Opinie

Hoe het hier hoort

Er zijn gemeenten die het boek Hoe hoort het eigenlijk... in Nederland? cadeau doen bij naturalisatieceremonies. Vijfentwintigduizend exemplaren zijn er verkocht. Gisteren verscheen de derde editie, die volgens uitgever Gottmer „helemaal is geactualiseerd” door de auteurs, communicatiedeskundige Janke van der Zaag en Kelly Snel. Snel schreef ook Hoe hoort het eigenlijk... op mijn trouwdag en Uitjes in de Zaanstreek.

DJ Tiësto staat nu in de lijst van belangrijke Nederlanders, die begint met Thomas a Kempis en eindigt met Leontien van Moorsel. De uitgever meldde dat ‘topless zonnen’ eruit is en dat sociale media erin kwamen. Ik heb dat even met de woordzoeker in mijn pdf-versie van het boek opgezocht en het woord ‘sociale media’ komt nu inderdaad drie keer in het boek voor, zoals in deze merkwaardige zin:

„Kinderen in de middelbare-schoolleeftijd en studenten kaarten veel in vakantieperioden en op school tijdens een uur dat ze even geen lessen hebben (tussenuur) – hoewel deze activiteiten steeds meer vervangen worden door sociale media als Facebook, Twitter en apps.” (In ‘Vrije tijd, sport en spel’)

Geen woord over comazuipen: kaarten zullen ze!

H oe hoort het eigenlijk... in Nederland? blinkt uit in overdetaillering van gewenst gedrag. Over kussen tijdens een begroeting: „Wie rechts begint, botst snel. Tijdens of tussen het kussen door wordt wat gezegd.”

Je zíét het de nieuwkomer oefenen. („Nu even snel wat zeggen, Ibrahim!”)

Geen racismediscussie bij Zwarte Piet, wel ouderwetse tekeningen.

Tussen de regels van hoofdstukjes als ‘Burenhulp’, ‘Hoe leg je contact met Nederlanders’ en ‘Contact tussen moeders’ doemt ongenoemd een enorme, in te burgeren boerkamoeder op. De auteurs hopen dan ook dat het boek ook bij inburgeringscursussen gebruikt gaat worden – ook leuk voor de oplage.

Vandaar misschien, dat er ook zo’n nadrukkelijke lijst in het boek staat van dingen die je absoluut niet moet doen (in ‘Omgangsregels en goede manieren’). En dat we daar in één rijtje vinden:

„Gassen uit de maag laten ontsnappen (boeren laten).”

„Gassen uit de darmen laten ontsnappen (winden laten).”

„In een taal praten die de overige aanwezigen niet verstaan.”

„In het openbaar plassen.”

Op Radio Noord-Holland zeiden de auteurs te hopen dat het sociaal verkeer in Nederland weer „prettiger” wordt. Ze noemden als voorbeeld het opstaan voor ouderen en zeiden toen: „Mensen wéten het vaak niet. Zeker nieuwkomers niet.”

Je kwam naar Nederland. Je doorstond hier vreemdelingengevangenissen, AZC’s, een inburgeringscursus met dit soort vragen:

‘Kun je melk eten of drinken?’

‘Is een koe een mens of een dier?’

Maar je hield je in, burgerde in en wortelde hier toch, ondanks alles. En dan mag je Nederlander worden. Op naturalisatiedag hebben je dochters weer eens een jurk aangetrokken. Zelfs je opstandige zoon, al bijna volwassen, heeft speciaal voor jou zijn haar gekamd. Dan leg je de Verklaring van Verbondenheid af, waarbij jullie allemaal proberen niet te huilen.

En dan ben je Nederlander. En daarna stapt een grote, glimmende burgemeester op je af. Je krijgt een schouderklopje en het boek Hoe hoort het eigenlijk... in Nederland? Dus je hoort er nóg niet bij.

En het woord ‘bevoogding’ staat er niet eens in.