Er is maar één nationaal gerecht

illustratie jet peters

Bij het zoeken naar de national dish van Irak, vorige week, stuitte ik op een goed verzorgde site, national-food.info, die van ieder land het vermeende nationale gerecht noemt, inclusief recept. Nu moet je bij dat soort websites altijd oppassen, want niet zelden blijkt het dan een soort digitale etalage van de vleessector te zijn of van de sperziebonenbranche. En die selecteren op commerciële criteria. Maar een snelle scan suggereert dat de nationale gerechten zonder al teveel bemoeienis van de commercie zijn uitgekozen. Portugal is bacalhau toebedeeld, de VS apple pie, India tandoori chicken en Frankrijk mag het doen met pot-au-feu.

Dat is allemaal niet ingewikkeld. Leuker wordt het bij bijvoorbeeld Kazachstan dat beshbarmak, een lamsschotel, als nationaal gerecht heeft, of Samoa waar men palusani schijnt te eten, een soort hartig taartje met kokosmelk.

Nederland wordt niet overgeslagen: onze nationale culinaire trots is stamppot. Het vlaggeschip van de Surinaamse keuken ontbreekt nog – wie biedt?

Right, de selectie zal random zijn, maar de hamvraag blijft toch: wat ís een ‘national dish’ eigenlijk? Dat is niet wat de inwoners het godganse jaar eten, zoals de pasta bolognese, wat de Italiaanse national dish heet te zijn. De hoofdingrediënten of de bereidingswijze zouden in ieder geval ‘typisch’ voor het land moeten zijn. Die definitie blijft een lastig iets.

Hoe dan ook, de keuze voor stamppot als uniek boegbeeld van de Nederlandse keuken is niet goed. Aardappelen gestampt met groenten is een gerecht dat overal zal bestaan waar mensen aardappelen en groenten verbouwen. In België heet dat stoemp, de Ieren hebben colcannon – de lijst is lang. Kroketten noemt men ook vaak als typisch Nederlands, maar varianten daarvan kent men over de grens. De enige echte national dish die ik kan bedenken is de nieuwe haring, overal elders in Europa versmaad, tenzij in zuur of ingelegd in malle sauzen.

Het beste recept blijft vanzelfsprekend: recht-in-de-strot-laten-glijden, maar dat hoeft niet van de Britse kookschrijver en diplomaat, die een ‘Harlinger haringschotel’ opduikelde. ‘Serves four Dutchmen or six others’.