Salonremise

Ziekenhuisbal, buffelstoot, tiki-taka, Geheimfavorit. Voetbal heeft zijn eigen taaltje. Waar komen al die begrippen vandaan? Elke dag schrijven we over een mooi voetbalwoord. Vandaag: de salonremise. Is het vanavond weer zover?

Ziekenhuisbal, buffelstoot, tiki-taka, Geheimfavorit. Voetbal heeft zijn eigen taaltje. Waar komen al die begrippen vandaan? Elke dag schrijven we over een mooi voetbalwoord. Vandaag: de salonremise.

Vanavond, 18.00 uur: Verenigde Staten - Duitsland. Vooraf staat al vast dat als dat een gelijkspel wordt, beide landen zich plaatsen voor de volgende ronde. Een salonremise dus? Het zou niet de eerste keer zijn dat de Duitsers zich er schuldig aan maken.

Maar eerst: wat is dat precies?

De salonremise hoort volgens Onze Taal thuis in het rijtje woorden dat ‘salon’ gebruikt om te verwijzen naar gemakzucht, zoals ook salonsocialist of salonstrateeg. Vorig jaar schreef voormalig politiek redacteur van NRC Pieter van Os over de salonpopulist: iemand die vindt dat Den Haag er niet toe doet en zich op die manier gemakkelijk onttrekt aan politieke debatten.

In het schaken is de salonremise een afgesproken puntendeling. De salonremise als voetbalwoord is daarom ook een ‘afgesproken’ gelijkspel waar beide partijen mee akkoord gaan. Geen risico’s meer nemen, we laten het zo. Gefeliciteerd. Ja, jullie ook.

Nederland is er niet onbekend mee. Op het WK van 1990 gingen er nog drie van de vier landen in de poule door; omdat Engeland in de andere wedstrijd in de poule op voorsprong stond, speelden Oranje en Ierland het duel uit op 1-1, zodat ze tweede en derde werden. Het werd een dag later in NRC het ‘Pact van Palermo’ genoemd, naar de speelstad waar het plaatsvond. “Bij een blessurebehandeling van invaller Tony Cascarino kregen de spelers te horen dat Engeland had gescoord tegen Egypte, dat aldus uit de boot zou vallen. Vervolgens werd de bal alleen nog maar breed getikt. Ronald Koeman gaf als eerste het voorbeeld dat al snel werd begrepen door de Ieren.”

Het laatste WK, in 2010, kende ook een salonremise. Brazilië en Portugal hadden toen allebei genoeg aan een gelijkspel om één en twee te worden in de poule. Het werd 0-0.

Maar de beruchtste salonremise was niet eens een remise. Op het WK van 1982 ontmoetten West-Duitsland en Oostenrijk elkaar in de laatste wedstrijd van de poulefase. Vooraf wisten ze al dat een kleine overwinning voor West-Duitsland genoeg zou zijn voor beide landen en dat Algerije dan uitgeschakeld zou worden. En jawel: het werd al vroeg 1-0 en daarna ging het balletje alleen nog maar breed. Geen Pact van Palermo, maar ‘Het Bedrog van Gijon’.

Naar aanleiding van het voorval besloot de FIFA dat afsluitende poulewedstrijden voortaan tegelijkertijd moesten worden gespeeld, zoals tot op de dag van vandaag gebeurt.

Is het vanavond weer zover? Het zou goed kunnen. Duitsland wordt dan groepswinnaar en de VS zullen tevreden zijn met een tweede plek. Bovendien zijn de bondscoaches, Löw en Klinsmann, allebei Duitsers en goede vrienden van elkaar.

Klinsmann en Löw in 2006, toen ze nog samen voor het Duitse elftal werkten. Foto EPA / Frank Rumpenhorst

Ze wilden er in de aanloop naar het duel van vanavond niets over horen, maar ook dat hoort bij de salonremise: vurig ontkennen dat je erop aanstuurt.

De animatie boven dit stukje is voor nrc.nl gemaakt door Funk-e - Explanimation.