Etihad ‘redder’ van concurrenten

De Europese luchtvaart klaagt over oneerlijke concurrentie uit de Golfregio. Onzin, zegt de baas van Etihad uit Abu Dhabi.

De luchthaven van Abu Dhabi wordt fors uitgebreid. In 2017 moet het vliegveld 30 miljoen passagiers per jaar verwerken. Foto Reuters

Luchtvaartmaatschappij Etihad uit Abu Dhabi houdt vijf Europese concurrenten overeind. Zonder hulp van Etihad zouden de maatschappijen waarin Etihad een belang heeft (of wil nemen) duizenden banen moeten schrappen of zelfs omvallen. Volgens James Hogan, de Australiër die Etihad sinds 2006 leidt, is het bedrijf de „redder” van Alitalia (Italië), Air Berlin (Duitsland), Aer Lingus (Ierland), Air Serbia (Servië) en Darwin (Zwitserland).

Etihad heeft minderheidsbelangen in al deze maatschappijen, of is bezig die te verwerven. Ook zit de maatschappij in een samenwerkingsverband met Air Berlin en Air France-KLM, waarbij sommige vluchten gezamenlijk worden uitgevoerd.

Hogan deed zijn uitspraken in Wenen, waar de Europese Commissie deze week een conferentie organiseerde over concurrentie op de Europese luchtvaartmarkt. Verschillende Europese maatschappijen, waaronder Air France-KLM en Lufthansa, hebben in Brussel geklaagd over oneerlijke concurrentie door luchtvaartmaatschappijen uit de Golfregio, die dankzij staatssteun de prijzen kunstmatig laag zouden houden.

„Investeerders van buiten de EU zijn geen bedreiging”, zei Hogan. „Het is juist een kans om de luchtvaartmaatschappijen te versterken.” De extra investeringen leveren volgens hem banen en economische groei op. Zonder het geld van de Golfstaten zouden Europese maatschappijen routes moeten opheffen en hogere prijzen moeten rekenen.

Staatssteun

Hogan ontkent dat Etihad staatssteun ontvangt. Alleen het startkapitaal van de in 2003 opgerichte maatschappij is afkomstig van Abu Dhabi. Europese maatschappijen daarentegen kregen volgens Hogan zo’n 14 miljard euro aan staatssteun. Hij noemde als voorbeeld dat de Duitse regering 800 miljoen euro heeft betaald om tekorten van het pensioenfonds van Lufthansa te compenseren. Zwitserland zou 1,1 miljard euro in luchtvaartmaatschappij Swiss hebben gestoken en Oostenrijk zou 500 miljoen euro aan schulden van Austrian Airlines hebben overgenomen.

Hogan benadrukte verder dat niet alle maatschappijen uit de Golfregio dezelfde aanpak volgen. Zo investeert Emirates uit Dubai niet in andere luchtvaartmaatschappijenen is Qatar Airways als enige lid van een mondiale luchtvaartalliantie.

De op 1 mei aangetreden nieuwe topman van Lufthansa, Carsten Spohr, zei eerder dit jaar dat de concurrentie uit de Golfregio de voornaamste opgave voor de sector is. In april zei hij dat Lufthansa de concurrentie met prijsvechters als Easyjet en Ryanair „aan kan”, maar dat dat met de maatschappijen uit de Golf „een ander verhaal” is.

Winstwaarschuwing

Lufthansa gaf vorige maand een winstwaarschuwing af, en schreef de verslechterde prognoses volledig toe aan prijsdruk door de opmars van maatschappijen uit de Golfregio. De waarschuwing veroorzaakte een koersval op de beurs.

De snelle opmars van Emirates, Etihad en Qatar Airways bedreigt de dominante positie van de gevestigde luchtvaartmaatschappijen op lange-afstandsroutes. De golfstaten hebben de afgelopen jaren hun luchthavens fors uitgebreid en honderden vliegtuigen besteld. Etihad vervoert intussen meer dan 10 miljoen passagiers per jaar.

Volgans Etihad-baas Hogan had de Europese luchtvaart ook al zwakke plekken voordat de maatschappijen uit de Golfregio de markt overhoop haalden. „Wij zijn niet de oorzaak van hun problemen.” Hogan wijst op de hoge loonkosten, dure start- en landingsrechten op Europese luchthavens, achterblijvende investeringen in uitbreiding van vliegvelden en de concurrentie van prijsvechters op korte-afstandsvluchten.

Met fusies en overnames is weinig winst meer te behalen, zegt Hogan, omdat de Europese luchtvaart al in grote mate is geconcentreerd bij een beperkt aantal grote maatschappijen. Lufthansa kocht Swiss en heeft belangen in Oostenrijkse, Belgische en Amerikaanse maatschappijen. International Airlines Group (IAG) voegde een aantal Britse en Spaanse maatschappijen samen. Air France-KLM heeft minderheidsbelangen in Alitalia, Kenya Airways en Gol Linhas in Brazilië.

Vorige week werd bekend dat Etihad een belang van 49 procent neemt in het noodlijdende Alitalia. In Air Berlin heeft het bedrijf een minderheidsbelang, maar als de converteerbare obligaties die Etihad van Air Berlin bezit op termijn worden omgezet in aandelen, verwerft de maatschappij uit Abu Dhabi de zeggenschap over de Duitse concurrent.

„Wij hebben schaalgrootte nodig”, zegt Hogan. „Wij zullen niet de omvang bereiken van de gevestigde maatschappijen, en zelfs niet van andere spelers uit de Golf, daarom hebben we ervoor gekozen om op deze manier te groeien.” (Bloomberg)