Het droomscenario

Fijn, solliciteren! Jij en je huidige werkgever waren na twee jaar wel op elkaar uitgekeken. Samen had je een mooi bijscholingstraject bedacht, je wilde je groene vingers achterna. Even wat Levenslang Leren-vouchers van de overheid ingewisseld, aangevuld met de scholingspot van je werkgever, en die cursussen waren betaald.

SmartBloem heeft je uitgenodigd voor een gesprek. Deze Wageningse ontwikkelaar van onderhoudsvrije bloemen kreeg op precies het juiste moment een kapitaalinjectie van de Nederlandse Investeringsinstelling, waar pensioenfondsen een deel van hun miljarden hebben gestald. Een goede belegging, want de export groeit explosief – de waterzuinige tulp is in Afrika, de nieuwe economisch reus, een grote hit.

Voordat je op pad gaat, drink je nog een kop koffie bij je oude moeder. Kleine moeite, groot plezier. Zeker nu ze in huis woont. Nu ja, in huis – het is wel prettig dat inwonende ouders in die nieuwe mantelwoningen hun eigen voordeur hebben.

De hypotheek voor dit pareltje van stedebouwkundige vernieuwing was snel gesloten. Nu bijna niemand meer een vaste baan heeft, eisen banken ook geen vast contract meer. Wie even zonder werk zit, betaalt minder rente, die gaat weer omhoog bij je volgende contract. Ook de pensioenpremies ademen nu mee met je werk.

Door de massale sluiting van verpleeg- en verzorgingstehuizen konden veel ouderen geen kant meer op: hun kinderen namen hen in huis. En opa en oma zitten niet stil: ze houden overdag de buurt levend, en drukken de kosten van kinderopvang. Bang hoeven ze niet te zijn: camera’s in winkels en op straat staan in directe verbinding met de politie. Alerte burgers helpen mee met opsporing via Burgernet. Er waren zorgen over privacy, maar de meeste mensen wisselden dat graag in voor een veiligere samenleving.

Participatievrijwilligers

Voor ouderen zonder (behulpzame) kinderen staan vrijwilligers klaar. Ook zíj krijgen er een beetje geld voor. Was dat niet te danken aan die voorloper van het Christelijk Politiek Verbond? Kom, hoe heet die partij, die de restanten van het ooit zo machtige CDA opveegde en zich hernoemde. O ja, de ChristenUnie! Toegegeven: de invoering van de kiesdrempel had de Tweede Kamer minder kleurrijk gemaakt, maar het landbestuur is wel wat stabieler geworden dan de eerste vijftien jaar van de 21ste eeuw.

De historisch harde bezuinigingen van Rutte II dragen nu bij aan structureel hogere groei. In die aantrekkende markt verkocht de Staat in 2015 40 procent van ABN. De 6,2 miljard euro die dat opleverde werd in het eerst lachwekkend minuscule Toekomstfonds van D66-leider Alexander Pechtold gestopt – de innovaties van MKB-bedrijven die daarmee worden gesteund maken van Nederland wereldleider in de creatieve sector (mode, reclame, games), de farmaceutische industrie en de voedingstechnologie.

Je dochter heeft haar eerste baan als vliegtuigtechnicus. Wel fijn dat haar technische knobbel zo snel werd ontdekt. Door het uitgekiende studiekeuzesysteem weten alle leerlingen die doorstromen naar hogeschool of universiteit – ruim de helft van de Nederlandse jongeren! – precies welke studie het beste bij hen past én het meeste kans geeft op een goede baan.

Studenten kiezen bewuster

Dat is maar goed ook: door het leenstelsel kan je niet zomaar wat aanmodderen. Het zelf betalen voor je studie en de strengere selectie vooraf zorgden voor een radicale verbetering van het onderwijs. Onder druk van toekomstige schulden kozen studenten veel bewuster, en probeerden ze zo snel mogelijk af te studeren. Voor grote en populaire opleidingen kwamen extra eisen: een hoog gemiddelde op de eindlijst, of een intaketoets. Het leenstelsel leverde zo’n miljard euro extra per jaar op voor investeringen in het onderwijs. Nederlandse online colleges – gegeven in vlekkeloos Engels – worden over de hele wereld gevolgd, een leuke extra inkomstenbron voor de sector.

Om de arbeidsmarkt te sturen ging de overheid gunstige aflossingsvoorwaarden voor studieleningen hanteren voor beroepen waar veel behoefte aan is. Zoals vliegtuigtechnici: tegen de verwachtingen in bleek het besluit van Rutte II om Lelystad uit te breiden precies op het juiste moment te komen. Nederland wordt in een enkel vakblad al het Dubai van Noord-Europa genoemd. Toen de gasbel van Slochteren – het fundament van de verzorgingsstaat – opraakte, merkte eigenlijk niemand het.

Met medewerking van Bart Funnekotter, Annemarie Kas, Petra de Koning, Mark Kranenburg, Derk Stokmans, Jeroen Wester en Philip de Witt Wijnen.