Voetbalnar op tv

Nederland bij de laatste acht – wie had dat gedacht. Euforie overspoelt het land. Luid genoeg om het gebrom te overstemmen over het spel dat aanvankelijk deed denken aan de donkere dagen van het Italiaanse catenaccio.

Tot de luidste brommers behoort Jan Mulder. De oud-international, altijd wel ergens op televisie, ergert zich groen en geel aan het voetbal van Nederland, dat, zoals bondscoach Louis van Gaal het zelf zei, reactief was. Mulder is ditmaal door de Vlaamse tv ingehuurd als analyticus en ontpopt zich er als de grootste mopperkont. „Ik ben het met alles wat deze bondscoach heeft gezegd oneens”, zei hij vorige week na een tactische uiteenzetting van Van Gaal. Gisteravond nadat Nederland, zeer actief na een 1-0 achterstand, van Mexico had gewonnen, zei hij: „Een coach die van systeem verandert, dat is armoedig.” Hij had ook kunnen zeggen: zo snel kunnen omschakelen, dat is knap. Dat is het resultaat van intensieve training, slimme coaching, imponerende fitheid, grondige voorbereiding.

Nu staat Mulder senior niet bekend als een voetbaltactisch brein. Zijn analyse is die van de modale supporter: „Ze moeten met meer overtuiging spelen.” Andere voetbalanalytici, trainers en oud-spelers die zichzelf serieuzer nemen en dus minder leuk zijn, hebben hun opgetrokken wenkbrauwen bij Mulders verbale uitbarstingen allang ingeruild voor opgehaalde schouders. Ach, die Jan. Ze beseffen: ook Koning Voetbal heeft een nar nodig.

Maar zulk dwars gedrag, het geluid van de dissonant in de fanfare, is niet zonder risico. Dat weten we sinds 1974, een WK dat de tieners, twintigers, dertigers en jonge veertigers van nu niet hebben beleefd. Nederland viel toen op met totaalvoetbal én soms keihard spel. Ben de Graaf van de Volkskrant bleef op dit laatste hameren en moest het met een nat pak bekopen. Enkele spelers gooiden hem in een Duits zwembad.

Bij De Telegraaf, anti-Van Gaal, zijn ze nu voorzichtiger. In een commentaar noteerde de krant op de dag dat Nederland zijn eerste wedstrijd ging spelen: „De komende weken zal blijken of Van Gaals moedige breuk met de Nederlandse voetbalschool een meesterzet is.” Op de sportpagina schreef de krant toen: „Bij een goed resultaat valt dit door de vingers te zien; bij vroege uitschakeling is het een gotspe geweest.” Dat nu, is ‘scorebordjournalistiek’ . Van Gaal is zo bezien dus al viermaal geslaagd.

Dan is consequent gebrom, ook ná een goed resultaat, te prefereren. Al heeft Jan Mulder aangekondigd dat hij niet naar de huldiging in Amsterdam zal komen, mocht Nederland de wereldtitel behalen. Dat is een verstandig besluit.

Amsterdam heeft veel grachten.