‘Overname is niet goed voor sites met lokaal nieuws’

Wat gaat de regionale krantenlezer in de Gelderse gemeente Heumen merken van een overname van Wegener door De Persgroep? Misschien wel net zo veel als de lezer in Oud-Beijerland, Zuid-Holland.

Wie van papier leest nog niet bijster veel, leert de ervaring. Maar wie zijn regionale nieuws haalt van de (gratis) site van zijn krant des te meer. Digitaal dreigt de regionale krant zijn waakhondfunctie te verliezen, waarschuwt het Stimuleringsfonds voor de Pers.

Hoe zit dat? Heumen en Oud-Beijerland zijn twee van de twintig plaatsen waar het fonds de afgelopen maanden de regionale nieuwsvoorziening heeft geanalyseerd. Onderzoekers hebben de gemeenten zowel online als offline „volledig doorgelicht op lokaal nieuws”. Het Stimuleringsfonds presenteerde vanmiddag in Utrecht nieuwe resultaten van het onderzoek.

De papieren edities van de kranten doen het nog altijd uitstekend, aldus onderzoeker Quint Kik van het Stimuleringsfonds. „In Heumen bijvoorbeeld De Gelderlander editie Rijk van Nijmegen. En in Oud-Beijerland AD Rotterdams Dagblad editie Hoeksche Waard.” Maar, zegt Kik, bezoekers van de sites van Wegener- en MGL-kranten dreigen de dupe te worden van de deal met De Persgroep.

Het Belgisch-Nederlandse krantenbedrijf plaatst vanuit strategische overwegingen geen lokaal nieuws op de website van het AD. Daar staan alleen berichten over Utrecht, Den Haag en Rotterdam. Die strategie schaadt de democratische functie van de kranten, aldus Kik. „Met ruim een kwart van de berichten over lokaal beleid zijn dagbladen de belangrijkste waakhond in de gemeente.”

In 2013 analyseerde het fonds al eens het online nieuws in tachtig gemeenten. Waar het AD verschijnt, in een kwart van die twintig, is online nieuws (over lokaal beleid) vrijwel afwezig. Kik: „Als De Persgroep na de overname deze strategie doorvoert voor de dagbladen van Wegener en MGL en zij geen lokaal nieuws online doorplaatsen, blijven nog veel meer gemeenten verstoken van digitaal nieuws van dagbladen.”

Zijn conclusie: de krant zou in veel gemeenten een minder belangrijke waakhond worden. Kik: „Bij online afwezigheid van een dagblad is te hopen dat huis-aan-huisbladen en ‘hyperlokale’ nieuwssites de waakhondfunctie overnemen. Maar uit ons onderzoek blijkt dat deze lokale nieuwsmedia één derde van hun artikelen over lokaal beleid één-op-één kopiëren van gemeentelijke persberichten en sites van lokale afdelingen van politieke partijen. Zonder bronvermelding.”

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) reageerde gisteren met „gemengde gevoelens” op de voorgenomen overname. De NVJ vindt het positief dat Wegener niet weer eigendom wordt van een investeringsmaatschappij, maar van een onderneming die uitgeven als kernactiviteit heeft. Desondanks maakt Annabel de Winter, secretaris dagbladen, zich „grote zorgen” over de toekomst van de redacties bij Wegener, de machtsconcentratie in de pers en de positie van freelancers.

Zij vreest dat de deal de journalistieke pluriformiteit schaadt. „Meer persorganen komen in minder handen. En wat gaat er gebeuren als het slecht gaat?” De overname kan al direct personele gevolgen hebben als De Persgroep zou besluiten het bovenregionale nieuws niet langer door de Wegener Persdienst te laten verzorgen maar door de redactie van het AD. Daarnaast krijgt de uitgever een nog grotere machtspositie ten opzichte van freelance journalisten, aldus De Winter. „Worden de tarieven nog lager? We hebben veel reden tot zorg.”