Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Onderwijs

Volg de Nacht van de Universiteit: wat kan en moet er beter?

Studenten protesteren tegen het leenstelsel. Verantwoordelijk minister Jet Bussemaker (PvdA, Onderwijs) kijkt toe.
Studenten protesteren tegen het leenstelsel. Verantwoordelijk minister Jet Bussemaker (PvdA, Onderwijs) kijkt toe. Foto ANP/ Robin van Lonkhuijsen

Zijn de Nederlandse universiteiten nog hoogstaand, mogen we nog opscheppen over de kwaliteit van het onderwijs? Wat is de plaats van het instituut in onze samenleving? Vanaf nu wordt er een avond en een nacht aan één stuk hierover gepraat met de optimisten en de pessimisten. Volg tweets over de avond rond de Nes in Amsterdam hier.

De avond in tweets:


De Nacht van de Universiteit is een initiatief van Beter Onderwijs Nederland en Centrum Èthos. Er zijn colleges, over actievoeren en de culturele rol van de universiteit. En debatten: over het niveau van het onderwijs of over de stand van het wetenschappelijk onderzoek. Sprekers zijn onder anderen Arnold Heertje, Ewald Engelen, Wim Brands, Alexander Rinnooy Kan en Theodore Dalrymple.

De insteek: de kritiek zwelt aan, dus laten we het er eens over hebben. Zo willen studenten beter onderwijs. In NRC Handelsblad van vorige week stond een pamflet van studenten Roel Griffioen en Jesse van Winden en hun medestudenten. Een greep uit de kritiek op wat zij ‘nonderwijs’ noemen:

“Gerichte en gedegen vakopleidingen worden samengesmolten en aangelengd tot massaal ‘nonderwijs’, waarbinnen de verwachtingen laag zijn, ambitie en initiatief worden ontmoedigd en de ruimte voor persoonlijk contact met de wetenschappelijke staf tot een nulpunt is geslonken. Het doel is allang niet meer om studenten op te leiden, maar om afgestudeerden af te leveren.”

En:

“Er wordt stamppot gemaakt van de disciplines, met als gevolg dat de Nederlandse universiteiten straks een teleurgestelde generatie borrelpraatwetenschappers, bang voor ideeën en opgeleid in van alles een beetje, de grote boze banenwereld insturen.”

• Ze presenteren ook hun adviezen voor het universitaire onderwijs:
• Een beleid dat mede wordt vormgegeven door Academia.
• Een beleid dat de managementcultuur als universiteitsvreemd beschouwt.
• Een beleid dat het ‘risico’ neemt om voor inhoud en kwaliteit te gaan, de onderwijstaak uit de marge haalt en weer in het hart plaatst.
• Een beleid dat onderwijssucces niet afmeet aan het aantal uitgereikte diploma’s maar aan het niveau van de opgeleide studenten.
• Een beleid dat het aandurft om eisen te stellen aan studenten, zodat de waarde van een academisch diploma niet wordt uitgehold.
• Een beleid dat samenwerking tussen universiteiten stimuleert in plaats van concurrentie, om te waarborgen dat ‘onrendabele’ maar hoogwaardige studieprogramma’s niet verloren gaan.

Het fel bekritiseerde leenstelsel

De kritiek heeft ook nog een zeer recente aanleiding. Vorige week maakte minister van Onderwijs Jet Bussemaker de plannen voor het leenstelsel bekend: de ov-jaarkaart blijft, maar de basisbeurs verdwijnt en wordt een, in de woorden van de Tweede Kamer, “studievoorschot”. Een noodzakelijke ingreep volgens Bussemaker voor de kwaliteit van het onderwijs, een dolksteek volgens critici, onder wie veel studenten. Zo ook de makers van het pamflet: de drempel om überhaupt te studeren wordt te hoog, en langer studeren of een tweede studie onbetaalbaar.

En zo heeft iedereen zijn ideeën en opvattingen. Vorige week stond in NRC Weekend een uitgebreide bijlage op de Opinie & Debat-pagina’s:

Haroon Sheikh: De universiteit kan nog wat leren van de bankencrisis (€)
Beatrice de Graaf: De universiteit biedt ‘service’, dat is meer dan het platte nut (€)
Ad Verbrugge: Een vormende universiteit op lokaal niveau (€)
Marc Chavannes: Laat universiteit plaats zijn waar andersdenken bloeit (€)

Discussieer of geef uw mening vooral ook hier in de reacties.