Stembussen Libië geopend: land in chaos kiest nieuw parlement

Een Libische vrouw stemt in hoofdstad Tripoli.
Een Libische vrouw stemt in hoofdstad Tripoli. Foto AFP/ Mahmud Turkia

In Libië kunnen mensen gaan stemmen voor een nieuw parlement. Er is hoop dat deze verkiezingen weer enige stabiliteit in het land kunnen brengen, waar er al sinds de verdrijving van dictator Moammar Gadhafi in 2011 sprake is van politieke chaos. Maar er is genoeg scepsis.

De chaos in Libië is de laatste jaren niet zó groot geweest. Het land heeft een goed functionerend parlement nodig dat iets kan doen aan de zwaarbewapende voormalige rebellen, milities en stammen die destijds Gaddafi ten val brachten en in het oosten en zuiden veel macht hebben. Zeker nu een oud-legergeneraal, Khalifa Hifter, de oorlog heeft verklaard aan die milities. Het verergert alleen maar de dreiging van geweld, schrijft persbureau Novum.

Militairen die trouw zweren aan Hifter vielen in mei het parlementsgebouw in Tripoli aan met als doel islamitische volksvertegenwoordigers te arresteren. Zijn woordvoerder zei toen dat het parlement “extremistische entiteiten” de vrije hand zou geven. Het parlement, waarin islamisten en hun tegenstanders lijnrecht tegenover elkaar staan, is de kern van de crisis in Libië, zo zei hij. Het interim-kabinet noemde de aanval een coup.

Premierscrisis

Daarnaast heeft Libië moeite een nieuwe premier aan te stellen. Dat was sinds de vorige verkiezingen, in 2012, Ali Zeidan. Hij werd begin maart na een vertrouwensstemming afgezet. Hij was al niet populair onder de bevolking, maar het was uiteindelijk zijn optreden in het olieconflict tussen de regering en de milities in het oosten dat hem de kop kostte. Het ging fout toen een groep rebellen die de oliehaven van al-Sidra in handen heeft zonder toestemming een olietanker liet uitvaren. Zeidan wist dat niet te voorkomen.

Abdullah al-Thinni, de Libische minister van Defensie, was zijn vervanger en had de taak een nieuwe regering te vormen. Hij stopte er na een maand al weer mee, nadat hij het doelwit was geworden van een gewapende aanval. Het parlement, waar de islamisten in de meerderheid zijn, koos vervolgens voor Ahmed Maiteeq als opvolger. Die benoeming was volgens het Hooggerechtshof in strijd met de grondwet.

Lagere opkomst verwacht

Er hebben zich 1,5 miljoen Libiërs geregistreerd om te stemmen, schrijft persbureau Reuters. Daarmee lijkt de opkomst beduidend lager te worden dan in 2012, toen dat er nog 2,8 miljoen waren. Ze stemmen vandaag over 200 zetels, waarvan er 32 zijn gereserveerd voor vrouwen. Er staan ongeveer 1.600 kandidaten op de stembiljetten, zo’n duizend minder dan in 2012. De kandidaten staan allemaal op het biljet als onafhankelijk en niet als vertegenwoordiger van een partij. Zo hoopt Libië een onderlinge strijd tussen politieke partijen te vermijden, iets wat een probleem was bij het kiezen van een interim-premier in mei.

Libiërs zijn sceptisch, schrijft Reuters. Zij vrezen dat er straks wederom slechts sprake is van een interim-macht in het land. Er is bovendien nog steeds geen nieuwe grondwet, dus het blijft onzeker wat voor politiek systeem Libië uiteindelijk zal gaan hanteren.