De dealers hebben het druk door WK

Door de grote toestroom van toeristen tijdens het WK kunnen drugshandelaren deze weken extra verdienen. Het aantaldrugsvluchten richting Brazilië nam sinds begin dit jaar fors toe.

Kinderen spelen in een zwembad, nadat de politie een inval heeft gedaan in dit huis van een drugshandelaar in Rio de Janeiro. Foto AFP

Langs de oever van een stinkende rivier op een onverharde weg zitten vier jongens achter een tafel. ‘Po 5 reais’, staat er in helder handschrift op een bordje. ‘Cocaïne 5 reais.’

Of ze wapens op schoot hebben liggen, is niet te zien. Hun benen zijn verborgen achter de tafel. Vijf reais is volgens de huidige koers 1,65 euro.

Dit is Antares, een favela in het westen van Rio de Janeiro, ver weg van de witte stranden van de bekende wijken Copacabana en Ipanema waar bezoekers van het WK voetbal zich vooral ophouden. De wijk is niet gepacificeerd: dat betekent dat niet de autoriteiten, maar de drugshandelaren de baas zijn.

Een deal bij een gat in de muur

Antares is een van de vele wijken in Rio de Janeiro waar drugs een belangrijke rol spelen. Vanaf het spoor dat naar de wijk leidt, nemen kopers een aparte route: ze klimmen van het perron en lopen via een vervuild terrein naar een gat in de muur. Daar vinden aanhoudend illegale transacties plaats.

Met een grote toestroom van toeristen in de stad tijdens het WK voetbal hopen deze dealers extra te verdienen. Op strategische punten in de stad bieden zij hun waar aan.

Brazilië is – na de Verenigde Staten – het land waar de meeste cocaïne ter wereld wordt geconsumeerd. Aangevoerd uit Colombia, Peru, Bolivia en Paraguay komt zuivere cocaïne het land binnen. Op de morro’s (spreek uit: mo-hos), de rotsige heuvels waarop de meeste favela’s zijn gebouwd, versnijden handelaren het witte poeder en maken zij het klaar voor gebruik.

In een filmpje van de Britse omroep Channel 4, die maanden onderhandelde om te filmen in een drugslab, is goed te zien hoe Braziliaanse dealers cocaïne mixen met bakpoeder. Tot slot voegen ze synthetische adrenaline toe aan het poeder, dat vervolgens in kleinere porties wordt verpakt.

We spraken met een een trafikant – een dealer – uit Morro da Providência. Dit is een andere favela in het centrum van de stad. „Over het WK is goed nagedacht”, zegt hij. Morro da Providência is wel gepacificeerd, maar hoewel de politie de wijk officieel controleert, floreert de drugshandel nog steeds. In vrijwel alle van de 38 gepacificeerde favela’s is dat het geval.

De dealer gebruikt zelf duidelijk ook. Hij zit in een koele ruimte, maar zweet bovenmatig. Zenuwachtig rookt hij de ene na de andere sigaret. „Sommige mensen zoeken naar de beste verkooppunten beneden in de stad”, vertelt hij.

Uitgaansgebied Lapa is een populaire plek om drugs te scoren, maar ook op het strand van Copacabana lopen verkopers rond. „Op de berg proberen dealers het zo te organiseren dat ook zij het meeste kunnen halen uit het WK.”

Vliegtuigjes van Peru naar Bolivia

Het WK levert niet alleen geld op aan lokale drugshandelaren, ook drugskartels in herkomstgebieden als Peru en Colombia likken hun vingers af bij de vergroting van de markt. „We signaleerden intense activiteiten van drugshandel in aanloop naar het WK”, zei Vicente Romero, directeur van de Peruaanse anti-drugs politiedivisie, tegen persbureau AFP.

Sinds het begin van 2014 nam het aantal zogenoemde ‘drugsvluchten’ – kleine vliegtuigen die cocaïne van Peru naar Bolivia vervoeren – fors toe. Daarvandaan wordt het over land naar Brazilië gesmokkeld.

De Braziliaanse autoriteiten willen er niet op ingaan. „Er bestaat geen enkel internationaal onderzoek dat de toename van drugshandel verbindt aan het WK”, zegt een woordvoerder van het Braziliaanse veiligheidssecretariaat van Rio de Janeiro.

Politie neemt veel drugs in beslag

Opgeteld laten verschillende gebeurtenissen toch een trend zien. Op de snelwegen rondom de hoofdstad Brasilia confisqueerde de politie tussen 10 en 30 juni 280 procent meer drugs dan tijdens dezelfde periode vorig jaar, toen de Confederations Cup plaatsvond (een soort mini-WK).

In de eerste zes maanden van dit jaar nam de politie in de westelijke deelstaat Mato Grosso do Sul, die grenst aan Bolivia en Paraguay, bovendien 40 ton drugs in beslag: 560 procent meer dan in het eerste half jaar van 2013.

De dealer moet erom gniffelen dat de autoriteiten officieel geen verband zien tussen het toernooi en een toename in gebruik en handel.

Op internet circuleren foto’s van in beslag genomen pakketten drugs in een van de favela’s van Rio de Janeiro. Er staan plaatjes op van Batman en van Red Bull. Naast het lachende gezicht van WK-mascotte Fuleco zitten grote stickers geplakt: het logo van het WK voetbal.