Rechter: sober gevangenisregime Teeven in strijd met wet

Foto ANP / Martijn Beekman

Het sobere gevangenisregime van staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) is in strijd met de wet. De wettelijke basis om gevangenen tussen de activiteiten door in hun cel te stoppen ontbreekt. Vanmorgen deed de rechter in Den Haag uitspraak in een kort geding dat zestig gedetineerden tegen de staat hadden aangespannen.

Volgens de rechter heeft staatssecretaris Teeven met zijn nieuwe beleid feitelijk het regime van ‘algehele gemeenschap’ afgeschaft. Dat is een „ingrijpende” wijziging die in strijd is met de Penitentiaire beginselenwet, zegt de rechter. Daarin staat dat veroordeelde gedetineerden zoveel mogelijk in een regime van algehele gemeenschap worden geplaatst.

Elf uur langer opgesloten

In die algehele gemeenschap bleven gedetineerden overdag tussen de activiteiten door op hun afdeling en hoefden ze niet terug hun cel in. Vanaf 1 maart dit jaar gold voor de reguliere gevangenissen dat veroordeelden tussen de activiteiten zoals werk, sport en bezoek door, wel ingesloten werden. Daardoor zaten de gedetineerden sinds maart tenminste elf uur langer opgesloten dan daarvoor.

De feitelijke afschaffing van het regime van algehele gemeenschap is onderdeel van het systeem van promoveren en degraderen dat Teeven in gevangenissen heeft ingevoerd, waarbij gevangenen extra activiteiten moeten verdienen. Dat kan, maar voor het afschaffen van de algehele gemeenschap had Teeven de wet moeten aanpassen, zegt de rechter.

Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie laat in een reactie weten dat zij „de uitspraak bestuderen”. D66 wil snel een debat met de staatssecretaris over de uitspraak. „Teeven heeft de regeling in alle stilte ingevoerd en heeft een debat met de Tweede Kamer omzeild”, aldus Gerard Schouw van D66. Volgens het Kamerlid helpt het systeem van promoveren en degraderen niet bij de resocialisatie van gevangenen in de samenleving. Hij wil zo snel mogelijk in debat met Teeven.

Lees ook Extra activiteiten? Moet je verdienen (€) in NRC Next