Hoe luider het alarm, des te meer geld voor de veiligheid

De kans op een aanslag tegen Nederland is reëel. Deze koele mededeling die de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gisteren de deur uitdeed, werd prompt gevolgd door een brief van de minister van Veiligheid, Opstelten (VVD), waarin hij de Tweede Kamer wees op de „nadrukkelijke aanwezigheid in Nederland” van de wereldwijde jihadistische beweging, die „een dreiging vormt voor onze democratische rechtsorde en veiligheid”.

Na deze alarmeringen was het dus nauwelijks verbazingwekkend dat het kabinet „25 miljoen extra” uittrekt voor de AIVD, zoals minister Plasterk (PvdA), verantwoordelijk voor deze inlichtingen- en veiligheidsdienst, de Tweede Kamer schriftelijk liet weten. Feitelijk is dit extraatje het deels terugdraaien van een besparing van 34 miljoen waartoe het kabinet eerder had besloten. Zij het dat de efficiencymaatregelen bij de AIVD die tot deze bezuiniging moesten leiden, zoals gezamenlijke huisvesting met militaire inlichtingendienst MIVD, wel overeind blijven.

Dit betekent dat de 25 miljoen geheel kan worden gebruikt om het hoofd te bieden aan potentiële dreigingen. Die betreffen niet alleen de jihadgang naar Syrië; Plasterk wijst ook op de ontwikkelingen in Irak, de situatie in het Midden-Oosten in het algemeen en op de onrust aan de buitengrens van Europa, zoals in Oekraïne.

Met de verhoging van het budget komt het kabinet tegemoet aan wensen die in de Tweede Kamer leven. Diverse publicaties droegen bij aan het gevoel dat de positie van de veiligheidsdienst extra aandacht verdient. AIVD en NCTV hebben goed begrepen dat zwijgzaamheid een noodzakelijk onderdeel van hun werk is, maar niet altijd effectief om de publieke opinie te mobiliseren.

Is 25 miljoen euro veel, weinig, genoeg? Het laat zich lastig beoordelen. Het is, bezien op het totale bedrag van de Rijksbegroting, een schijntje. Feit is dat Plasterk indertijd nauwelijks goede argumenten had voor de bezuiniging op de AIVD, die eerst nog 68 miljoen zou bedragen, nadat de begroting van de dienst sinds 2001 juist was verdubbeld.

Zo lijkt het budget van de veiligheidsdienst mee te dalen of stijgen met het volume van de alarmbel. De NCTV liet gisteren weten dat het dreigingsniveau in Nederland „substantieel” is. Dat is het op een na hoogste niveau, waarop het zich al een tijd bevindt. Maar het dreigingsbeeld is sinds de start van het kabinet wel „steeds negatiever geworden”, schrijft minister Plasterk. Een substantieel niveau vraagt om substantiële maatregelen. Zo bezien is het kabinetsbesluit van gisteren verstandig. Met de toevoeging: overdrijf de risico’s niet. Bijna alle moslims zijn geen jihadgangers.