Hoe de oud-topman van Deloitte een Herenakkoord verbrak

Foto EPA

Ze sluiten een “herenakkoord”: accountantskantoor Deloitte en de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). In alle beleefdheid. En buiten de publiciteit.

Dat was begin 2008. De VEB wil voorkomen dat een van claim gedupeerde beleggers tegen Deloitte verjaart. Zij stellen het accountantskantoor aansprakelijk voor de schade als gevolg van de boekhoudfraude bij supermarktconcern Ahold. Deloitte stelt zich inschikkelijk op.

Maar dat herenakkoord is weinig waard, blijkt later. Iets waar Roger Dassen, bestuurder van de internationale tak van Deloitte, nu een tuchtmaatregel voor opgelegd krijgt. Hij heeft het “fundamenteel beginsel van integriteit” veronachtzaamd, oordeelde de Accountantskamer gisteren.

Dassen was tot 2011 bestuursvoorzitter van Deloitte in Nederland. Behalve bestuurder is hij ook academicus: Dassen is hoogleraar Auditing aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Deloitte laat in een reactie weten dat Dassen zich niet herkent zich niet in de uitspraak en in hoger beroep gaat.

Waar ging het mis bij het herenakkoord?

Kern in de zaak is het subtiele verschil tussen twee rechtsvormen: een besloten vennootschap (bv) en een maatschap. Het Deloitte van nu is een bv. Maar Ahold werd gecontroleerd door maatschap Deloitte Accountants. In 2004 werd Deloitte een bv. Als de verjaringstermijn van de claim dreigt te verlopen, checkt de VEB daarom bij Deloitte of die wel is meegegaan naar de nieuwe rechtsvorm.

Daarover sluiten topman Dassen van Deloitte en de VEB mondeling dat “herenakkoord”, zo blijkt uit de uitspraak. Dat overleg wordt opgevolgd door een wollige mailwisseling tussen beide partijen.

De advocaat van de VEB mailt op 12 februari 2008 aan de advocaat van Deloitte:

“Zou jij mij nog willen bevestigen dat Deloitte Accountants bv inderdaad de rechtsopvolger is van de Deloitte entiteit die de geconsolideerde jaarrekeningen van Ahold in de bewuste periode controleerde?”

Na wat berichten heen en weer, lijkt de advocaat van Deloitte dat op 14 februari te bevestigen:

“Zoals ik u eerder telefonisch meedeelde is het nog steeds de entiteit Deloitte Accountants B.V. die de zaken van de maatschap Deloitte Accountants voortzet.”

In een brief bevestigt Dassen op 18 februari nog eens dat “Deloitte” instemt met de gemaakte afspraken over verjaring – zonder te vermelden of hij doelt op de bv of de oude maatschap.

Hoe oordeelt de Accountantskamer?

De bevestiging van Deloitte wekt “bij eerste lezing” de indruk dat de bv Deloitte de claim “inderdaad heeft overgenomen”, oordeelt de Accountantskamer. Dat bleek in werkelijkheid niet het geval: “Pas bij latere lezing blijkt het antwoord nietszeggend.” Het accountantskantoor heeft zo geprobeerd de VEB te “verleiden” geen afspraken over verjaring te maken met maatschap Deloitte Accountants.

Volgens de Accountantskamer “staat vast” dat Dassen betrokken was bij het overleg met de VEB. De Accountantskamer legt hem daarom een waarschuwing op – de lichtste van vijf tuchtmaatregelen die accountants opgelegd kunnen krijgen. Dassen schrijft in een verklaring “altijd oprecht” geopereerd te hebben. “Zoals van ons mocht worden verwacht.”

Financiële gevolgen heeft de uitspraak overigens niet, zegt directeur Jan Maarten Slagter van de VEB – de beleggersclub had destijds op tijd door hoe het werkelijk zat. De procedure waarin gedupeerden proberen geld van Deloitte eisen, loopt nog altijd.