Wil alleen het kabinet nog op Lelystad vliegen?

De Tweede Kamer praat vandaag over de uitbreiding van vliegveld Lelystad. Wat het kabinet betreft gaat die door.

Foto ANP

Jarenlang was het wachten op een besluit over Lelystad Airport. Bijna twee weken geleden hakte het kabinet de knoop door: Lelystad gaat vluchten verwerken die niet bijdragen aan het internationale netwerk van Schiphol, zoals vakantiecharters.

Die uitbreiding werd aanvankelijk breed gesteund, maar nu deinzen veel betrokkenen terug. KLM-directeur Camiel Eurlings, oud-verkeersminister, zei vorige maand dat de uitbreiding van Lelystad, voorzien vanaf 2018, beter kan worden uitgesteld. „Omdat Schiphol nog voldoende groeimogelijkheden heeft”, zegt zijn woordvoerder. „Omdat de uitbreiding geld kost, en die kosten zullen worden doorberekend aan de luchtvaartmaatschappijen.”

De pilotenvakbond is „tegen uitbreiding”, laat een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) weten. De luchthaven zal de eerste negentien jaar verliesgevend zijn en eigenaar Schiphol zal dat bekostigen door bijvoorbeeld de tarieven voor vliegmaatschappijen op Schiphol te verhogen. „En die maatschappijen zitten door de crisis al in zwaar weer. Dat gaat banen kosten”, aldus een VNV-woordvoerder. Daar komt bij dat de uitbreiding van Lelystad prijsvechters als Ryanair aantrekt. „Je organiseert je eigen concurrentie in je achtertuin.” De vliegers willen vóór alles de concurrentiepositie van Schiphol behouden. „We zeggen wel steeds tegen elkaar dat Schiphol het vergeleken met andere Europese luchthavens redelijk goed doet, maar de luchthavens die het écht goed doen, zijn Istanbul en Dubai.”

Geluidsoverlast Schiphol

De piloten weten dat uitbreiding van Lelystad is bedoeld om de groei van Schiphol op te vangen. Maar die groei is niet meer zo groot, zeggen ze. Schiphol verwerkt jaarlijks 426.000 vluchten terwijl uitbreiding van Lelystad pas bij 510.000 vluchten nodig is. „Dat aantal gaan we niet halen.” De crisis is een oorzaak, maar ook de stijging van het aantal grote vliegtuigen: er zijn minder vluchten nodig om passagiers te vervoeren. En was het uitwijken van vluchten naar Lelystad nodig tegen de geluidsoverlast bij Schiphol? „Zes jaar geleden werd afgesproken dat in 2020 de geluidsoverlast bij Schiphol met 5 procent moest zijn gedaald. We zitten nu al op een reductie van 12 procent”, aldus de vakbond.

Schiphol zelf ziet het anders. Er zijn groeiscenario’s die „reëel” zijn en die Schiphol hebben gebracht tot het maken van een bedrijfsplan. Schiphol investeert 58 miljoen euro in Lelystad om vanaf 2018, gefaseerd, meer vluchten te kunnen uitvoeren. Het eerste jaar zullen dat er slechts tweeduizend zijn. Inderdaad zijn de eerste negentien jaar verliesgevend. „Maar wij denken aan de langere termijn”, aldus een woordvoerder. De kosten leiden niet tot verhoging van tarieven op Schiphol. „Dat gaan we niet doen.”

De man die het kabinetsplan jarenlang voorbereidde, oud-minister Hans Alders, onderzocht onlangs opnieuw de groeiprognoses voor Schiphol. Volgens hem is uitbreiding van Lelystad vanaf 2018 „realistisch”, omdat anders het aantal vluchten op Schiphol boven de 510.000 vluchten uitkomt. En die reductie van 12 procent geluidhinder? „Die is nodig om die 510.000 vluchten uit te kunnen voeren.”

Schending van afspraken

Flevoland en Noord-Holland zijn boos over het verzet. Gedeputeerde Jaap Lodders van Flevoland: „Lelystad is van groot belang voor de werkgelegenheid en economische ontwikkeling van Flevoland en de Veluwe.” Gedeputeerde Tjeerd Talsma van Noord-Holland: „Wij zijn teleurgesteld in de houding van de luchtvaart en met name KLM en brancheorganisatie Barin. Dit is van die kant de zoveelste schending van de afspraken. Nu puntje bij paaltje komt, haken ze af.” Volgens Talsma is Lelystad hard nodig om de overlast in Noord-Holland te verminderen. „Maatschappijen kunnen wel beweren dat vliegen stiller wordt, maar bewoners rond Schiphol merken daar toch weinig van.”