Hans de Boer is overal tegelijk

Nieuwe werkgeversbaas begint vandaag aan zijn nieuwe baan met pittige uitspraken over het sociaal akkoord.

Hans de Boer neemt „niets terug” van kritiek op kabinet en sociaal akkoord.
Hans de Boer neemt „niets terug” van kritiek op kabinet en sociaal akkoord. Foto ANP

Nog voor zijn eerste officiële werkdag, vandaag, had Hans de Boer dit weekend premier Mark Rutte (VVD) aan de lijn. Rutte was bezorgd. In een serie interviews in landelijke dagbladen was het alsof De Boer, de nieuwe voorzitter van ondernemersvereniging VNO-NCW, het sociaal akkoord wilde opblazen. Dat was vorig jaar gesloten door kabinet, werkgevers en vakbonden: over de WW, het ontslagrecht, de 125.000 extra werkplekken voor gehandicapten. Kwam de rust in de Nederlandse polder in gevaar? Rutte vroeg of De Boer daar misschien publiekelijk nog iets over wilde zeggen – om de rust te herstellen.

In de interviews had ook het kabinet er van langs gekregen. De Boer noemde de dreigende quotumwet voor ondernemers om gehandicapten in dienst te nemen in deze krant „chantage” en „symboolwetgeving”, waar hij „maling” aan heeft. In de Volkskrant riep hij het kabinet op de sluiting van sociale werkplaatsen deels terug draaien.

De vakcentrales FNV, CNV en VCP hebben De Boer uitgenodigd voor overleg in de Stichting van de Arbeid, lieten ze samen weten in een verklaring. „Met zijn uitspraken heeft De Boer veel vragen doen rijzen over de toekomst van het overlegmodel.”

De Boer staat bekend als een flamboyante Fries, niet bang voor een stevige uitspraak. Maar is hij nu te ver gegaan?

„Het waren prima interviews en ik neem er niets van terug”, zegt hij aan de telefoon. „Zoals in de interviews staat, staan we gewoon achter het sociaal akkoord. Ik heb er wel een paar kanttekeningen bij geplaatst.”

VNO-NCW had met alle media afgesproken dat ze De Boer konden interviewen als ze zich hielden aan een gezamenlijk embargo tot zaterdag. Dan trek je niemand voor en het garandeert maximale publiciteit, vinden woordvoerders. Maar het kan zich ook tegen je keren als gevoelige uitspraken van álle kanten komen en daardoor worden versterkt. Vooral als het ook nog eens een dubbele boodschap is: we vinden het sociaal akkoord eigenlijk niks, we gaan het wel uitvoeren.

Alle interviews zijn voor publicatie door VNO-NCW nagelezen op feitelijke onjuistheden. De Boer wist wat er in de krant kwam en of dat was wat hij had bedoeld. Dat daarover van tevoren was nagedacht, bleek uit de interviews zelf. Voorbeeld: een gevoelig punt uit het sociaal akkoord is het inkorten van de WW-periode van drie naar twee jaar. De vakbonden willen die versobering terugdraaien, de werkgevers niet. In zowel Trouw als De Telegraaf had De Boer daarover precies hetzelfde citaat: „Het is niet de bedoeling dat het derde jaar er weer in wordt gebracht, natuurlijk.”

VNO-NCW wist niet welke nieuwsberichten kranten zouden maken op basis van de interviews. Die gingen vooral over zijn kritische uitlatingen over het sociaal akkoord. Daardoor raakte de boodschap die De Boer had willen geven, op de achtergrond: het kabinet moet meer doen voor economische groei en we moeten meer mensen aan werk helpen.

Bijkomend voordeel voor VNO-NCW is dat de aandacht nu is afgeleid van het ‘badkamerkartel’ waar De Boers voorganger Bernard Wientjes bij betrokken zou zijn, in strijd met EU-regels. Groter voordeel: De Boer heeft nu bereikt dat iedereen weet dat VNO-NCW een nieuwe voorzitter heeft. Een voorzitter die even hard kan roepen als zijn concurrent Hans Biesheuvel van de jonge organisatie Ondernemend Nederland (ONL) – of zelfs harder. CNV-voorzitter Maurice Limmen zei in een verklaring: „Kennelijk is het via dit soort interviews dat de heer De Boer piketpaaltjes slaat voor zijn werkgeversachterban.”

En daarin lijkt De Boer te zijn geslaagd. „Ik heb een stuk of 150 telefoontjes, e-mails en sms’jes van ondernemers gehad”, zegt hij. „Niet één negatief. Deze koers moeten we varen, Hans, zeiden ze.”

Andersom hoort het bij het spel dat de bonden hun territorium opnieuw afbakenen. Scheidend VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes prees vorige week in de Volkskrant het kabinet nog omdat „de WW is verkort”. Toen bleef het stil bij de vakbonden. Maar na het interview met De Boer dit weekend zei FNV-voorzitter Ton Heerts: „Wij gaan uit van een betrouwbare VNO-NCW voorzitter en dus ook dat het derde jaar WW zal worden gerepareerd in de cao’s.”