Die muisklik als verbale drone tegen onrecht

De druk om te geven aan goede doelen of te tekenen voor vrije meningsuiting neemt toe. De ene week ben je voor iets, de andere week tegen, steltMaxim Februari.

Er zijn mensen die haten en er zijn mensen die liefhebben, en tot die laatste groep behoor ik. Bij alle goede doelen heb ik vrienden. Ze moeten wel haast mijn vrienden zijn, anders zouden ze me nooit zulke lieve mails sturen met ‘dear Max’ erboven. We werken samen, zij en ik, zeggen ze. ‘En we zullen blijven samenwerken met eerlijke mensen over de gehele wereld, om gewelddadige retoriek te bestrijden met een krachtige boodschap van liefde en gelijkheid.’ Zo dus. Zo iemand ben ik.

Soms valt mijn opdracht me zwaar. Dat is wanneer de stoet van goede doelen die langstrekt geen einde lijkt te nemen, en als van mij niet minder wordt verwacht dan wereldvrede. Dan voel ik me een machteloze aristocraat. Gelijk Obama die wordt geacht onmiddellijk in te grijpen zodra soevereine staten elders ter wereld onderling slaags raken. Lukt hem dat niet, dan krijgt hij hetzelfde verwijt dat ik zojuist kreeg van een student die me aansprak namens een liefdadige organisatie. „Aha, u wilt dus niets doen voor gehandicapte kinderen in ontwikkelingslanden!” Instant moralisme. Pervers, maar het werkt.

De verwachtingen stapelen zich op. De druk neemt toe. Langs de straten en wegen hangen posters waarop doden me geld vragen voor medisch onderzoek. ‘Ik ben inmiddels overleden. Daarom wil ik u vragen door te gaan met mijn strijd’.

De emotionele chantage heeft niet op iedere voorbijganger hetzelfde effect. Je hebt de stabiele, aardige mensen die meevoelend reageren. ‘Ik zou trots zijn als mijn moeder of vader zo mee zou kunnen helpen geld in te zamelen voor onderzoek’, zegt Xantippe op het Viva-forum. En je hebt de schuldbeladen, chantabele types die er radeloos van worden. ‘Ik ben blij dat ik er niet langs hoef iedere dag’, zegt ene Lovely op het Girlscene-forum.

Zelf ben ik achter het stuur van mijn auto iedere keer opnieuw gevaarlijk ontdaan bij het zien van de poster. Mea culpa: die arme mensen zijn dood omdat ik ze geen geld heb gegeven. Dat valt nooit meer goed te maken.

Gelukkig komt diezelfde dag altijd wel een mail van vrienden. De lieve vrienden van AllOut.org bijvoorbeeld, met wie ik in het verleden heb gestreden tegen homofobie in Rusland en Oeganda, simpelweg door ergens op te klikken. Tot nu toe overigens met wisselend effect. Vladimir Poetin lijkt er niet erg van onder de indruk, maar in Oeganda zijn door de AllOut-petities wel degelijk mensen gered van de dood.

Nu ongeveer een maand geleden kwam er een mail over Zwitserland. ‘Dear Max’, schreef AllOut. ‘Lou Engle is een van Amerika’s beruchtste antihomopredikers, en hij is onderweg naar Genève, Zwitserland.’

Het was duidelijk, we moesten Lou Engle stoppen, er was geen tijd te verliezen. Ik hoefde alleen maar weer op de knop te drukken en we verzochten de Zwitserse president hem een visum te weigeren. Ik keek naar de knop en ik aarzelde. Een week later schreef AllOut op Twitter: ‘Victorie! 68k van ons hebben zich uitgesproken en antigaypastor Lou Engle zover gekregen dat hij zich terugtrekt van een groot evenement in Zwitserland’.

Geen idee wie Lou Engle was, natuurlijk, nooit van gehoord. En daarom begon ik een beetje bang te worden voor mijn macht om met een druk op de knop over zijn leven te beslissen. Ik besloot kritische stukken van anderen te lezen over ‘hashtag activism’ en ‘clicktivism’. De critici wezen erop dat het aanklikken van petities je gemakkelijk tot Schöngeisterei verleidt: door op de knop te drukken maak je jezelf wijs dat je strijdt voor liefde en gelijkheid. Een digitale knoop in het kerkenzakje, want je hoeft zelf geen enkel offer te brengen. Maar uiteindelijk prezen de critici het vriendelijke gebaar toch allemaal als ‘beter dan niets’.

En aan dat laatste twijfel ik dus. Klikken maakt het immers wel verdraaid gemakkelijk zelf de griezel te worden die mensen zonder pardon uit Zwitserland zet. De muisklik is een verbale drone, van veraf afgevuurd op basis van korrelige filmbeelden, zonder enig risico voor jezelf.

Is Lou Engle inderdaad een levensgevaarlijke ophitser die de doodstraf voor homo’s bepleit? Of gewoon een conservatief? Tegenstander van seks buiten het huwelijk? Een half uur digitaal speuren bracht me geen uitsluitsel. Moest ik hem dan toch verraden bij de Zwitserse president?

Het is één ding om Rusland te vragen antihomowetgeving te staken. Het is een ander ding om iemand individueel het reizen te beletten. Kort na de mail van AllOut kreeg ik een mail van Amnesty: ‘Teken voor vrije meningsuiting in Turkije’. En zo klik ik tegenwoordig de ene week tegen de vrijheid van meningsuiting, de andere week voor, en leef ik altijd in het besef dat ik een krachtige boodschap van liefde breng. Met mijn muisklikken ben ik hard op weg een monster te worden.