Plasterk vindt jihadist Moussa lang niet gek

Om half twaalf gisteravond (Nederlandse tijd) berichtte Newsnight (BBC2) scherp en zakelijk over het nieuws van de dag, dat iets voor achten naar buiten gekomen was: de vondst van drie gedode Israëlische tieners, die enkele weken geleden waren ontvoerd. De verwachte represailles van de Israëlische regering kunnen de instabiele politieke situatie in het Midden-Oosten totaal doen ontvlammen.

Newsnight wilde vooral van haar verslaggever ter plekke en van de Israëlische ambassadeur in de Londense studio weten op basis van welke feiten geconcludeerd mag worden dat Hamas achter de moord zat. De antwoorden waren niet geheel overtuigend, deels omdat de ambassadeur niet al zijn kennis met ons kon delen. Maar de contouren van de dreigende escalatie waren overduidelijk.

Bij ons zendt Nieuwsuur (NOS/NTR) deze week een uurtje eerder uit wegens het voetbal, dus al om negen uur. Dat bleek te vroeg om het belang van dit nieuws op waarde te schatten. Er was een korte crosstalk van Twan Huys met de correspondent in Israël, die gehinderd werd door technische problemen. Het belangrijkste nieuws was echter een verwant binnenlands probleem: het alarm dat AIVD en Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid hadden geslagen over naar Nederland terugkerende jihadstrijders. Minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) zat in de Hilversumse studio en bevestigde dat de zaak zeer ernstig was. Maar goed dat de Tweede Kamer snel het grootste deel van de bezuinigingen op de AIVD ongedaan maakte.

In vergelijking tot de concrete gebeurtenissen op de Westoever is die binnenlandse dreiging vooralsnog eerder een schimmenspel. Plasterk ontweek tot drie keer toe Huys’ vraag naar een mogelijk verband met een recent bomalarm in een Amsterdams warenhuis, steeds met dezelfde zacht uitgesproken woorden: „Daar zeg ik verder niets over.”

Ook aan de andere kant diende zich een schijngestalte aan. In een live verbinding met Den Haag werd een zekere Abou Moussa zichtbaar: verdediger van het nieuwe rebellenkalifaat in Irak en Syrië, die zaterdag nog in het NOS Journaal alleen buiten beeld het woord wilde voeren. Nu hij op YouTube frontaal in beeld de nieuwe Islamitische Staat gefeliciteerd had, mocht hij ook op televisie stem geven aan het gewapende islamisme.

Het heeft iets potsierlijks om eerst AIVD en NCTV te laten pleiten voor een verbod op sommige vormen van extreme propaganda voor de gewapende strijd en even later de lokale zegsman als volwaardig gesprekspartner te accepteren. Je merkte het ongemak al aan de ambivalente introductie van Huys: „Abou Moussa, u bent een van die jongens uit de Schilderswijk.”

Moussas betoog was lastig te volgen. Hij beweerde altijd om diepgang te vragen, maar deed elke vraag af met een wedervraag, Of hij strijders ronselde: „Ik kan natuurlijk de betrouwbaarheid van die berichten niet toetsen.” Plasterk: „Dit is ook weer een voorbeeld waar je aan kunt zien dat deze jongen lang niet gek is.” Nee, dat beweert ook niemand. Maar het is wel een beetje gek soort item, door het gebrek aan zakelijke aanpak. Nu hielp het alleen maar onbegrip en angst te versterken, precies zoals de islamisten dat graag zien.