Amsterdam moet intocht met Zwarte Piet opnieuw bekijken

De gemeente Amsterdam moet opnieuw bekijken of de intocht van Zwarte Piet beledigend is voor zwarte mensen. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam bepaald. De rechtszaak was onder anderen aangespannen door documentairemaker Sunny Bergman en activist Quinsy Gario.

Drie Zwarte Pieten op een rij: links de aangepaste Piet, een voorstel van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE). Rechts de oude Piet, en in het midden de Piet zoals de tegenstanders hem graag zouden zien. Foto ANP / Evert Elzinga

De gemeente Amsterdam moet opnieuw bekijken of de intocht van Sinterklaas met Zwarte Piet beledigend is voor zwarte mensen. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam bepaald. De rechtszaak was onder anderen aangespannen door documentairemaker Sunny Bergman en activist Quinsy Gario.

De aanwezigheid van Zwarte Piet bij de intocht van Sinterklaas is volgens de rechter op zich niet in strijd met de grondwet, maar het is mogelijk wel een inbreuk op het privéleven van mensen omdat Zwarte Piet een negatief stereotype is. De rechter vindt wel dat de gemeente daarom meer rekening had moeten houden met de gevoelens van mensen.

NRC-redacteur Bas Blokker twittert vanuit de rechtszaal:

Twitter avatar basblokkernrc Bas Blokker Rechter: burgemeester had bij verlenen vergunning Sinterklaasintocht moeten kijken of Zwarte Piet beledigend is voor zwarte mensen
Twitter avatar basblokkernrc Bas Blokker Publiek in rechtszaal fluit en klapt en juicht: burgemeester moet opnieuw kijken naar de vergunning voor de Sintintocht van vorig jaar

De rechtszaak draaide om de vraag of de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan vorig jaar een ‘zorgvuldige afweging van belangen’ had gemaakt toen hij ondanks protesten toch instemde met een intocht waarbij Zwarte Pieten meeliepen. Van der Laan moet nu van de rechtbank de vergunningverlening opnieuw afwegen, en wel binnen zes weken.

De rechter hechtte ook aan een eerdere uitspraak van het College van de Rechten van de Mens. NRC-columniste Margriet Oostveen:

Twitter avatar Oostveenm Margriet Oostveen Rechter: Mensen/ veel Amsterdammers hebben last van het bevestigen van stereotype beelden volgens College RvdM. Hecht rechter waarde aan1/2

Het College van de Rechten van de Mens constateerde gisteren in een uitgebracht rapport dat de discussie over Zwarte Piet het besef van racisme in Nederland heeft doen groeien.

De bezwaarmakers spanden vorig jaar een kort geding aan tegen de gemeente. Dat werd afgewezen door de rechter omdat die vond dat het niet aan de burgemeester was om een ‘voorschot te nemen’ op een maatschappelijk debat over racisme. De groep startte toen een bodemprocedure.

In een reactie noemde Gario op radio 1 de uitspraak “historisch”. Documentairemaakster Bergman was heel blij met de uitspraak, en denkt dat de burgemeester de uitspraak van de rechter niet makkelijk naast zich neer kan leggen.

Gario wil dat mensen nadenken over het stereotype

Vorig jaar laaide de discussie over Zwarte Piet zodanig op dat zelfs de VN zich ermee begonnen te bemoeien. Nederland moest ophouden met het vieren van het Sinterklaasfeest omdat het fenomeen van Zwarte Piet een terugkeer is naar de tijd van de slavernij, zo zei de VN. Theatermaker Gario begon de discussie jaren geleden al aan te wakkeren. In nrc.next vandaag noemt hij “polderen kolderiek”:

“Ik wil dat mensen nadenken over de betekenis van Zwarte Piet, het stereotype dat hij oproept. De dienstbaarheid van de zwarte man tegenover de witte man. Beeldvorming is heel belangrijk. Als mensen maar vaak genoeg als onderdanig worden neergezet, worden ze ook zo behandeld. Dat zie je aan de ondervertegenwoordiging van donkere mensen in hoge posities.”

Twitter avatar Oostveenm Margriet Oostveen Een mooie dag voor @quinsyg, bij intocht tegen straat gewerkt ivm T-shirt ‘Zwarte Piet is racisme’. Rechter bevestigt: luister daarnaar

Er wordt al nagedacht over een andere soort Piet

Tijdens de rechtszitting bleek eind mei dat de gemeente wel nadenkt over een andere invulling van het sinterklaasfeest. Ook op nationaal niveau wordt hierover overlegd met alle betrokken partijen. De nieuwe Zwarte Piet verliest waarschijnlijk zijn oorringen en kroeshaar.

VN-onderzoeker Verene Shepherd spreekt vanmiddag met de Tweede Kamer en minister Asscher over de kwestie.

Lees ook Mensen negeren Zwarte Piet niet meer (€).