Barcelona: geen toros, maar moros

Een arena voor stierengevechten in Barcelona krijgt mogelijk een nieuwe bestemming. De emir van Qatar zou er 2,2 miljard euro voor over hebben om er een megamoskee van te maken. Maar er is veel verzet tegen het plan.De burgemeester ziet meer in een kindermuseum.

Tot voor kort werden er stieren gedood, over vijf jaar moeten er tienduizenden moslims bidden. De voormalige stierenarena La Monumental van Barcelona wacht een opmerkelijke metamorfose tot megamoskee.

Althans, dat stelt de lokale moslimvoorman Mowafak Kanafach. Hij claimt dat emir Tamim bin Hamad al Zani van Qatar 2,2 miljard euro wil betalen. Hoewel de koop allesbehalve rond is, werd het plan de afgelopen dagen meteen inzet van fel debat.

„Het zou prachtig zijn als de doodskreten van de stieren die hier stierven, overgingen in spiritueel gezang”, stelt Kanafach tijdens een bezoek aan Madrid. De Syriër leidt in Barcelona sinds 1995 een islamitisch cultureel centrum.

In Catalonië wonen 465.000 moslims, bijna twee keer zoveel als in Madrid of Andalusië. Maar juist Barcelona, dat zich presenteert als kosmopolitische, multiculturele stad, heeft geen officiële moskee. Moslims moeten het doen met 260 kleinere gebedsruimtes – soms niet meer dan aangeklede garages. „Om te bidden moeten we soms zelf pleinen dweilen en van hondenpoep ontdoen. Terwijl wij ook gewoon belasting betalen.”

Qatar en andere Golfstaten investeren volop in de opkrabbelende Spaanse vastgoedsector, recent nog in luxehotels. Ook onderhoudt het land via zijn Qatar Foundation nauwe banden met de voetbalclub FC Barcelona. Hierop klinkt zelden kritiek: de gas- en oliedollars zijn zeer welkom.

Maar bij het moskeeplan kwam gelijk felle kritiek van de centrum-rechtse Partido Popular, die landelijk regeert. Haar voorman in Barcelona noemde het zorgwekkend dat dit soort investeringen „kunnen worden gedaan door personen en landen met waarden die loodrecht op de onze staan en daar zelfs mee botsen”.

Het stadsbestuur liet weten dat er nog geen officieel renovatieplan is ingediend. „Ik kan het niet geloven. Het is een verrassend bedrag, bijna onmogelijk”, zei burgermeester Trías. Hij vindt dat de stad best een moskee kan gebruiken. „Maar het liefst zou ik een kindermuseum in La Monumental zien.”

Ze willen angst zaaien

De burgermeester is een Catalaanse nationalist. Zijn partij bevindt zich op een ramkoers met de landelijke PP-regering over een afscheidingsreferendum in november. Kanafach: „In andere steden waar de PP regeert, konden zonder problemen moskeeën komen. Maar in Barcelona willen ze angst zaaien door een vals verband te leggen tussen regionationalisten en radicale moslims.”

La Monumental is in onbruik geraakt nadat Catalonië in 2011 stierengevechten met dodelijke afloop in de ban heeft gedaan. Een initiatief van dierenliefhebbers, dat enthousiaste steun kreeg van regionationalisten. Die zagen in het afschaffen van la fiesta nacional een kans zich af te zetten tegen de centrale staat. In rechts Spanje klinkt nu leedvermaak: „De Catalanen wilden geen toros (stieren), ze krijgen er moros (Moren) voor in de plaats.”

De eigenaar van de arena, het amusementsbedrijf van de familie Balañá, liet weten dat „er niet onderhandeld wordt over een verkoop”, maar ontkende niet dat de plannen bestaan. Het idee is ook niet nieuw. Rond de eeuwwisseling wilde een zoon van de Saoedische koning al van een andere voormalige arena in Barcelona een moskee maken. Dat ging niet door: het gebouw werd een winkelcentrum.

Kanafach lobbyde destijds namens de Saoediërs voor dit gefnuikte plan. Hij hoopt dat de nationalisten zich wegens het verzet van de PP uiteindelijk achter het project scharen. Dat ze niet meteen warm lopen, verbaast hem niet. „Uiteindelijk draait deze kwestie niet om politiek, ideologie of godsdienst. Het gaat om geld.” De Qatarezen hebben voor hun plannen een Duits bouwbedrijf ingeschakeld, dat gespecialiseerd is in islamitische verbouwingen. „Maar de Catalanen willen de klus aan eigen bedrijven gunnen.”