thillo met zijn presentatie. Slide 1 van de Powerpoint, met de kop: ‘Presentatie van De Persgroep ten behoeve van Wegener’. Van Thillo schrikt, hij heeft de verkeerde presentatie meegenomen – die voor Wegener, zijn andere prooi in Nederland. Er valt een korte, ongemakkelijke stilte. Van Thillo praat slim over zijn faux pas heen.

Twee weken later is de deal rond. De Persgroep koopt een belang in Het Parool voor 4 miljoen euro. Wegener gaat naar de Britse investeerder Mecom, voor 800 miljoen euro. Veel meer geld dan De Persgroep in gedachten had.

Nu, twaalf jaar later, krijgt Van Thillo (52) alsnog zijn zin. Afgelopen maandag werd bekend dat De Persgroep Mecom 245 miljoen euro wil betalen voor de zeven regionale kranten van Wegener – plus Media Groep Limburg en twee Deense dagbladen. Slaagt de overname, en die kans is groot, dan worden de Belgen het grootste krantenbedrijf van Nederland met een marktaandeel van 50 procent. Na Het Parool en PCM in 2009 grijpt Van Thillo definitief de macht in de Nederlandse dagbladwereld.

In 25 jaar is het kleine familiebedrijf De Persgroep onder leiding van Van Thillo uitgegroeid tot een Europese speler, met 900 miljoen euro omzet en ruim drieduizend werknemers. Een uitgever die niet terugschrikt voor harde saneringen en dat tegelijkertijd een rotsvast vertrouwen heeft in de toekomst van papieren media.

De Persgroep wordt geleid door een meritocratische mannenclub met tal van bijnamen, zoals De Pretoriaanse Garde en De Van Thillo-boys. Geen introspectieve types voor mindfulness en bikram-yoga, maar dag en nacht werkende adrenalinejunks, die kicken op het sluiten van een mooie deal.

Het adagium van De Persgroep is het adagium van Christian Van Thillo: work hard, play hard.

NRC Handelsblad sprak deze week met vrienden, bekenden en collega’s van Van Thillo. Wie is hij? Wat drijft deze John de Mol van de krantenwereld? En hoe kon Christian Van Thillo van onhandelbare, feestende puber uitgroeien tot mediatycoon van de Lage Landen?

Imperium

Christian Van Thillo werd op 25 maart 1962 geboren in Antwerpen. Hij groeide op in weelde: grootvader Cyriel ‘Bill’ Van Thillo verdiende na de Tweede Wereldoorlog een fortuin in het bankwezen en de mijnbouw. In 1948 kocht hij de Antwerpse drukkerij Patria: het begin van het imperium dat later zou uitgroeien tot De Persgroep. Vader Ludo breidde de activiteiten uit met de aankoop van Het Laatste Nieuws.

Van Thillo is een drukke tiener die houdt van mooie meisjes en paardrijden. ’s Nachts klimt hij via aan elkaar geknoopte lakens uit het raam van zijn ouderlijk huis in Brasschaat. Eén keer pikt hij de zilvergrijze Porsche van zijn vader om met zijn vrienden uit te proberen hoe hard zo’n ding nou eigenlijk gaat. „Als puber viel er met mij niet te leven”, zei Van Thillo in een interview met Elsevier. „Ja, ik zocht de randen van de nacht. Mijn moeder heeft jarenlang gedacht dat het niet meer goed zou komen.”

Zijn ouders sturen hem naar het Sint-Jozefcollege in Turnhout. Bijnaam van het internaat zonder warm water: ‘het gevang’. De paters in het strengste internaat van België brengen de jonge Van Thillo discipline bij.

Op zijn 27ste wordt hij directeur van De Persgroep – het bedrijf van zijn vader. Daarvoor heeft hij tijdens zijn MBA aan Duke University in North Carolina gezien hoeveel verder Amerikaanse kranten als The Washington Post en The New York Times zijn dan de, in zijn ogen, oubollige, verzuilde Vlaamse pers. In de Verenigde Staten leerde hij hoe je een moderne krant maakt: kleurige bijlages, dichtbij de lezer. Hij past het toe op Het Laatste Nieuws en De Morgen, de socialistische krant die zijn vader tegen de zin van zijn zoon heeft gekocht voor het symbolische bedrag van 1 frank. Beide kranten zullen onder leiding van Van Thillo in oplage stijgen.

Vijfentwintig jaar later is De Persgroep een waar media-imperium. Zij bezit de grootste krant (Het Laatste Nieuws), de grootste nieuwssite (HLN.be), het grootste tijdschrift (Dag Allemaal) en de grootste commerciële tv-zender (VTM) van België. Media die elkaar versterken: in de bladen staan interviews met tv-sterren, de kranten geven dvd’s cadeau. In Nederland had De Persgroep al voor de overname van Wegener AD, Het Parool, de Volkskrant en Trouw gekocht, allemaal van PCM. Ook radiostation Q-Music is in handen van de groep.

Bij elke overname volgt Van Thillo hetzelfde recept: eerst snel saneren. Vaak vliegt een kwart van het personeel eruit. Thomas Bruning van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ): „Van Thillo is bikkelhard. Dat zagen we in België, bij het AD, bij de andere titels van PCM. Maar hij durft wel maatregelen te nemen die vorige eigenaren niet durfden te nemen.”

Na de ontslagronde volgt een herinvestering. Niet te gek, stap voor stap. Vaste prik is dat de groep overal het eigen team invliegt, met onder anderen Jaak Smeets, het ‘journalistieke kompas’ van Van Thillo, en enkele oud-hoofdredacteuren van Het Laatste Nieuws. Net als in België hebben de Nederlandse kranten ingevoerd dat titels binnen hetzelfde concern kopij delen. Zo neemt Het Parool sportverslaggeving van het AD over. Schadelijk voor de journalistieke eigenheid, vinden critici. Onontkoombaar, vindt Van Thillo.

Voorpagina

De grote baas is nooit ver weg. Zoals John de Mol zich bemoeit met de belichting bij The Voice of Holland, zo praat Van Thillo graag mee over een nieuwe lay-out, een bijlage of de voorpagina van gisteren. En zo, zeggen betrokkenen, zal het ook gaan bij de kranten van Wegener.

Christian Van Thillo is de derde generatie van de zakelijk succesvolle Van Thillo’s. „De generatie die doorgaans het geld verbrast”, zegt hoofdredacteur Yves Desmet van de Vlaamse krant De Morgen. „Maar Christian wil laten zien dat hij het kan: ‘Kijk eens papa, zonder handen’. Dat is wat hem drijft.”

„Vanaf het moment dat hij leading man was, wilde hij maar één ding: bewijzen dat hij de familiedynastie waard is”, zegt journalist en vriend Hugo Camps. „Dat hij niet dat verwende jongetje was dat alles in de schoot geworpen kreeg.”

Van Thillo heeft zich altijd afgezet tegen alles wat naar elite ruikt, zeggen zijn vrienden. Liever een krant dan een moeilijk boek. Liever naar Rock Werchter dan naar de opera. Cocktailparty’s slaat hij standaard over, maar hij staat nog regelmatig te schreeuwen op de tribunes van voetbalclub Beerschot Wilrijk, het vroegere GBA. Camps: „Daar was hij een halve hooligan. Dat is de rebel in hem.” Desmet vertelt dat hij Van Thillo laatst ’s nachts, in spijkerbroek, tegenkwam in een shoarmatent in Antwerpen. „Dan zit je tot 3 uur ’s nachts met hem te praten.”

Dat is de charmante kant van Van Thillo. De man bij wie je, als je met hem praat, het gevoel hebt dat hij alleen naar jou luistert. Een man die in speeches een zaal kan meenemen. Aan Van Thillo is niet alleen een hoofdredacteur verloren gegaan, maar ook een cabaretier, zegt men. Bij De Persgroep is er een gouden regel: niemand speecht ooit na Christian Van Thillo.

Ja, hij neemt mensen ongelooflijk snel voor zich in, zegt mediaondernemer Derk Sauer (ook aandeelhouder van NRC Media), die met Van Thillo werkte bij Het Parool. „Maar ondertussen doet hij wat hij zelf wil.”

Hij is „doodhard”, zegt Camps. „Als hij de knop heeft omgedraaid, is het zo. Zijn belangrijkste eis: passie. Als je die niet hebt, lig je eruit. Dat ziet hij als verraad.” Theo Strengers, oud-secretaris van Stichting Het Parool en de opvolger Stichting Democratie & Media: „Vijanden worden vrij geruisloos geëlimineerd.”

De mannen rond Van Thillo draaien waanzinnige werkdagen en moeten permanent beschikbaar zijn. Hij is de manager die om 2 uur ’s nachts kan bellen met een vraag over een aanstaande overname. „Er wordt veel van je gevraagd”, zegt één van de betrokkenen. Het is tegelijkertijd ook zijn manco, zegt Camps. „Het is moeilijk Van Thillo te volgen. Hij rekent mensen af op de passie die hij zelf heeft. Altijd de hoogste berg, daar moeten we zijn. Er is geen einde.”

‘Passie’ staat bij De Persgroep op de website, in het jaarverslag, in elke presentatie. „Maar welke passie?”, vraagt Theo Strengers zich af. „Christian houdt van kranten, hij weet er veel van, maar de passie waarover hij steeds spreekt is vooral de passie om van het familiebedrijf een succes te maken. Hij is geen courantier.”

Het is slim te zeggen dat je van kranten houdt, aldus Strengers, die Het Parool en PCM aan Van Thillo verkocht. „Maar het is een zakelijke liefde. Zo palmt hij alle journalisten in. Jullie hebben de afgelopen jaren alleen maar gehoord dat kranten verdwijnen, dat het slecht gaat. Het is heel opbeurend een ander geluid te horen.”

Digitaal

In digitale media wilde hij lange tijd geen geld steken. „Hij heeft internet altijd weggeduwd”, zegt Sauer. De Morgen had zelfs lang helemaal geen site. Trots waren ze bij de krant, dat ze ‘nooit geld aan internet hadden verloren’.

Maar zelfs Van Thillo is nu om. De Persgroep steekt veel geld in de websites van zijn kranten. Het liefst zou Van Thillo het succes herhalen van HLN.be, de site die voortkwam uit Het Laatste Nieuws – de NU.nl van België. De titels in Nederland en België werken intensief samen op digitaal gebied. Dat maakt de sites van De Persgroep-bladen een eenheidsworst, zeggen critici.

Sauer: „De Persgroep heeft niet de ambitie om digitaal een frontrunner te zijn. Christians grote uitdaging is: hoe maak je van al die krantentitels digitaal renderende titels? Ik heb geen idee wat het ei van Columbus is. Niemand weet dat.” Dat maakt de koop van Wegener ook een groot risico, zegt Sauer. „Vindt hij de oplossing, dan is de overname een meesterzet. Maar het kan ook het begin van het einde zijn als hij die sleutel niet vindt.”

Tot die tijd steekt Van Thillo gewoon zijn geld in het papier van Wegener. Zoals hij altijd heeft gedaan. Camps: „Van Thillo is de laatste die nog echt gelooft in papier. De laatste echte krantenman. Dat kun je boven je stuk zetten. Met een uitroepteken.”