Juan Carlos tekent abdicatiewet, Felipe om middernacht automatisch koning

Juan Carlos, links, met Felipe net voor het tekenen van de abdicatiewet. Foto AP / Daniel Ochoa de Olza

De Spaanse kroonprins Felipe kan zich als hij morgen wakker wordt koning noemen. Zijn vader, koning Juan Carlos, heeft vandaag de abdicatiewet getekend waardoor de 46-jarige Felipe om middernacht automatisch koning wordt. De wet werd na ondertekening direct door premier Mariano Rajoy geratificeerd, meldt persbureau AP.

De 76 jaar oude Juan Carlos maakte twee weken geleden bekend dat hij afstand doet van de troon om plaats te maken voor Felipe. Hij vond het tijd voor een ‘nieuwe generatie’ om het roer over te nemen.


Maar de aankondiging was ook aanleiding voor massale demonstraties. De aanstaande troonwisseling ontketende in Spanje een republikeins reveil, schreef NRC-correspondent Merijn de Waal gisteren in NRC Handelsblad.

Op 2 juni, de maandag van Juan Carlos’ mededeling, werd ’s avonds in grote steden door tienduizenden mensen gedemonstreerd voor een referendum over een nieuwe staatsvorm. Evenals de zaterdag erop. Donderdag, als kroonprins Felipe tijdens een zitting van Congres en Senaat wordt uitgeroepen tot koning, zijn er manifestaties.

Van militaire dictatuur naar democratie

Juan Carlos was populair onder de Spanjaarden vanwege de positieve rol die hij speelde bij de overgang van de militaire dictatuur van Franco naar een democratie eind jaren zeventig. De Waal:

Na de dood van dictator Franco in 1975 besloten de twee Spanjes die in de Burgeroorlog (1936-’39) strijd leverden, niet weer te gaan vechten. Onder Juan Carlos’ leiding kwamen links en rechts democratische hervormingen overeen. De koning presenteerde zich als golfbreker tegen een legerstaatsgreep. Ook republikeins links overtuigde hij dat de keuze ging tussen “monarchie of dictatuur”.

Maar de laatste jaren kwam de koning in opspraak na een omstreden olifantenjacht en door een corrupte schoonzoon. Bovendien vreest niemand in Spanje meer een militaire coup.

De abdicatie was sober en ingetogen wegens de economische crisis en om het republikeinse elan niet op te stoken. Er zijn geen buitenlandse staatshoofden uitgenodigd. Morgenochtend zal Felipe VI in een gezamenlijke zitting van Senaat en Congres trouw zweren aan de grondwet, tot koning worden uitgeroepen en een toespraak houden. Zijn vader, moeder Sofía en twee zussen zijn niet aanwezig, opdat alle aandacht naar de nieuwe koning uitgaat.

    • Laura Klompenhouwer