5000 medici dreigen met rechtszaak over vrije artsenkeuze

Minister Edith Schippers.
Minister Edith Schippers. ANP / Martijn Beekman

De discussie over het recht van patiënten om zelf hun arts te kiezen, dreigt een felle juridische strijd te worden. De Stichting Handhaving Vrije Artsenkeuze, waarbij in twee maanden 5.000 artsen en paramedici zich hebben aangesloten, kondigt aan minister Schippers (VVD, Zorg) voor de rechter te dagen als de vrije artsenkeuze wordt afgeschaft. Afschaffing van dat recht is strijdig met Europese mededingingsregels, stelt de advocaat van de stichting, hoogleraar gezondheidsrecht in Utrecht, Jaap Sijmons.

Vandaag en morgen debatteert de Tweede Kamer over de vrije artsenkeuze. Schippers en de zorgverzekeraars willen artikel 13 van de Zorgverzekeringswet aanpassen, zodat patiënten die naar een arts gaan die geen contract heeft met hun zorgverzekeraar de rekening niet meer vergoed krijgen. Zij moeten die dan zelf betalen. Aangezien de nota voor sommige operaties en ingrepen kan oplopen tot duizenden euro’s zullen patiënten alleen nog gaan naar artsen die wel gecontracteerd zijn door hun zorgverzekeraar. Overigens kunnen ze jaarlijks overstappen naar een andere zorgverzekeraar.

De patiënt heeft straks minder te kiezen dan nu, stelt de stichting. Bovendien zullen nieuwe klinieken die de concurrentie met gevestigde artsen aangaan, geen kans krijgen. Dát is volgens de stichting strijdig met Europese concurrentieregels. Sommige ziekenhuizen zullen inkomsten verliezen. Een woordvoerder van de stichting zegt:

“Je hebt een contract met minimaal drie van de vier grote zorgverzekeraars (ofwel patiëntenstroom) nodig om te overleven.”

Doel is de groei van uitgaven beperken

Schippers zegt dat er keuze genoeg overblijft voor de patiënt. Ook de verzekeraars zeggen dat ze louter te dure en kwalitatief slechte zorgverleners uit de markt zullen weren. Artsen, op hun beurt, zeggen dat verzekeraars vaak niet wéten wat kwalitatief goed is. Vorige week sloot Schippers een principe-akkoord met onder meer fysiotherapeuten, huisartsen en verzekeraars die de wetswijziging wel steunen. Doel is om de groei van de ziekenhuis- en huisartsenuitgaven te beperken tot 1,5 procent dit jaar en 1 procent van 2015 tot 2017. Jarenlang stegen die uitgaven telkens met zo’n vijf procent.

De ‘restitutiepolis’ blijft wel bestaan, waarmee de patiënt tegen een hogere maandelijkse premie alsnog de nota van iedere arts vergoed krijgt.

Aanpassing van artikel 13 moet de macht van verzekeraars vergroten. Bedoeling van de ‘marktwerking’ in de ziekenhuiszorg, die in 2006 werd ingevoerd, is dat ziekenhuizen en artsen onderling concurreren. Verzekeraars kregen de taak om kritisch te zijn namens hun verzekerden. Leveren ziekenhuizen te weinig kwaliteit en werken ze inefficiënt, dan kunnen verzekeraars ze het jaar erop een contract weigeren. Doet één kleine verzekeraar dat, is het nog geen ramp, maar de grote verzekeraars (Achmea, VGZ, CZ, Menzis) vertegenwoordigen samen 90 procent van de bevolking. Zo kwam het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis vorig jaar in grote problemen omdat Achmea een contract weigerde.

Lees meer in NRC Handelsblad vandaag.