Samen naar het nieuws kijken is gezellig en goed

Nieuws in de klas wordt digitaal. Een logische evolutie? Pedagogen zijn sceptisch.

Het is maandagochtend negen uur. Het begin van de laatste schoolweek. De klas van juf Yvonne zit er nog wat suf bij, met het hoofd al bij de zomervakantie. Het einde van het schooljaar betekent dit jaar echter ook het verlies van een vaste waarde voor deze bovenbouwers: Schooltv Weekjournaal wordt na 33 jaar afgevoerd. Gaan ze dat een beetje missen in de Amstelschool in Ouderkerk aan de Amstel? Plots veert iedereen recht. „Jaaaa!” Roepen de leerlingen in koor, de een oprechter dan de ander. In groep 7 keken ze bijna elke vrijdag, vorige week was het programma er voor het laatst. Het Weekjournaal zette voor de kinderen het belangrijkste nieuws van die week op een rij, en bood stof voor discussie. Na het kijken werd het nieuws klassikaal besproken.

In september komt een nieuw actualiteitenprogramma, verzekert omroep NTR. De toon wordt anders: niet puur onderwijzend, maar aantrekkelijk voor ouders én kinderen. Afleveringen zullen na de uitzending op zondagavond online worden gezet zodat de leraren zelf kunnen kiezen wanneer ze het laten zien op het digibord. „Een logische stap in dit digitale tijdperk”, zeggen de programmamakers.

Maar die digitalisering heeft ook nadelen, volgens Peter Nikken, hoogleraar Mediaopvoeding aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In klassikaal verband nieuws kijken is een belangrijk pedagogisch ritueel. „Leraren hebben voldoende online materiaal ter beschikking maar moeten nu zelf keuzes maken over wat ze gaan gebruiken. Zo komt de verantwoordelijkheid voor consumptie van nieuws in de klas steeds meer bij de leraren te liggen.”

De leerlingen uit groep 7 van de Amstelschool konden het Weekjournaal waarderen. Het was meestal interessant, ging dieper dan het Jeugdjournaal en het werd allemaal helder uitgelegd. „Laatst hadden ze het over ISIS, dat vond ik heel fascinerend”, vertelt Martijn van der Kolff met grote ogen. De rest van de groep knikt instemmend.

Volgens Ron Oostdam, bijzonder hoogleraar Onderwijsleerprocessen aan de Universiteit van Amsterdam, is het heel belangrijk om in de klas aandacht te besteden aan delicate maatschappelijke vraagstukken, zoals oorlog en seksualiteit. Nieuwsprogramma’s als Schooltv Weekjournaal kunnen daarbij helpen. „In combinatie met onderwerpen die dicht bij de eigen belevingswereld van kinderen staan, bood het programma veel aanknopingspunten voor klasgesprekken over zaken waar je als leerkracht niet zomaar even over begint.”

Juf Jolanda van groep 8 kan dat beamen. Mirza van Beurden uit groep 8 was zo onder de indruk van de beelden van Wilders’ ‘minder Marokkanen’-uitspraak dat ze besloot een petitie op te stellen. Glunderend van trots vertelt Mirza hoe ze die tot bij de burgemeester kreeg.

Het gaat op school nu eenmaal niet alleen om de ontwikkeling van allerlei cognitieve vaardigheden zoals taal en rekenen, maar ook om algemene ontwikkeling, verklaart Oostdam. Daarom vindt hij het belangrijk dat leerlingen naar het nieuws in de klas kijken. Oostdam erkent wel het risico dat kinderen achterover gaan leunen zonder echt iets op te steken. Maar het is dan aan de leraren om er na de aflevering met de kinderen over te praten.”

Hoewel er nog geen concrete plannen zijn voor het nieuwe programma, zal NTR het in ieder geval uit de schoolsfeer halen. Nikken betreurt dit. Het is belangrijk dat de onderwijzende stijl van dit soort programma’s behouden blijft.. „Als de nieuwsintentie gaat verwateren komt er een moment dat leraren geen zin meer hebben om het te gebruiken in hun lessen. Dat zou problematisch zijn.”

In groep 8 wordt nog even naar de aflevering van vrijdag gekeken. Daar is dokter Corrie met haar liefdesles. Ze tongzoent met een skelet, haar assistent Klaas. De klas giert het uit. Juf Jolanda: „Hopelijk krijgt zij een vervolgshow want haar gaan ze nog het meeste missen”.