Nu maar hopen dat de koning zijn sloep wil gebruiken

Het Scheepvaartmuseum is bezig met de restauratie van de koningssloep. „De Gouden Koets rijdt ook nog steeds.”

De koningssloep in de Hoogwoudse loods waar de restauratie wordt uitgevoerd. Foto Rien Zilvold

Hij ligt er een beetje naakt bij, zo zonder verflaag. Maar zelfs zo is de koningssloep, die ter restauratie in een depot in het Noord-Hollandse Hoogwoud ligt, een indrukwekkend pronkstuk. Hij is rank en lang (17 meter) en op het voor- en achterschip schitteren met bladgoud bedekte beelden van de Romeinse god Neptunus, zeepaarden en leeuwtjes.

Vorig jaar was het schip nog in de running om tijdens de inhuldiging van koning Willem-Alexander eindelijk weer eens te worden gebruikt. Maar de kroningsorganisatie vond de in 1816 gebouwde sloep te instabiel. De kersverse koning kreeg een tochtje over het IJ in een moderne rondvaartboot – tot grote teleurstelling van het Amsterdamse Scheepvaartmuseum, dat de koningssloep in bruikleen heeft.

Nu krijgt de sloep een grondige onderhoudsbeurt, zodat hij snel weer getoond kan worden. „De sloep wordt gemist, hij was het lievelingetje van museumbezoekers”, zegt Henk Dessens, directeur collecties van het Scheepvaartmuseum. De sloep werd tijdens de verbouwing, in 2008, uit het museum gehaald. Bovendien kwam het vaartuig in de oude tentoonstellingsruimte niet tot zijn recht. „Het was geen gezicht. Het leek wel een konijn in een vissenkom”, aldus Dessens.

Daarom komt er, pal naast het museum, een nieuwe, grotere tentoonstellingsplek. Een plek waar mensen de boot beter kunnen bewonderen, en tegelijkertijd een locatie waarvandaan de boot makkelijk te water kan. Het is de bedoeling dat de sloep in de zomer van 2015 klaar is, in de hoop dat het koningshuis hem zal herontdekken. „In de kajuit is genoeg plek voor het koningspaar en de drie prinsesjes”, zegt Oskar Brandenburg, hoofd collectiebeheer van het museum.

De koningssloep deed voor het laatst dienst in 1962, tijdens het zilveren huwelijksfeest van Juliana en Bernhard. De koningin vond het daarna wel mooi geweest, het schip zou niet passen bij een moderne monarchie. Want twintig getrainde adelborsten, jonge marineofficieren in opleiding, moeten haar roeien. Het protocol schrijft voor dat ze tussen elke slag drie seconden rust houden. De roeiers begroeten de koning door de essenhouten riemen recht omhoog te houden en te salueren.

Directeur Henk Dessens denkt juist dat het erfgoed het beste levend is te houden door de sloep te gebruiken. „De Gouden Koets rijdt ook nog steeds en het koningshuis is populairder dan ooit”, zegt hij. Daarom wordt de sloep waterdicht gemaakt en geverfd. Vanaf 17 september worden de twee gouden godinnen van de sloep in het museum gerestaureerd, op zaal en tussen het publiek, zodat de bezoekers het van dichtbij kunnen meemaken.