Opinie

Het afscheidsfeest van fossiele energie

Wanneer precies, durft Jeremy Leggett niet te zeggen. Maar in ieder geval voor het einde van dit decennium en misschien al wel volgend jaar. Dan zal de wereld geconfronteerd worden met een energiecrisis waarbij de financiële crisis van de afgelopen jaren wel eens in het niet zou kunnen vallen. Leggett schreef er een spannend boek over (Uit de olie, in vertaling uitgegeven door Jan van Arkel), waarin hij het energiedebat beschrijft aan de hand van de stijgende olieprijs.

Je kunt zijn boek natuurlijk afdoen als alarmistisch en activistisch. Maar kennis van zaken valt de auteur in ieder geval niet te ontzeggen. Leggett werkte jarenlang als geoloog (die onderzoek deed naar formaties voor schaliegas en schalieolie) voor bedrijven als Shell en BP en richtte vlak voor de eeuwwisseling een inmiddels succesvol bedrijf voor zonne-energie op (omzet ruim 100 miljoen euro per jaar).

Dus toen Leggett vorig jaar de aandeelhouders van Shell en ExxonMobil waarschuwde (via de website Carbon Tracker) dat hun investeringen in een bodemloze put zouden kunnen te verdwijnen, werd hij door die bedrijven uiterst serieus genomen. Beide reageerden met een uitgebreid commentaar (hier de reactie van Shell en hier die van ExxonMobil) voor hun investeerders.

Ik had onlangs een interview met Leggett (dat vandaag in NRC Handelsblad staat), waarin hij ingaat op zijn argumenten voor die naderende crisis. Zijn stelling is dat de kosten voor olie- en gaswinning zo hoog worden, dat er heel binnenkort een productiepiek zal ontstaan: schaliegas en schalieolie zijn het afscheidsfeestje van de fossiele brandstoffen.

Nou zijn de oliemaatschappijen er weliswaar redelijk in geslaagd om de piekolie-lobby belachelijk te maken, zoals Leggett uitlegt, maar hij heeft in zijn boek wel sterke argumenten voor zijn theorie (overigens benadrukt hij dat piekolie niet betekent dat de olie opraakt, maar dat de winning ervan niet langer economisch rendabel is). Zijn boek staat vol voorbeelden van al te optimistische inschattingen van olie- en gasreserves. In het interview wijst hij op het recente afwaarderen van de grootste Amerikaanse schalieolieformatie in de VS (het Monterey-veld in Californië) met maar liefst 96 procent.

Leggett trekt een parallel met de financiële crisis, waarbij banken de risico’s van hun ‘giftige hypotheken en derivaten’ relativeerden totdat de zeepbel uit elkaar spatte. Ook in de energievoorziening is men druk bezig zo’n zeepbel op te blazen. Kijk maar naar het recente rapport van het Internationaal Energie Agentschap over de World Energy Investment Outlook. Daarin staat dat er alleen al vorig jaar 1.600 miljard dollar nieuw geïnvesteerd kapitaal nodig was om de energievoorziening op peil te houden. Dat is een verdubbeling ten opzichte van vijftien jaar geleden en het bedrag zal oplopen naar 2.000 miljard per jaar in 2035.

En er komt een moment, zegt Leggett, dat de druk op wereldleiders om maatregelen te nemen tegen klimaatverandering zo groot wordt, dat ze niet meer om hun eigen beloftes heen kunnen – ook al schrijft ExxonMobil in zijn commentaar dat het de komende decennia niet zo ver zal komen. Exxon moet dat wel zeggen, want anders dreigt een groot deel van zijn investeringen in de fossiele energie in rook op te gaan.

 

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.