De schaar erin. Met een goede reden

Lang haar is de norm, maar op een school in Amsterdam lieten de meisjes hun haar afknippen. Kankerpatiënten krijgen er pruiken van.

Wie lagereschoolfoto’s van eind jaren zeventig, begin jaren tachtig bekijkt, ziet soms wel 25 kortharige kinderen in één klas. Het korte kapsel was voor meisjes heel gewoon. En dan vaak efficiënt geknipt: het natte haar vanaf de kruin opzij en naar voren gekamd, de schaar met een vaste hand langs de contouren van het gezicht en vijf minuten later stond Marieke/Saskia/Jolanda weer buiten. Je moeder haalde er ’s ochtends een kam door en hup, naar school.

De namen van de meisjes zijn veranderd en de kapsels veranderden mee. Pak een willekeurige schoolfoto en de kans is groot dat er maar één meisje met kort haar op staat, meestal het meisje dat met de jongens voetbalt. En lang haar is vaak ook echt lang, tot laag op de rug. De moeders uit de jaren zeventig en tachtig zouden zeggen: lijzig en armoedig. En die klitten! Maar de moeders van nu hebben zelf ook lang haar. En alle sterren op Nickelodeon hebben lang haar. Katy Perry heeft lang haar. Beyoncé had lang haar tot het tijdens een concert in een ventilator kwam. Meisjes hebben lang haar. De paar meisjes die de bob van het topmodel Karlie Kloss imiteren zijn vooralsnog de uitzondering die de regel bevestigen. Een bob geldt tegenwoordig bovendien als kort.

Weinig meisjes zullen uit vrije wil de schaar in hun grootste sieraad laten zetten. Je moet met een goed verhaal komen om ze zover te krijgen.

Op de Montessori-basisschool op IJburg in Amsterdam hebben ze een goed verhaal. Een slecht verhaal.

Iedereen kent daar de twee meisjes uit de buurt die door chemotherapie hun haar verloren. Toen op school het plan werd opgevat om haar te doneren aan een stichting die pruiken laat maken voor kinderen die geen haar meer hebben – dat hoeft niet door kanker te zijn, kinderen met de haarziekte alopecia zijn soms ook kaal – meldden de meisjes zich spontaan. Wie een staart van minimaal 25 centimeter kon afstaan, mocht naar kapper Rikit Hair, vlak bij school. Daar zochten ze een kapsel uit en lieten zich knippen.

Voor één pruik zijn vier à vijf staarten nodig, Stichting Haarwensen zegt er elke week drie à vier weg te geven. Dat zijn meer dan 800 staarten per jaar, die – in Nederland gesorteerd en bij elkaar uitgezocht – op de Filippijnen haar voor haar tot pruik worden geknoopt. De twee meisjes uit de buurt hebben hun pruiken niet meer nodig, de IJburgse staarten gaan naar andere kinderen.