Chipshol in de verkoop

De familie Poot staakt de strijd

Peter Poot (l), zijn broer Cees Poot en hun advocaat komen aan bij een rechtbank. Foto ANP

Zou Jan Poot kunnen wennen aan een leven in de luwte? En vooral aan een bestaan zonder geschillen, rechtszaken, ruzies, relletjes en complotten? Jarenlang was al die eindeloze opwinding de brandstof van zijn leven. Nu is het opeens voorbij. Kan hij gewoon op de bank zitten naast zijn vrouw, thuis in Zwitserland.

De 89-jarige Poot liet in Het Financieele Dagblad weten dat hij stopt met zijn strijd. Hij wil zijn bedrijf Chipshol, met bijbehorende gronden rondom luchthaven Schiphol verkopen. In het interview dat vader Poot met zijn zoon Peter gaf, geeft de ondernemer als reden dat zijn krachten flink achteruitgaan.

Twintig jaar lang had Jan Poot een droom. De oud-planoloog van de provincie Zuid-Holland wilde het gebied rondom luchthaven Schiphol ontwikkelen. Hij wilde er kantoren, winkels en appartementen neerzetten om er een heuse luchtvaartstad van te maken. Het moest wel een succes worden, want steden van de toekomst zouden rond luchthavens ontstaan, dat wist Poot zeker.

Het bleef bij prachtige, gekleurde brochures

In 1986 richtte hij Chipshol op om zijn plannen te verwezenlijken. Hij begon grond rond de luchthaven op te kopen. Omdat hij niet genoeg geld had, trok hij financiers aan. Met hun geld kocht hij lap na lap, tot het bedrijf bijna 600 hectare grond in bezit had, zo’n 1.200 voetbalvelden. Verder dan de plannen is Jan Poot nooit gekomen. Ze staan uitgewerkt in prachtige, gekleurde brochures.

Maar er is nooit een schop de grond in gegaan.

De ellende begon voor Poot in 1996 toen hij ruzie kreeg met zijn voormalig zakenpartner Harry van Andel. Poot wilde volgens plan de grond houden om het project te ontwikkelen. Van Andel zag dat de grond in waarde was gestegen en wilde liever verkopen en cashen. De twee mannen belanden voor de rechtbank, waar rechter Hans Westenberg een vernietigend oordeel velde, voor de familie Poot. Van Andel kreeg de zeggenschap over de grond toegewezen en begon deze te verkopen.

Vader en zoon Poot begonnen een juridische procedure om de beslissing van Westenberg terug te draaien. Dat lukt in 2000. Het gerechtshof in Den Haag vernietigde het vonnis. Maar Van Andel had al 300 hectare verkocht. Na het vonnis volgde een schikking en werd de resterende 300 hectare grond verdeeld. Poot bleef achter met 150 hectare en zijn plannen.

Handenvol juridische procedures

Een van de stukken grond die Poot nog overhad, was het zogeheten Groenenberg-terrein. Maar het lukte niet om die grond te ontwikkelen omdat de familie Poot werd tegengewerkt. Bewust, volgens hen, door de Nederlandse staat, de provincie, gemeentes en Schiphol. Waarom? Omdat Schiphol zelf de grond rondom de luchthaven wilde ontwikkelen en concurrent Chipshol de nek om wilde draaien. Op aandringen van Schiphol kwam er een bouwverbod. Het terrein bebouwen zou gevaarlijk voor het vliegverkeer zijn.

Weer volgden handenvol juridische procedures. Rechters oordeelden dat Chipshol inderdaad was tegengewerkt. De gemeente Haarlemmermeer schikte en betaalde Chipshol 1 miljoen euro. De provincie Noord Holland betaalde 12 miljoen euro. En luchthaven Schiphol moest van de rechtbank 16 miljoen euro overmaken.

Het was niet het einde, maar het begin van weer nieuwe juridische procedures. Nu moest ook de rechterlijke macht het ontgelden. Die was volgens vader en zoon Poot door en door corrupt. Ze hadden gerekend op bijna 100 miljoen euro van Schiphol. Maar de drie rechters die moesten oordelen over de hoogte van de schadevergoeding werden vlak voor hun beslissing ineens vervangen. De nieuwe rechters sloegen af op 16 miljoen euro. Dat moest een complot zijn.

De ene na de andere complottheorie deed de familie Poot uit de doeken

Weer volgden rechtszaken. Zo hoopten vader en zoon Poot bewijs te verzamelen voor hun complottheorieën. In 2012 leken ze succes te hebben. Het Openbaar Ministerie vervolgde de ex-rechters Hans Westenberg en Pieter Kalbfleisch omdat ze meineed zou hebben gepleegd. De zaak had te maken met het vonnis dat Westenberg in 1996 velde, waardoor Poot zijn grond kwijtraakte. Volgens een voormalige minnares van Kalbfleisch had Westenberg expres in het nadeel van Poot geoordeeld. Poot’s ex-zakenpartner Van Andel was een vriend van Kalbfleisch. Die zou zijn collega Westenberg hebben gevraagd om zijn vriend te helpen. Het OM vond geen bewijs voor dit verhaal. Wel zouden de twee ex-rechters over hun vriendschap hebben gelogen onder ede; meineed. Maar het gerechtshof sprak beiden vrij.

Voor de familie Poot het zoveelste bewijs dat er “in Nederland juridisch gezien geen recht te halen is”. Het maakte voor hen niet veel uit. De strijd hadden ze al verplaatst, bijvoorbeeld naar het internet via onder meer de website van querulant Micha Kat. Die kreeg 2.500 euro per maand van Poot, waarvoor hij onder meer teksten aanleverde en op zijn eigen website de ene na de andere complottheorie uit de doeken deed over pedofielennetwerken, babymoordenaars etc. Een hoofdrol was meestal weggelegd voor de gepensioneerde secretaris-generaal van Justitie Joris Demmink.

Schaduweconomie rond Chipshol komt tot stilstand

De familie Poot vond het prima. Miljoenen had Poot in de anti-Demmink-campagne gestoken, zei hij dit jaar in de Volkskrant. Niet vanwege de vermeende pedofilie, dat was bijzaak. Nee, Demmink zou een hoofdrol hebben gespeeld in het dwarsbomen van Chipshol. Zo zou Demmink de rechterswissel hebben geregeld, waardoor Schiphol hen maar 16 miljoen euro hoefde te betalen.

Nu de familie Poot stopt, komt ook die hele schaduweconomie van Chipshol waarschijnlijk tot stilstand. Het scheelt justitie eindeloze juridische procedures en adviseurs en advocaten flinke inkomsten. Kat liet op zijn website al weten dat zijn toelage stopt. Hoeveel de familie Poot hoopt voor de 150 hectare te krijgen, wilden ze in het FD niet zeggen. Peter Poot was vrijdag onbereikbaar voor commentaar. De familie Poot denkt dat buitenlandse partijen die Chipshol kopen de grond rond Schiphol wel kunnen ontwikkelen. Dan komt hun droom toch een beetje uit.