De burgemeester kan alleen maar toekijken

Sytze van der V. (66) is in 2007 veroordeeld voor kindermisbruik.Nu woont hij boven een Amersfoorts kinderdagverblijf. De burgemeester wil hem weg, gisteren demonstreerde de buurt. Heeft dat zin?

Buurtbewoners protesteerden gisteren voor de flat van Sytze van der V.
Buurtbewoners protesteerden gisteren voor de flat van Sytze van der V. Foto ANP

Sytze van der V. (66) is absoluut niet van plan om te verhuizen. De veroordeelde pedoseksueel is boven een kinderdagverblijf in Amersfoort gaan wonen. Een buitenschoolse opvang en een voorziening voor kwetsbare jongeren zijn in de buurt. De burgemeester van Amersfoort wil dat Van der V. verhuist. Meer dan honderd buurtbewoners protesteerden gisteren; een petitie tegen Van der V. werd in twee dagen honderden keren getekend. Van der V. trekt zich er niets van aan: „Ik ben vrij man. Dat ik boven een kinderdagverblijf woon, doet niet ter zake. Er komen daar baby’s en peuters. Dat is helemaal niet mijn doelgroep.”

Dit weekend werd bekend dat pedoseksueel Sytze van der V. zich sinds mei in Amersfoort heeft gevestigd. Van der V. huurt een driekamerappartement in een seniorenflat van woningcorporatie De Alliantie. De komst van Sytze van der V. leidde tot een conflict tussen de pedoseksueel en burgemeester Lucas Bolsius (CDA). Bolsius: „Van der V. mag in Amersfoort wonen, maar liever niet op deze plek.”

Sytze van der V. is veroordeeld tot drie jaar celstraf voor het misbruiken van jongens in Eindhoven in 2007. Hij kwam in 2009 vrij, en sindsdien is zijn huisvesting een probleem. Hij sliep in zijn auto, en later op een bungalowpark. Burgemeester Rob van Gijzel (PvdA) van Eindhoven legde hem een gebiedsverbod op, maar dat wees de rechter tot tweemaal toe af. Ook een poging van de gemeente Utrechtse Heuvelrug om een gebiedsverbod op te leggen, strandde bij de rechter. Van der V., die vorig jaar nog een deel van zijn gevangenisstraf moest uitzitten, omdat hij niet meewerkte met de reclassering, is nu vrij man. Er zijn geen voorwaarden meer verbonden aan zijn vrijheid.

In principe is Van der V. welkom

Burgemeester Bolsius kwam er pas achter dat Van der V. in zijn stad was komen wonen, toen hij al was verhuisd. De woningcorporatie sloot een huurcontract zonder te weten dat Van der V. een veroordeelde pedoseksueel is. Bolsius vindt in principe ook dat Van der V. in zijn stad moet kunnen wonen: „Hij is veroordeeld geweest en heeft zijn straf uitgezeten. Ik vind dat mensen met een strafblad de mogelijkheid moeten hebben weer een leven op te bouwen.”

Toch heeft het stadsbestuur Van der V. vanaf het begin verzocht te verhuizen. Vier woningen die werden voorgesteld, beantwoorden echter niet aan zijn wensen. De appartementen zijn kleiner en minder modern. Van der V.: „Ik heb nu fantastisch uitzicht, dat was daar niet het geval. En de flat waar ik nu woon, heeft energielabel A. De andere huizen hadden label D. Dat scheelt me duizend euro per jaar aan extra energie.”

Heeft Bolsius dan geen instrumenten om Van der V. uit zijn stad te weren? Nee, zegt Bolsius: „Overtuigingskracht is mijn enige instrument. Maar hij weigert te bewegen.” Daar heeft de burgemeester gelijk in, zegt hoogleraar staats- en bestuursrecht Jon Schilder van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Schilder geeft cursussen over bestuursrecht aan burgemeesters, en gebruikt daarbij het voorbeeld over Sytze van der V.

Er is de laatste tijd regelmatig onrust over ex-gedetineerden die terugkeren in de samenleving. Eerder dit jaar werd bekend dat Benno L., de zwemdocent die tientallen kinderen misbruikte, in Leiden is gaan wonen. Een volksoproer was het gevolg. Vorige week bleek Volkert van der G., de moordenaar van Pim Fortuyn, in het centrum van Apeldoorn te wonen. Daar bleef het relatief rustig.

De burgemeester doet het nooit goed

Burgemeesters die een ex-gedetineerde niet in hun stad willen hebben, beroepen zich op de Gemeentewet , artikel 172, lid 3: „De burgemeester is bevoegd bij verstoring van de openbare orde of bij ernstige vrees voor het ontstaan daarvan, de bevelen te geven die noodzakelijk te achten zijn voor de handhaving van de openbare orde.”

Volgens hoogleraar bestuursstrafrecht Henny Sackers (Radboud Universiteit) is de afgelopen jaren gebleken dat een beroep op die wet vrijwel nooit succesvol is. Alleen als een zedendelinquent ernstige vrees voor ordeverstoring veroorzaakt, kan hij het huis uitgezet worden. Sackers: „Dat blijkt dus juridisch niet het geval als een zedendelinquent alleen ergens gaat wonen. Onlangs heeft de burgemeester van Den Bosch met succes een ex-gedetineerde geweigerd, omdat het huis van deze crimineel werd beschoten met automatische wapens toen hij vrijkwam. Dát is ordeverstoring.”

Hoogleraar Schilder: „Het is voor burgemeesters steeds moeilijker te accepteren dat pedofielen zich in hun gemeente vestigen, onder meer door de druk van de buitenwereld. Dat betekent dat burgemeesters bij de huisvesting van veroordeelde pedoseksuelen in een spagaat zullen blijven zitten.” Sackers vindt dat van burgemeesters te veel ordehandhaving wordt verwacht: „Je doet het nooit goed. Als je de burgers niet informeert over een zedendelinquent die in de buurt komt wonen, kan er onrust ontstaan. Als je dat wel doet, breng je de zedendelinquent mogelijk in gevaar. De burgemeester zou geen sheriff moeten zijn.”

Sytze van der V. blijft in de flat wonen. Het buurtprotest is wat hem betreft zinloos. „Dat mijn woonplaats nu bekend is roept natuurlijk emotie op. Maar ik blijf, hier gewoon zitten. Ze kunnen me er niet uit zetten. Dat recht hebben ze niet.”