Hij was al veroordeeld door PowNews. Klaar.

PowNews vond het duidelijk: PvdA’er Osman Suna ronselde stemmen voor de raadsverkiezingen in Soest. Dat vond PvdA-leider Samsom ook. Maar het OM pleitte hem vrij. Wat nu?

Osman Suna werd gepakt. De PvdA-lijsttrekker te Soest (35) bleek een stemmenronselaar. PowNews betrapte hem met een verborgen camera, vlak voor de raadsverkiezingen van 19 maart.

We zagen Suna in een moskee. We hoorden hem tegen moskeegangers zeggen dat zij die niet „weten of willen stemmen” hun stempassen aan het moskeebestuur konden geven. „Dan kunnen zij iemand anders laten stemmen voor jou. Het zou zonde zijn als die stemmen niet worden gebruikt.”

Daarna zei Suna ‘ja’ tegen ene Tariq – undercoverjournalist van PowNews – toen deze hem na de moskeebijeenkomst benaderde en hem vroeg of hij de stempassen van familie en vrienden aan hem kon geven. Tariq kon hem bellen, „24 uur per dag”, „dan kunnen we het regelen”.

Na het item confronteerde presentator Rutger Castricum Suna met zijn uitspraken. Suna schutterde, dit alles was „zeker niet de bedoeling”. Duidelijk geval van stemmen ronselen, concludeerde Castricum. PvdA-leider Samsom, later live op televisie: „Dit deugt absoluut niet en dan moet je ook oprot... wegwezen.” Suna trok zich tijdelijk terug als lijsttrekker.

Maar het OM concludeerde vorige maand na onderzoek dat Suna géén stemmen had geronseld. „Zijn oproep in die moskee was eerder: laat uw stem niet verloren gaan”, zegt een OM-woordvoerder. En: in het gesprek met undercoverreporter Tariq is Suna „niet degene die uitlokt tot het verzamelen van volmachten, dit plan gaat uit van de verslaggever”. Suna – vrijgepleit en wel – is sinds kort weer aan de slag als PvdA-fractievoorzitter in Soest.

En toch blijven er vragen. Wat deed hij in die moskee? Waarom ging hij akkoord met het voorstel van Tariq om stempassen te ontvangen? En hoe was PowNews daar eigenlijk beland?

Suna was naar de Attaouhid-moskee gegaan om te flyeren, zegt hij. Vrijdag 7 maart was het, middenin campagnetijd. Maar het moskeebestuur had een ander voorstel. Niet flyeren, maar luisteren. De problemen aanhoren van de moskeegangers. Hun vragen beantwoorden. Over werkgelegenheid, naturalisatie, bijstand, inburgering. Bestuurslid van de moskee Mustafa Ghaddari meldt telefonisch dat veel moskeegangers oud zijn. „Ze praten slecht Nederlands en hebben nog nooit gehóórd van raadsverkiezingen. Uitleg was nodig.”

Het moskeebestuur deinsde terug voor het bespreken van politiek met de kerkgangers, zegt Ghaddari. „Er komen hier ook mensen die vanwege hun geloof niets van de politiek moeten hebben. Die mensen wilden wij niet tegen ons in het harnas jagen.” Daarom vroeg het bestuur aan lokale politici om maatschappelijke onderwerpen met moskeegangers te bespreken.

Ook Leefbaar Soest en GroenLinks kwamen langs – om te flyeren – maar alleen de PvdA nam de tijd voor een informatiebijeenkomst. Het moskeebestuur vroeg Suna ook of hij instructies wilden geven over volmachten. Ghaddari: „Stel, iemand moet de hele dag werken. Dan is het handig als hij weet hoe hij iemand anders kan machtigen.”

Het handigst zou zijn, aldus het moskeebestuur, als Suna tegen de moskeegangers zou zeggen dat zij hun stempas konden meenemen naar het moskeebestuur, mochten zij iemand willen machtigen. Ghaddari: „Die mensen spreken slecht Nederlands. Probeer dan maar eens zonder stempas uit te leggen hoe je iemand machtigt. Die uitleg moet, heel kinderlijk, mét de stempas erbij.” Suna ging akkoord, maar nu denkt hij: „Waar bemoeide ik me mee? Dit was een klusje voor het moskeebestuur.”

Dan die andere vraag: waarom was PowNews daar? Dat kwam door een mailtje van ene Vincent van Delft. De lokale PvdA ontving de mail op zaterdagavond, om 22.00 uur, een dag voor de moskeebijeenkomst. Van Delft had op de partijwebsite gezien dat de PvdA hulp bood aan kiezers zoals vervoer naar de stembus en hulp bij het invullen van stempassen. Van Delft schreef dat hij op vakantie ging met zijn vrouw, en hij wilde er zeker van zijn „dat onze stemmen naar de PvdA gaan. Hoe kunnen wij jullie machtigen? En heeft u ook instructies voor ons om jullie een volmacht te geven?”

Een kwartier later ging er een mailtje naar regionale en landelijke media – waaronder het AD/Amersfoortse Courant en PowNews. Het mailtje werd verstuurd door een anonymus, een ‘bezorgde burger van Soesterberg’. Boodschap: de lokale PvdA gaat morgen in de Attaouhid-moskee „instructies” geven hoe te stemmen, en de partij zou „bereid” zijn „stempassen in ontvangst te nemen”. „Ronselen” dus, zegt de anonymus.

De PvdA Soest kreeg dit bericht niet onder ogen, maar zag dus wel de e-mail van Van Delft binnenkomen. De webmaster van de PvdA-site, een partijlid, stuurde Van Delft zaterdagnacht of zondagmorgen vroeg een reply. Een domme reply helaas, zegt Suna. „Hij schreef iets als: zet uw handtekening maar alvast op uw stempas, dan halen wij de pas op.”

De volgende ochtend, zondag 9 maart, ging er weer een mail naar de media, weer verstuurd door de bezorgde burger. Hij had „extra bewijs” dat de PvdA stemmen ronselde. Het bewijs zat in de bijlage: de reply van de webmaster. De boodschap, opnieuw: kom naar de moskee, 16.15 uur.

PowNews kwam. „We sloegen aan op dat screenshot van de PvdA-site”, zegt presentator en oprichter van omroep PowNed Dominique Weesie. „Hulp bij het invullen van stempassen. Het had er alle schijn van dat er iets niet in de haak was.”

Toen Suna zondagmiddag de moskee binnenstapte, filmde PowNews met verborgen camera. Toen hij na de bijeenkomst weg wilde rijden, kwam er een jongen bij zijn raampje staan, Tariq. Hij deed zich voor als iemand die net in Soest was komen wonen, zegt Suna. Tariq stelde vraag na vraag, en bood aan om stempassen van familie aan Suna te geven. „Ja”, zei Suna.

Terugkijkend: „Dat is de enige echte fout die ik heb gemaakt. Ik had nooit ‘ja’ mogen zeggen. Maar ik wilde van hem af, ik had haast.” Suna zegt dat hij Tariq met zijn stempasvraag ook heeft verwezen naar „de jongens” van het moskeebestuur. „Maar dat heeft PowNews eruit geknipt.” Weesie ontkent dat. Waarom zei Suna eigenlijk tegen Tariq dat hij hem 24 uur per dag kon bellen, om het te ‘regelen’? Suna: „Dat zei ik in die dagen tegen iedereen. Een soort motto in campagnetijd. Altijd bereikbaar zijn. En ik vond het goed dat Tariq de moeite nam om al die stemmen niet verloren te laten gaan.”

Suna had inmiddels andere zorgen: de webmaster had knullig gereageerd op een of ander raar mailtje, en die reply was naar de media gestuurd. Enorm balen: de PvdA werd in verband gebracht met het ronselen van stemmen. Om de verwarring uit de wereld te helpen stuurde het lokale partijbestuur maandagmiddag een persbericht: onze webmaster heeft te enthousiast gereageerd op een mailtje, het bestuur heeft hem erop aangesproken, we betreuren dit incident. Het bestuur had, aldus het persbericht, ook geprobeerd Vincent van Delft te benaderen, maar die naam bleek ‘fake’. „Hij/zij heeft blijkbaar de bedoeling om de PvdA Soest/Soesterberg in een kwaad daglicht te stellen.”

Even later ging Suna’s mobiel. Een redacteur van PowNews. Kon hij misschien voor de camera een toelichting geven op zijn persbericht? „Ik dacht: Pownews? Nee dank je”, zegt Suna. De redacteur belde opnieuw. Suna: „Ze zei: we zijn toch in de buurt. De PvdA heeft er toch baat bij om alle onduidelijkheid uit de lucht te helpen?” Suna ging overstag.

Castricum begon vragen te stellen over het persbericht van de PvdA. Maar toen confronteerde hij Suna met zijn uitspraak in de moskee: zij die niet „weten of willen stemmen” konden hun stempassen toch aan „het bestuur” geven? Pas toen besefte Suna dat Tariq van PowNews was, en dat deze hele zaak het lokale ver had overstegen. Suna raakte van slag: schutteren voor de camera. Hij zei: „Ik baal er enorm van dat dit zo de wereld is in geholpen.”

Pownews zond de beelden uit op 10 maart. Inclusief een bezoek aan Hans Spekman. „Goed, journalistiek werk”, aldus de PvdA-partijvoorzitter tegen Rutger Castricum. Twee dagen later volgde Samsom: wegwezen met Suna.

Suna vraagt zich nog steeds af wie Vincent van Delft is. PowNews heeft de tipgever niet ontmoet, zegt Weesie. Bestuurslid van de Attaouhid-moskee Ghaddari heeft „geen idee” wie het kan zijn. Suna vermoedt dat het „iemand uit de politiek” is, die hem een hak heeft willen zetten.

Het OM pleit Suna vrij. Er zijn volgens de woordvoerder nul volmachten bij de moskee ingeleverd. „En ook in Soest als geheel is er niet vaker per volmacht gestemd dan bij eerdere gemeenteraadsverkiezingen.” Veel mensen heeft Suna niet bereikt met zijn gefilmde uitspraken in de moskee: er waren daar, zegt het OM, slechts zes moskeegangers, onder wie ‘Tariq’.

Suna overweegt aangifte te doen, mocht dat helpen bij het achterhalen van de ware identiteit van Vincent van Delft. Ook overweegt hij stappen tegen PowNews – al is de termijn voor het indienen van een journalistieke klacht, drie maanden, verstreken. Verder wacht Suna, na herhaaldelijk verzoek, op excuses van Samsom.

Dominique Weesie staat „volledig achter de werkwijze” van PowNews. Dat het OM een andere visie heeft, „dat mag gelukkig in dit land”.