Jean-Marie Le Pen splijt Front National na antisemitische uithaal

Vader Jean-Marie wordt voor dochter en partijleider Marine Le Pen steeds meer een blok aan het been.

Foto AFP

Jean-Marie Le Pen is een obstakel geworden voor de politieke ambities van zijn dochter. Voor het eerst sinds zij het leiderschap van het Front National in 2011 van hem heeft overgenomen, riep Marine Le Pen haar vader afgelopen weekend openlijk tot de orde nadat hij in een gesprek op de website van de partij met een dubbelzinnig woordspel opnieuw de verdenking van antisemitisme op zich had geladen. Gesterkt door haar twee verkiezingsoverwinningen van de afgelopen maanden, heeft ze het filmpje zonder overleg laten verwijderen.

De 85-jarige oprichter van het FN, en nog steeds Europarlementariër, wond zich in zijn wekelijkse ‘logboek’ op over artiesten die zich kritisch hebben uitgelaten over de partij. Specifiek gevraagd naar de Joodse zanger Patrick Bruel, antwoordde hij in het Frans: „On fera une fournée la prochaine fois”.

Dat betekent zoiets als „De volgende keer doen we ze in de oven”. Maar ‘fournée’ (het baksel) kan overdrachtelijk ook slaan op een groep personen die op gelijke wijze behandeld worden. Le Pen zegt deze „onschuldige manier” bedoeld te hebben en meent dat het woord „geen enkele antisemitische connotatie” heeft, „alleen voor politieke vijanden of imbecielen”.

Maar enkele kopstukken van het FN interpreteerden de uitlatingen niet anders dan de antiracismeorganisaties die andermaal om de vervolging van Le Pen senior hebben gevraagd. FN-vicevoorzitter Louis Aliot, de levenspartner van Marine Le Pen, noemde het woordgebruik „politiek stupide” en „verbijsterend”. Het parlementslid Gilbert Collard vroeg om het „pensioen” van de erevoorzitter van de partij. „Met zijn lange ervaring had hij deze interpretatie moeten zien aankomen”, zei Marine Le Pen zelf over de „politieke fout” van haar vader.

De ophef komt haar slecht uit. Ze heeft tot het eind van de maand om samen met Geert Wilders genoeg gegadigden te vinden om een grensoverschrijdende eurosceptische fractie in het Europese Parlement te vormen. Verschillende partijen, waaronder het Britse UKIP, weigeren samenwerking vanwege de voorgeschiedenis van negationisme van het FN. Jean-Marie Le Pen werd in 1996 veroordeeld voor zijn uitspraak dat de gaskamers een „detail in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog” waren, later noemde hij de Duitse bezetting „niet bepaald inhumaan”.

Hoewel Marine Le Pen met haar terechtwijzing duidelijker dan ooit heeft laten zien wie tegenwoordig de baas is in de partij, weet ook zij dat haar vader voor een deel van de achterban nog belangrijk is. ‘Jean-Marie Le Pen herinnert zijn dochter eraan waar het FN vandaan komt’, kopte Le Monde. Zelf noemde ze de nazikampen ooit het „summum van barbarij”.

De voormalige partijleider haalde bij de laatste Europese verkiezingen als lijsttrekker in Zuidoost-Frankrijk 28,2 procent van de stemmen. Dat hij enkele dagen voor de verkiezingen ‘Monseigneur ebola’ als oplossing van immigratieproblematiek aanwees, leek zijn aanhang niet te deren. Hij heeft in het zuiden nog veel steun onder meer extremistische kiezers, vaak ook op leeftijd en afkomstig uit kringen van voormalige Algerije-gangers, de zogenoemde ‘pieds-noirs’, die verantwoordelijk waren voor de grote groei van het FN in de jaren tachtig.

Het huidige FN is onder te verdelen in een noordelijke en een zuidelijke variant. De strategie van Marine Le Pen en haar adjudant Florian Philippot om de partij te ‘ontdiaboliseren’ (normaliseren) heeft vooral in het noorden schoolgemaakt.

Philippot, die bij voorkeur over sociale vraagstukken en de macht van de Europese Unie spreekt, en Steeve Briois, de pas verkozen burgemeester van het stadje Hénin-Beaumont en secretaris-generaal van de partij, zijn hiervan de meest bekende representanten. In het zuiden heeft Jean-Marie Le Pen steun van onder meer zijn kleindochter Marion Maréchal-Le Pen, die lid is van de Assemblée nationale. Terwijl het noordelijke FN alles doet om uit de traditionele kringen van rechts-extremistische splintergroeperingen te blijven, duiken van haar nog af en toe foto’s op in het gezelschap van skinheads.

„Een vriendelijk Front Nationaal interesseert niemand iets” , heeft Jean-Marie Le Pen al eens gezegd. Hij ziet weinig in de normaliseringsstrategie van zijn dochter en haar naaste vertrouwelingen. Dat veel door haar aangetrokken kandidaten niet onder de partijnaam Front National campagnevoeren, maar onder de vlag ‘Bleu Marine’ noemde hij al eens verraad.

Maar onder Marine Le Pen haalde het FN sinds 2011 zijn beste verkiezingsuitslagen. Nadat ze in maart een tiental gemeentes wist te winnen, werd haar partij vorige maand bij de Europese verkiezingen voor het eerst de grootste van Frankrijk. „Kun je je muil niet houden”, zou ze vorige maand volgens het weekblad Le Nouvel Observateur achter de schermen hebben gezegd na de uitspraak over ebola. Nu voert ze haar strijd publiek.