Grieken zijn niet lui

Bo&Caro zijn bij debatten, productpresentaties en borrels en willen graag weten: wie is hier belangrijk?

Wat: Discussieavond met econoom Ha-Joon Chang in debatcentrum De Balie in Amsterdam

Wie: Hoogleraar economie Esther-Mirjam Sent, WRR-econoom Robert Went, journalist Joris Luyendijk en 200 toeschouwers

Koreanen zijn famously short-tempered. Zijn zijn gesprekspartners daarvan op de hoogte? Ha-Joon Chang kijkt moderator Joris Luyendijk en de economen Mirjam Sent en Robert Went tegenover hem provocerend aan. Drie paar vrolijk terugkijkende ogen. Weinig weerstand vanavond. De Zuid-Koreaanse econoom heeft er al zeven interviews opzitten.

Iedereen wil hem spreken. Normaal gesproken best lastig. Chang doceert ontwikkelingseconomie aan de Universiteit van Cambridge, schrijft voor The Guardian en schreef daarnaast in de afgelopen jaren dertien boeken. Nu is er een veertiende: Economics. The User’s Guide. En dat moet gepromoot. Hij is niet onder de indruk van zijn onmiskenbare sterrenstatus. Is maar goed ook. Economen moeten niet te arrogant worden. „Ze hebben vaak de neiging je wel eens even uit te leggen hoe de wereld in elkaar zit”, zucht Chang. En dat kunnen ze helemaal niet. Wie beweert dat de economie werkt volgens een aantal modellen en formules, zit ernaast. “Wás het maar een soort natuurkunde. Dan konden we de voorspellingen die we voortdurend gevraagd worden te doen, ook écht uitvoeren. Maar nee, economie is mensenwerk. Gebaseerd op beslissingen die ménsen nemen.”

Luie Grieken, ijverige Nederlanders

En die moeten zich meer in de materie verdiepen. Sterker nog: het is hun democratische plicht, vindt Chang. „De economie is het enige onderwerp waarover we géén mening lijken te hebben. Dat moet veranderen.” Maar laat het dan wel een gefundeerde mening zijn. Chang heeft alles alvast op een rijtje gezet, in zijn ‘economiegebruiksaanwijzing’.

Een voorbeeld: het beeld van die hardwerkende, zuinige Nederlander. En dat van de luie Griek. Klopt dus niets van, zegt Chang. Goed, vanaf 1870 tot in de jaren 20 werkten de Nederlanders, van alle hedendaagse rijke landen, de meeste uren op een dag. In de jaren 60 werd dat minder en degradeerden we tot het land met het minste aantal gewerkte uren. De Grieken werken 1,4 tot 1,5 keer langer dan wij. Armoede wordt vaak gezien als een gevolg van luiheid. Mensen in armere landen moeten haast wel lui zijn, wordt geredeneerd. Maar hun productiviteit is gewoon lager. En dat ligt vaak dan weer aan de infrastructuur, kapitaalgoederen, technologie.

Chang kijkt het drietal aan tafel triomfantelijk aan. Zo. Heeft hij nog een laatste zin waarmee hij zijn publiek naar huis wil sturen, vraagt Luyendijk dan. „Ja!” Een brede lach. „Koop mijn boek.”

enCaroline van Keeken