767 likes in Nederland voor terreurorganisatie

De Franse verdachte van de aanslag op het Joods Museum was lid van terreurgroep ISIL // Ook Nederlandse Syriëgangers zijn daaraan verbonden // ISIL voert actief propaganda in Nederland

De Fransman die is opgepakt voor de aanslag op het Joods Museum in Brussel, Mehdi N., droeg bij zijn arrestatie een zwarte vlag over zijn kalasjnikov: de vlag van terreurgroep Islamitische Staat in Irak en de Levant, kortweg ISIL. Het is ook de vlag van tientallen Nederlandse moslims, die aanhanger zijn van diezelfde organisatie.

Mehdi N. vuurde vorige week zijn kalasjnikov af in het Joods Museum in Brussel. Drie mensen kwamen om. De Fransman werd dit weekend opgepakt. Hij is een ex-Syriëganger, die waarschijnlijk vocht aan de zijde van terreurgroep ISIL.

Ook Nederlandse aanhangers

Veel Nederlandse Syriëgangers zijn verbonden aan ISIL. Volgens de inlichtingen- en veiligheidsdienst AIVD hebben de ruim honderd Nederlandse jihadstrijders zich „overwegend” aangesloten bij ISIL of Jabhat al-Nusra, een andere extreme islamitische beweging.

Beide organisaties komen voort uit Al-Qaeda en vechten tegen het bewind van de Syrische president Assad. Ze bevechten ook elkaar. ISIL verwierf een beruchte reputatie wegens een reeks onthoofdingen van burgers en vermeende Syrische soldaten. Al-Nusra verzocht ISIL te vertrekken uit Syrië, omdat hun aanwezigheid onrust zou creëren, maar ISIL weigerde dat. Sindsdien zijn de twee groepen drukker met het bestrijden van elkaar dan met het leger van Assad.

ISIL voert in Nederland actief propaganda voor haar strijd. Het heeft een Nederlandstalige Facebook- en Twitteraccount waarop meerdere updates per dag verschijnen over aanvallen die ISIL-strijders hebben uitgevoerd in Syrië. Ook worden foto’s geplaatst van gesneuvelde strijders. De account van ISIL is al zeker zes keer verwijderd door Facebook, maar start telkens weer onder een nieuwe naam. De laatste keer was drie dagen geleden – en de pagina heeft alweer 767 likes.

In Nederland wonen tientallen aanhangers van ISIL, zegt Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme en contraterrorisme in Leiden. Zij steunen de doelstelling van ISIL om een wereldwijde gewelddadige oorlog te voeren uit naam van de islam. Soms zelfs openlijk. Eind vorig jaar zwoer een Haagse groep moslims trouw aan Abu Bakr al-Baghdadi, de leider van ISIL, tijdens een demonstratie die werd gefilmd. „Sheikh Abu Bakr, wij offeren onze zielen, zonen en geld voor u”, werd er gezegd.

Buiten de harde kern heeft ISIL in Nederland honderden sympathisanten, zegt Edwin Bakker. „Maar dat zijn ook jongetjes van 16 die de jihad ‘cool’ vinden. Die downloaden filmpjes op hun mobieltje om tegen vrienden te kunnen zeggen: moet je kijken man, een gave onthoofding.”

Juist met dit soort gruwelijke filmpjes en zelfmoordvideo’s probeert ISIL jihadisten te werven. Waren het tien jaar geleden nog pamfletten en video’s van de centrale leiding waarmee richting aan de strijd werd gegeven, nu is het door het gebruik van sociale media veel meer gefragmenteerd. „Iedereen kan zo berichten en filmpjes online gooien”, zegt Pieter Nanninga, docent aan de Rijksuniversiteit Groningen die promoveert op een onderzoek naar de jihadvideo’s van Al-Qaeda. „Ze hebben de functie van reclamefilmpjes, ook die van de executies. Ze roepen meestal expliciet hun broeders en zusters op om op te staan en hen te volgen.”

ISIL is trots op de filmpjes

ISIL eert op haar eigen Facebookaccount de „mediasoldaten” die op het slagveld rondlopen met videocamera’s. Samen met strijders die zelfmoordaanslagen plegen, behoren de cameramannen volgens ISIL tot de „belangrijkste soldaten”.

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid noemt het „verontrustend” dat Nederlandse moslims steun betuigen aan groepen als ISIL. Hoewel zij „niet direct aanzetten tot geweld in Nederland”, kan het „fanatisme” waarmee zij een gewelddadige ideologie uitdragen op den duur leiden tot „legitimering van gewelddaden tegen westerse doelwitten”, schreef de terrorismebestrijder in een rapport in februari.

Hoogleraar Bakker acht het zeer wel mogelijk dat ISIL strijders als Mehdi N. heeft geadviseerd om bij terugkomst aanslagen te plegen. „We weten er nog te weinig van om er stellige uitspraken over te doen, maar het is duidelijk dat ISIL in Syrië kampen heeft opgezet waar jihadisten worden getraind. Het ligt voor de hand dat ISIL strijders adviseert en ondersteunt om hier aanslagen uit te voeren.”