Met ‘Marokkanen-app’ doet RTL wat het Wilders verwijt

RTL maakte een app waarmee je de herkomst van verdachten kunt checken. Dat bevestigt de vooroordelen, meent Floor Rusman.

‘Geert, ga je schamen”, schreef adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws Pieter Klein in een open brief aan Wilders na het ‘minder, minder’-incident. Wilders was volgens Klein een grens over gegaan: hij zaaide haat, hij discrimineerde, hij beoordeelde mensen op hun afkomst. Voor één keer trad RTL Nieuws met deze brief buiten zijn gebruikelijke rol van objectief nieuwsprogramma, benadrukte Klein: normaal gesproken stelde het programma „er een eer in om zo onbevangen en onpartijdig mogelijk verslag te doen”.

Drie maanden later laat RTL Nieuws zien wat het verstaat onder onbevangen en onpartijdige verslaggeving. Op 19 juni lanceerde de omroep een app waarmee je de herkomst van verdachten in jouw gemeente kunt bekijken.

Superhandig: ik kan nu bijvoorbeeld zien dat 3,4 procent van de Marokkanen van twaalf jaar en ouder in Amsterdam verdachte is van een misdrijf – en dat dat percentage vier keer zo hoog is als dat onder autochtonen. Dat laatste wordt er ongevraagd bij vermeld.

Niet alle landen van herkomst zijn terug te vinden: je kunt alleen kiezen tussen Marokko, Nederland, Nederlandse Antillen, Suriname, Turkije, voormalig Joegoslavië en ‘voormalig Oostblok’ (blijkbaar geldt de helft van Europa hier als één land van herkomst). Waarom voor deze landen is gekozen wordt niet uitgelegd.

Die onduidelijkheid geldt voor de hele operatie: nergens vertelt RTL Nieuws waarom het zinvol zou zijn om verdachten te categoriseren en waarom voor de categorie ‘herkomst’ is gekozen (en niet voor bijvoorbeeld sekse, inkomen of opleidingsniveau).

Waarom die keuze is gemaakt weten we niet, maar het gevolg is duidelijk: er wordt hier een verband gelegd tussen herkomst en crimineel gedrag. Terwijl die samenhang juist nu ter discussie staat. Een paar weken geleden verscheen een onderzoek naar criminaliteit onder Rotterdamse jongeren waarin dit verband niet werd gevonden: „De etnische groep waartoe de jongeren behoren, heeft geen enkele relevantie voor hun criminele gedrag”, aldus het onderzoek. De aard van vriendennetwerken bleek veel belangrijker.

Daarnaast is er juist de laatste tijd een discussie over etnisch profileren door de politie. Afgelopen week nog schreven oud-agenten in Den Haag in een brief naar de gemeenteraad dat een deel van het politiekorps zich schuldig maakt aan discriminatie. De RTL-app geeft hier een extra voedingsbodem voor.

Maar los hiervan is de vraag: wat schieten we op met zo’n app? Stel dat je erin kunt zien dat in jouw gemeente de vertegenwoordiging van Marokkanen in de criminaliteitscijfers hoog is. Wat moet je dan doen? Extra oppassen voor Marokkanen? Verhuizen naar een gemeente waar je door andere nationaliteiten wordt beroofd?

Het enige wat deze app bereikt, is dat hij vooroordelen over criminele allochtonen bevestigt. Hij pretendeert zonder mening wat cijfers te presenteren, maar in feite doet hij precies wat Pieter Klein Wilders verweet in zijn brief: hij beoordeelt mensen op hun afkomst.