Dit zaakje blijft stinken, vindt het CDA

Hoe kan een ziekenhuis vijf maal de jaarwinst te veel declareren en tóch geen fraude plegen? De Kamer kwam er gisteren niet uit.

„Ik zit niet aan tafel.” „U vraagt dit aan de verkeerde persoon.” „Ik ben geen eigenaar van het protocol.”

De formuleringen van minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) waren telkens anders, maar haar punt bleef hetzelfde: bij toezichthouders staat de politiek „op afstand”, dus kan een minister zich niet met hun besluiten bemoeien. En daar heeft de Kamer zelf voor gekozen. „Anders moeten we de wet veranderen.”

Centraal in een Kamerdebat stond gisteren de ongerustheid over een slechte samenwerking tussen de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het Openbaar Ministerie bij de aanpak van onjuiste declaraties. Het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein declareerde 25 miljoen euro te veel. De boete van 2,4 miljoen die de NZa hiervoor oplegde, maakte strafrechtelijke vervolging door het OM niet meer mogelijk. Waarom kon het OM niet zelfstandig beslissen of het tot vervolging overging, wilde de oppositie weten.

De ministers Schippers en Opstelten (Justitie, VVD) stuurden de Kamer een brief over een ‘samenwerkingsprotocol’ om de gang van zaken uit te leggen. Maar lopende het debat bleek dat dit protocol achterhaald is.

In de praktijk wordt inmiddels gewerkt volgens andere, ongeschreven afspraken. Opmerkelijk, want eerder presenteerde de minister dit protocol als „de ruggengraat van de aanpak van fraude en onrechtmatige declaraties”, zei CDA’er Hanke Bruins Slot. „De minister spreekt hier met luchtverfrisser, maar het zaakje blijft stinken.”

De opstelling van de Tweede Kamer leidde tot irritatie bij Schippers. Alles was netjes volgens de regels gegaan, benadrukte ze. Bovendien had de NZa toch juist stevig opgetreden? Die 2,4 miljoen voor het St. Antonius, zei ze, is de „hoogste boete ooit” in de sector en was de aanzet voor „een grote schoonmaakactie” bij andere ziekenhuizen. „We hebben juist een NZa die bijt en niet alleen blaft.”

Maar de oppositie bleef ontevreden over Schippers’ uitleg. Jesse Klaver (GroenLinks) constateerde halverwege het debat dat de minister steeds zei niet verantwoordelijk te zijn voor het protocol, „en daar heeft zij gelijk in”. Maar Schippers is wel „systeemverantwoordelijk” voor goed toezicht. En, zo stelde Klaver vast, dat kan toch niet allebei tegelijk?

Aan de meest cruciale vraag over onjuiste declaraties in de zorg kwam het parlement niet toe. Hoe kan een ziekenhuis vijfmaal de jaarwinst te veel declareren en toch geen fraude plegen? Declaraties in de zorg zijn zo onduidelijk en complex dat het extreem moeilijk is om opzet te bewijzen. Eén toezegging kreeg de Tweede Kamer wel van Schippers: ze gaat de NZa en het OM opdracht geven hun gezamenlijke protocol te vernieuwen.