Politiek

Mediators hebben een glanzende toekomst, dankzij al die echtscheidingen

Foto ANP

‘Een oliemannetje’. Zo omschrijft mediator Guido Bakker (40) van de organisatie Gecertificeerde Mediators zichzelf. Iemand die zorgt dat stroeve onderhandelingen soepeler verlopen. Want mediation gaat over bemiddeling bij conflicten: op het werk, in de familie en in de liefde.

Bakker: “In de vier jaar dat ik in dit vakgebied werk, merk ik dat mediation normaler wordt en de behoefte groeit.” Ook bij arbeidsconflicten wordt volgens hem vaker een mediator ingeschakeld. Daan de Snoo, secretaris van de Mediatorsfederatie Nederland (MfN) bevestigt dat beeld. “Onder andere door de toenemende media-aandacht is mediation de laatste jaren veel bekender geworden.”

Hoeveel mediationzaken er jaarlijks zijn houdt het MfN niet officieel bij, maar op basis van onderzoeken schat De Snoo het aantal per jaar ruim 50.000. Vooral ruziënde partners lijken ervoor te zorgen dat mediation snel in populariteit stijgt: één op de drie huwelijken mondt uit in een echtscheiding - per jaar ruim 30.000.

Volwaardig alternatief voor de rechter

Ook vanuit de politiek is veel aandacht. De VVD heeft afgelopen najaar zelfs een wetsvoorstel ingediend dat mediation vastlegt als volwaardig alternatief voor een rechtsgang. Bakker:

“Vanuit zakelijk perspectief is dat goed voor ons, maar daardoor komt wel het vrijwillige karakter van mediation in het gedrang. Er moet wel enige bereidheid zijn vanuit de deelnemende cliënten.”

Bij mediation gaan twee partijen immers op vrijwillige basis met elkaar in gesprek. De mediator vormt de neutrale, derde partij die geen oordeel velt, maar de communicatie vergemakkelijkt. Bakker:

“Bij rechtszaken is al gauw sprake is van juridisch getouwtrek. In echtscheidingszaken zie je dat het in negen van de tien gevallen om erkenning draait. Beide partners willen gehoord worden en mediation biedt daar de ruimte voor. Het draait vooral om de juiste vragen stellen, op het goede moment op de goede manier samenvatten.”

Minimaal negen zaken in drie jaar

Sinds begin 2012 is een speciale opleiding nodig om als ‘registermediator’ te mogen werken: alleen dan word je vermeld in het kwaliteitsregister van de Nederlandse Mediatorsfederatie. Het recentste jaarrapport laat zien dat het aantal geregistreerde mediators tussen 2010 en 2012 afnam van 4.600 tot 2.500. Inmiddels staan er 2.800 mediators ingeschreven. Dat lijkt tegenstrijdig met de bewering dat het beroep mediator steeds populairder wordt. Maar volgens het rapport heeft de afname te maken met het verplichten van de opleiding. Bakker:

“Tussen die 4.600 zaten ook veel mensen die zich mediator noemden, maar hooguit één zaak per jaar behandelden.”

Bij de nieuwe vereisten van de MfN moet je een minimum van negen zaken in drie jaar hebben, en je moet de geaccrediteerde mediatorsopleiding (inclusief theorie- en praktijkexamen) met succes hebben afgelegd. De Snoo:

“We leggen het verplichte aantal mediations nog niet al te hoog, omdat veel mediators ook nog een ander beroep uitoefenen. Een kwart van de geregistreerde mediators is advocaat of rechter. Zo’n juridische achtergrond is handig in echtscheidingszaken.”

Rechtbankmediator

Naast de ‘gewone’ mediator wordt ook de rechtbankmediator steeds populairder. Die zit klaar in een kamertje in de rechtbank. Bakker: “De rechter weet dat iemand beschikbaar is en kan er in sommige zaken voor kiezen mensen te adviseren naar de mediator te gaan in plaats van een uitspraak te doen. Het kan voorkomen dat er dan in een zaak die zich al jaren voortsleept, opeens binnen een half uur een doorbraak plaatsvindt.” De Snoo:

“Mensen die voor mediation kiezen, willen ook echt graag een oplossing vinden. Daarom verloopt het proces vaak snel. Een extra voordeel is dat ze hun eigen oplossing aandragen. Dat werkt vaak beter dan een van hoger hand opgelegde oplossing.”