De winnaars zijn euforisch, de verliezers boos

De Zwarte Piet-uitspraak leidt tot grote vreugde bij de eisers. Maar teleurgestelde tegenstanders overstelpen burgemeester Van der Laan met protestmails.

Foto Evelyne Jacq

„Een historische uitspraak.” „Het verlossende woord.” „Een feestdag.” De eisende partijen kwamen gisteren superlatieven tekort om uiting te geven aan hun vreugde over het oordeel inzake de vergunning voor de Sinterklaasintocht in Amsterdam. Dat wil zeggen: de zwarte eisers. De blanke waren minder tevreden, want de rechtbank stelde dat zij geen grond van klagen hebben omdat zij „niet persoonlijk geraakt” kunnen zijn door de stereotiepe figuur van Zwarte Piet. Documentairemaker Sunny Bergman, die al maanden met de camera alles, inclusief zichzelf, vastlegt in deze zaak, vond dat totaal onbegrijpelijk.

„De rechter heeft Zwarte Piet op juridisch vakkundige wijze de nek omgedraaid”, zei raadsman Frank King. Barryl Biekman, een van de initiatiefnemers voor deze rechtszaak, zei „Ik heb 38 jaar tegen de figuur Zwarte Piet gestreden en nu geeft de rechtbank mij gelijk.”

De rechtbank ging in haar uitspraak diep in op het stereotiepe karakter van Zwarte Piet. Dit waren precies de argumenten die actievoerders steeds hebben aangevoerd. „Met name de rol van knecht en het uiterlijk en het gedrag van Zwarte Piet leiden immers tot het beeld dat zwarte mensen ondergeschikt en dom zijn.” De rechtbank acht het aannemelijk dat Zwarte Piet „bij zwarte mensen tot gevoelens van minderwaardigheid leidt”.

Tegenover de euforie van de winnaars stelde de Amsterdamse burgemeester Van der Laan dat „het soms moeilijker is om een zaak te winnen dan om hem te verliezen”. Vorig jaar schreef hij al dat „iedere partij in deze discussie, dat zijn in beginsel bijna 17 miljoen mensen, respectabele belangen heeft”. Gisteren riep hij de winnaars op „voorzichtig en respectvol om te gaan met de organisatoren van de intocht, misschien wel de liefste Amsterdammers die er zijn”.

De burgemeester kreeg meteen na de uitspraak „een enorme stapel mailtjes van mensen die zich niet met dit oordeel kunnen verenigen”. Op de website van tv-zender AT5 schreef een bezoeker: „Zodra het woord ‘racisme’ of ‘godsdienst’ valt, dan krijgen de kleinste groepjes ineens gelijk met de meest bizarre eisen.”

De volgende eis ligt al in het verschiet. „Nu kunnen we verder met de Gouden Koets”, zegt Biekman. Zij voert al jaren actie om een deurpaneel te verwijderen van de koets. Daarop is te zien hoe naakte, gekleurde inboorlingen geschenken van hun land aan de voeten leggen van geklede blanken. „Dat ding hoort in een museum, niet op straat”, aldus Biekman.