Juncker voorgedragen als voorzitter Europese Commissie

Angela Merkel met Jean-Claude Juncker
Angela Merkel met Jean-Claude Juncker Foto AP / dpa / Daniel Naupold

De Europese leiders zijn eruit: Jean-Claude Juncker wordt de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Dat de Luxemburgse oud-premier door de Europese Raad is voorgedragen voor de topbaan, lag in de lijn der verwachting. Bijna alle regeringsleiders stemden voor zijn aanstelling en hadden hun steun al geuit.

Twitter avatar euHvR Herman Van Rompuy Decision made. The European Council proposes Jean-Claude Juncker as the next President of the European Commission #EUCO
Twitter avatar tijnsadee Tijn Sadée Cameron en Orbán stemden als enige 2 tégen Juncker. De Luxemburgse taxfree champagne kan vloeien voor de Man Die Niemand Echt Wil

Hoewel het kort na de Europese verkiezingen in mei vrij snel duidelijk was dat Juncker de meest kansrijke kandidaat was voor de functie, leek zijn benoeming toch even onzeker. Dat kwam vooral door grote weerstand van de Britse premier David Cameron, die hem en zijn waarschijnlijke kabinetschef Martin Selmayr te eurofiel en federalistisch vindt. Hij dreigde zelfs met een Britse exit uit de Europese Unie. De minister-president van Hongarije, Viktor Orbán, stond aan de zijde van Cameron.

De Britse weerzin

Cameron toonde zich toen hij vanochtend arriveerde bij de EU-top nog strijdbaar, ondanks de nederlaag die hem in het verschiet lag, schreef onze correspondent in Brussel Stéphane Alonso.

“Er zijn tijden waarin het heel belangrijk is dat je bij je principes blijft, zelfs als het tij zich tegen je keert (…) Vandaag is zo’n dag”, zei Cameron bij aankomst. Hij drong aan op een hoofdelijke stemming van de EU-leiders over Juncker.

De tegenstemmen van de Brit en de Hongaar waren niet genoeg om de nominatie van de Luxemburgse oud-premier te blokkeren. De overige 26 regeringsleiders, onder wie premier Rutte, stemden voor. Dat weerhield Cameron er niet van ook na de stemming zijn bezwaren kenbaar maken.

Twitter avatar David_Cameron David Cameron I’ve told EU leaders they could live to regret the new process for choosing the Commission President. I’ll always stand up for UK interests.

De kandidaat die zelf niet wil

Juncker eiste het voorzitterschap van de Commissie op, maar ambieert de functie eigenlijk niet, schreef NRC-correspondent Caroline de Gruyter in een profiel van de Luxemburger. Een paar redenen: hij is een politicus, geen manager, en heeft een hekel aan bureaucratie.

Voor zo iemand is de Commissiebaan een gruwel. De Commissie bewaakt alle afspraken die EU-landen hebben en stelt nieuwe wetgeving voor. De Commissievoorzitter staat aan het hoofd van een grote organisatie – 26.000 man – die draait om regels. De voorzitter moet bovendien 28 eurocommissarissen – die flinke ego’s hebben – in toom houden, plus 28 regeringen en een Europees parlement dat steeds machtiger wordt. Juncker, die telefonerend achterin de auto misschien wel op zijn best is, is hier waarschijnlijk slecht tegen opgewassen.

En ook zijn fractie in het Europees Parlement, de christendemocratische/conservatieve Europese Volkspartij EVP, koos hem in maart alleen omdat er geen betere kandidaat was.

Tweemaal werd Juncker, die in 1954 in het Luxemburgse Rédange-sur-Attert geboren werd als zoon van een metaalwerker, gepasseerd voor een hoge Europese post. In 2004 wilde hij voorzitter worden van de Europese Commissie. Hij was al negen jaar premier en minister van Financiën van Luxemburg. Hij kende iedereen in Europa, had aan de wieg gestaan van het verdrag van Maastricht en de euro, had succesvol bemiddeld tussen Frankrijk en Duitsland. Juncker wilde dóór.

Ondanks dit alles, laat Juncker weten dat hij trots en vereerd is dat hij nu toch door de Europese Raad is voorgedragen:

Twitter avatar JunckerEU Jean-Claude Juncker I am proud and honoured to have today received the backing of the European Council.

Een formaliteit

De benoeming van Juncker lijkt nu slechts nog een formaliteit. Het Europees Parlement steunde zijn kandidatuur al, maar moet zijn benoeming officieel nog goedkeuren.

Twitter avatar JunckerEU Jean-Claude Juncker I am now looking forward to working with MEPs to secure a majority in the European Parliament ahead of the vote on 16 July.

Naast de benoeming van Juncker, moet er nog een aantal andere Europese topfuncties worden vergeven. De regeringsleiders van de lidstaten van de Europese Unie houden voor die posten op 17 juli een extra top. Daar zal vermoedelijk worden beslist over onder meer de opvolging van Catherine Ashton als Hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid en over de opvolger van Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de Eurogroep.

Lees ook: Kettingrokende kandidaat Juncker werd steeds gepasseerd