Naar de sportschool? Je moet kiezen: luxe of budget

Fitness is de populairste sport van Nederland, ruim drie miljoen Nederlanders doen er aan - waarvan tweederde bij een fitnesscentrum. Klinkt als een lucratieve business dus. Maar voor veel betrokkenen valt dat tegenwoordig nogal tegen.

Vorige week maakte Achmea - een van de grootste spelers op de fitnessmarkt - bekend dat het vanwege verlies al haar 31 fitnesscentra van de hand doet. De jaren van groei in fitnessland zijn voorbij, de markt is verzadigd. In een recent onderzoek naar de branche omschrijft Rabobank de fitnessmarkt als een “verdringingsmarkt”.

Tegelijkertijd gaat het met sommige ketens uitstekend, marktleider Basic-Fit (105 vestigingen) zegt dit jaar nog het 150ste filiaal te openen.

Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen op de fitnessmarkt?

1. De ketens zijn in opmars

Nederland telt zo’n 1.600 fitnesscentra. En steeds meer van die centra zijn onderdeel van een keten. “De kleine zelfstandige heeft moeite met overleven. Het is een enorme vechtersmarkt”, zegt fitnessexpert Martijn Rol van de Rabobank. Ketens worden doorgaans beduidend professioneler gerund en profiteren van schaalvoordeel bij onder meer inkoop en reclame.

“De helft van de zelfstandige fitnesscentra maakt geen winst”, volgens directeur Philip Pijpers van adviesbureau Kentrium.

“Er is een shake-out bezig en nog een groot aantal zal failliet gaan. Dat past in een bredere trend, er zijn ook bijna geen zelfstandige supermarkten meer.”

2. Je móet kiezen: budget of luxe

Een budgetfitnesscentrum zoals Basic-Fit biedt precies dat: de basis (dus cardio en krachtfitness) voor een lage prijs (15,95 euro per maand). Ook zijn er soms (tegen bijbetaling) groepslessen.

Een luxe fitnesscentrum biedt veel meer. Dus ruimere kleedhokjes, spinninglessen, uitgebreide groepslessen en afhankelijk van het fitnesscentrum ook een zwembad, squashbanen, zonnebanken enzovoorts. Een voorbeeld is Sportcity, waar het duurste abonnement 50 euro per maand kost. “Het is een trend dat centra multifunctioneler worden”, zegt Pijpers. Begeleiding is standaard en vaak bieden ze ook voedingsadvies en fysiotherapie aan.

De meeste fitnesscentra tussen budget en luxe hebben een probleem. “Het middensegment staat echt onder druk”, stelt Rol. Dat benadrukt ook Pijpers. Ze doen van alles een beetje.

“Je moet je onderscheiden. Als je geen keuze maakt wordt je ook niet gekozen. De consument is kritisch.”

3. Opkomst van franchises en durfinvesteerders

Op het vlak van eigendomsverhoudingen zijn er enkele opvallende ontwikkelingen. Door overnames enkele jaren geleden zijn de bedrijven achter de twee grootste budgetketens Basic-Fit en Fit For Free ook eigenaar van een luxeketen: respectievelijk Healthcity en Sportcity.

Bovendien hebben investeringsfondsen de Nederlandse fitnessmarkt ontdekt. Eind vorig jaar nam de Britse durfinvesteerder 3i (ook eigenaar van Action) sportschoolketen Basic-Fit over. Sindsdien zijn de ambities gegroeid: in minder dan een jaar tijd moet het aantal filialen met 30 procent groeien.

Ook nemen franchises in belang toe. In 2012 had het van oorsprong Amerikaanse Anytime Fitness 6 filialen in Nederland, inmiddels zijn dat er 28. “Het is al jaren de snelstgroeiende fitnessketen van de wereld”, zegt Petro Hameleers, die het recht heeft gekocht om franchises in de Benelux te verkopen.

“Het is bijna niet meer mogelijk in deze wereld om het alleen te doen.”

Zoals gebruikelijk bij franchises is een nieuwe eigenaar verplicht het volledige concept van Anytime (inclusief kleuren) over te nemen. Hij betaalt daarvoor eenmalig 30.000 euro en jaarlijks 10.000 euro. In ruil daarvoor lift hij mee op de publiciteit, ervaring en backoffice van de grotere organisatie. Ook ketens als Curves (vrouwen), Fit20 en Fit4Lady werken met een franchisemodel.

Brochure ondernemers

4. Lidmaatschappen met een twist

Het eerder genoemde Anytime Fitness is wat de naam al suggereert: een fitnesscentrum dat altijd open is. Leden krijgen een eigen sleutel waarmee ze bij alle 2.500 clubs wereldwijd naar binnen kunnen. Zo zijn er meer nieuwe concepten. Bij keten Trainmore geldt: hoe vaker je traint, hoe goedkoper je lidmaatschap. Wie één keer per week gaat sporten betaalt 9,95 per week, wie 2 keer per week gaat sporten betaalt 4,95 per week.

Ook in opkomst zijn de ‘modulaire’ abonnementen die kunnen worden samengesteld met bijvoorbeeld groepslessen of zwemmen. En er zijn fitnesscentra zoals Achmea die in plaats van een maandlidmaatschap pakketten zoals ‘Afvallen en Afblijven’ verkopen.

Ten slotte bieden ook steeds meer fitnesscentra apps aan om de trainingen te bij te houden.

5. Het telefoontje als je niet komt

Van fitnesscentra wordt vaak gezegd dat ze rijk worden van slapende leden, maar dat geldt volgens Rol hooguit nog aan de onderkant van de markt. Bij luxeketens is namelijk sprake van een nieuwe ontwikkeling.

“Vanwege klantbehoud bellen ze hun leden na als ze een tijdje niet geweest zijn.”

Pijpers adviseert fitnesscentra daar zelfs over.

“Het bellen gebeurt meestal na 18 tot 25 dagen, dat hangt van de club af. Ze kijken nu ook naar de frequentie van het bezoek. Als dat achteruitloopt is het ook een teken dat mensen misschien gaan opzeggen.”

Want dat blijkt een van de grootste problemen van de sector: het jaarlijkse ledenverloop ligt rond de 30 à 40 procent.