Media

Wat heeft Nederland (nu nog) te verbergen op Google Maps?

epa03839926 A giant Google Maps marker sign stands on the Friedrichsplatz square in Kassel, Germany, 28 August 2013. It is part of the exhibition 'Hello World!' by the German artist Aram Bartholl, which will be opened on 30 August at the Kassel Kunstverein. In his work Bartholl focuses on the impact of the Internet on the everyday life. EPA/UWE ZUCCHI
epa03839926 A giant Google Maps marker sign stands on the Friedrichsplatz square in Kassel, Germany, 28 August 2013. It is part of the exhibition 'Hello World!' by the German artist Aram Bartholl, which will be opened on 30 August at the Kassel Kunstverein. In his work Bartholl focuses on the impact of the Internet on the everyday life. EPA/UWE ZUCCHI Foto ANP

Als je Nederland echt zou willen raken waar het pijn doet, dan hoef je alleen maar op Google Maps te kijken. De doelwitten zijn al geselecteerd. In heldere kleuren, mozaïeken van rood, groen, geel en bruin. Ze lichten helder op, vanaf grote hoogte al.

De geheime plekken van ons land zijn gemakkelijk te vinden – juist dóór hun censuur. Maar niet lang meer. Een jaar geleden is de wet ingetrokken die het verbiedt om luchtfoto’s te maken van deze ‘militaire geheimen’. Binnenkort zal de kaart van Nederland dus voor het eerst censuurvrij zijn – zodra Google Maps toe is aan nieuwe foto’s.

Wat hebben wij eigenlijk te verbergen? Een rondgang langs een vijftal van deze ‘blobs’.

Markelo

52.200982, 6.502682

‘Ontploffingsgevaar bij vuur en open kunstlicht. Roken verboden’ – zo onheilspellend zie je waarschuwingsborden niet vaak. De censuurvlek van Markelo blijkt een verzameling heuvels, omheind door 1,5 kilometer hekwerk. Uit de grond steken vuurrode brandweerpaaltjes. Nergens staat waarom.

Er hangt een paneel dat iets wegheeft van een bel. Er zijn drie knoppen. De eerste twee doen niets. Bij de derde begint een pieptoon te loeien, zo hard en zo lang, dat je je vanzelf uit de voeten maakt.

Het blijkt een depot van de Defensie Pijpleiding Organisatie (DPO), weet een omwonende. Een knooppunt in een ondergronds netwerk van 5.120 kilometer buizen. Die pompen continu miljoenen liters kerosine naar vliegvelden door heel Europa, dat maakt ze gevoelige doelwitten.

Noordwijk aan Zee

52.248725, 4.439129

Het grootste mysterie is de Vlek van Noordwijk. “Komt door een DPO-kantoor”, denkt Ruud van der Loo (69). Hij zit voor zijn deur in het hart van de blob. Van der Loo werkte voor de marine (“Wat ik precies deed is top secret“), hij weet dat soort dingen. Raar is het wel. “De DPO zit hier al zes jaar niet meer.”

Even verderop verrijst het voormalig DPO-pand. De letters hangen nog aan de gevel. Het is nu een kleuterschool. Curieuzer: het DPO zit niet in de blob, maar 150 meter erbuiten. Misgecensureerd? Of wordt er iets anders verborgen?

Google weet het niet, fotomaker Aerodata niet, Defensie niet. Ze wijzen naar elkaar. “Nou”, zegt een woordvoerder van gemeente Noordwijk, “dan liggen er vast kernkoppen.” Grapje.

Vessem

51.432799, 5.286930

In Vessem is een munitieopslag met de grond gelijk gemaakt en ‘teruggegeven aan de natuur’. Het is nu een kreupelbos.
Wel is er, voor wie goed zoekt, nog een overwoekerde bunker te vinden. ‘Vleermuizenwerkgroep Defensieterreinen’ staat op een bordje. Insluipers wordt verzocht stil te zijn: vleermuizen houden nu eenmaal van dezelfde donkere, ondergrondse gangenstelsels als militairen.

De duinen

52.292831, 4.471734

Radio NORA (kort voor Noordwijk Radio, dus eigenlijk Radio Noordwijk Radio) is een enorme antenne die als een totempaal boven de duinpannen uittorent. Er is een bel.

“Hallo?”

Een krakerige intercomstem.

“Over wat er hier gebeurt mag ik u niets zeggen, meneer. Alleen dat het station 24 uur per dag wordt bemand en van de marine is.”

Even binnen een kijkje nemen is zeker geen optie?

“Dat heeft u goed geraden.”

Dan pas vallen de camera’s op, tientallen, verspreid over het terrein.
Kraak. “Ja, ik zie u zwaaien, ja.”

Ede

52.036112, 5.679135

Ede kan stil zijn. Mees (15) en Pim (12) vervelen zich soms. Gelukkig is er een oude militaire kazerne nabij, de blob op deze kaart. Geoefend wikkelen de broers het prikkeldraad los en klauteren over het hek.

Op het terrein is een stormbaan met hindernissen. In een silo werd ooit geoefend met Stinger-raketten, weet Mees. Een tijdlang woonde er een zwerver, vandaag zit de deur op slot. Er liggen bierblikken op de grond. De barakken zijn nu metershoge puinpiramides. “Net Tsjernobyl”, zegt Mees.