Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Oorlog

Affaire toont gaten in Franse euthanasiewet

Franse rechters beslissen vandaag over dood of leven van de ernstig verlamde Vincent Lambert (39). Zijn ouders willen dat hij blijft leven, zijn vrouw niet.

Conseil d’Etat, het hoogste Franse rechtscollege, in Parijs
Conseil d’Etat, het hoogste Franse rechtscollege, in Parijs

Al bijna zes jaar ligt hij in onveranderlijk vegetatieve toestand in een ziekenhuisbed in het Oost-Franse Reims. Na een ernstig motorongeluk in september 2008 raakte Vincent Lambert, een psychiatrisch verpleegkundige, in coma. Toen hij enkele dagen later ontwaakte kon hij niets anders meer dan zijn ogen bewegen. Hij is inmiddels 39 jaar oud.

Vandaag moeten de zeventien rechters van de Conseil d’État, het hoogste Franse rechtscollege, er aan te pas komen om een hoogoplopend familieconflict over zijn lot te beslechten. De zaak is voor veel Fransen een symbool geworden voor de gebrekkige euthanasiewetgeving in hun land. Voor zijn verkiezing tot president had François Hollande beloofd die te hervormen. De interpretatie van de rechters vandaag kan gevolgen hebben voor naar schatting 1.700 andere patiënten in vergelijkbare toestand.

Sondevoeding

„Hem laten sterven is de laatste proeve van liefde die ik hem kan brengen”, zei Rachel Lambert, de vrouw van de patiënt, vorig jaar. In overleg met haar staakten de artsen in Reims op 10 april 2013 de voeding.

Als de „behandeling” van de patiënt niet tot verbetering van zijn situatie leidt, dan is deze vorm van passieve euthanasie in Frankrijk toegestaan [Zie inzet]. Maar de juridische vraag is nu of het toedienen via een sonde van voeding en vocht evengoed een vorm van behandeling is.

De ouders van Lambert vinden van wel. Terwijl een broer, half-broers en half-zussen van de patiënt het besluit van de artsen en Rachel steunden, stapten de streng katholieke Pierre en Viviane Lambert vorig jaar naar de rechter met de eis de voeding van hun zoon te hervatten.

De ouders wonen in het zuiden van Frankrijk en zeiden niet door het ziekenhuis of door Rachel, die al die tijd aan het bed van haar man zat, geïnformeerd te zijn over het besluit. Hun zoon is slechts „gehandicapt”, vinden zij. „Mijn zoon is geen stuk groente”, fulmineerde moeder Viviane Lambert deze week nog op de Franse televisiezender BFMTV.

Een rechter in Châlons-en-Champagne gaf ze vorig jaar gelijk en na 31 dagen zonder voeding, moesten de slangen bij Vincent Lambert weer worden bevestigd. Volgens de moeder „begon hij toen weer te lachen”.

Ideologische strijd

Nadat de artsen in januari opnieuw een proces tot levensbeëindiging begonnen en andermaal een lokale rechter op hun pad vonden, stapte de echtgenote van Lambert naar de Conseil d’Etat. Zij en de familieleden die haar steunen, zeggen dat Lambert voor zijn ongeluk de wens heeft uitgesproken in een dergelijk geval niet oneindig te worden doorbehandeld. Zij verwijten de ouders van het lot van hun zoon een „ideologische strijd” te maken. Op katholieke websites worden de Franse artsen van ‘moord’ beticht.

Volgens de artsen is ondanks tachtig sessies logopedie geen enkele communicatie met de patiënt mogelijk. Dat werd afgelopen week bevestigd door een groep experts die door de Conseil d’État is geconsulteerd. Zij hebben Lambert over een langere periode negen keer bezocht en volgens de rapporteur van het rechtscollege constateerden zij een „verslechtering van de toestand” van Lambert „zonder enig perspectief” op verbetering. Zijn advies aan de rechters was dus om de expertise van de artsen en de wens van de vrouw van Lambert te volgen.

De Franse politiek heeft zich vooralsnog terughoudend opgesteld. Wel keerde minister van Volksgezondheid Marisol Touraine zich tegen het „onbeperkt doorzetten” van de behandeling. De „zeer pijnlijke affaire” toont volgens haar dat „de huidige wet schaduwkanten heeft die opgeheven moeten worden”. Maar de nieuwe Franse premier Manuel Valls voelt, na alle protesten vorig jaar tegen het homohuwelijk, weinig voor een nieuw conflict met conservatief Frankrijk rond ethische kwesties.