De comeback van het vieze boekje

Een van de slachtoffers van internetporno is het vieze boekje. Denk aan tijdschriften met titels als Chick, Passie en Seventeen, ooit waren ze thuis onder matrassen en in vrachtwagencabines en kon je ze vinden op de bovenste plank bij de benzinepomp. Had Playboy in 1987 in ons land nog een oplage van 166.000 exemplaren, vorig jaar jaar lag dit rond de 30.000. Chick ging in 2008 ter ziele.

Wie koopt er nog bloot als internet een oneindig reservoir aan gratis porno biedt? Maar met die overdaad komt een nieuw probleem: de opwinding ebt weg. Eén vies zoekwoord en je verdrinkt in de video’s die niets aan de verbeelding overlaten. Voorspelbaar, oeverloos, en lang niet spannend meer.

Misschien daardoor is het vieze boekje bezig met een comeback. Tijdschriften die met subtiele, ironische of smaakvolle beelden de fantasie aan het werk zetten, waarvoor je bovendien moeite moet doen om ze in handen te krijgen. Het afgelopen jaar verscheen een reeks nieuwe ‘adult only’-magazines van onafhankelijke bladenmakers. Die zijn in trek bij een ander publiek dan vroeger met erotische lectuur werd bediend.

De nieuwe blootbladen worden gekocht door mensen die ook mooie interieur- en modebladen kopen, en die een zekere nostalgie koesteren voor het bloot uit het pre-internettijdperk, toen ze zelf nog te jong waren voor vieze boekjes.

Geen wegwerpblaadjes om je voor te schamen

Athenaeum Nieuwscentrum aan het Spui in Amsterdam heeft een hoekje ingericht met de nieuwe broeierige bladen. Dit zijn geen wegwerpblaadjes om je voor te schamen, maar exclusieve publicaties in kleine oplages – van het blad Tissue bijvoorbeeld worden er tweeduizend gedrukt.

Het zijn bladen die zo mooi zijn vormgegeven dat je ze wilt bewaren en op de salontafel wilt leggen. Zo is er het Britse Talc dat zich profileert als ‘adult design magazine for modern times’. Dat kun je letterlijk nemen: blote meisjes poserend op vintage designmeubels – denk aan een studente architectuur in het appartement van haar hoogleraar.

Veel van deze nieuwe bladen zijn interessant voor zowel mannen als vrouwen, hetero en homo. Siliconenborsten en gephotoshopte geslachtsdelen komen er niet in voor. Wel mensen van vlees en bloed met hun ondeugende gedachten. Deze magazines bevatten voyeuristische foto’s en vieze verhalen maar ook intellectualistische essays en kunst.

Daarmee lijden ze allemaal aan het klassieke Playboy-dilemma: gaat het nou om het bloot of de goede artikelen? Van te veel brave tekst gaan de wangen van de lezer niet gloeien, te veel vlees doet afbreuk aan de respectabele façade. Een aantal nieuwe vieze boekjes heeft de balans gevonden. Bladzijde na bladzijde brengen ze de verloren opwinding terug.

Vijf voorbeelden:

Tissue

Dit Engelstalige tijdschrift uit Duitsland heeft een punk attitude maar high fashion adverteerders. De cover belooft ‘sausage parties in pools’ en stelt daarin niet teleur. Het blad verzet zich principieel tegen het gebruik van photoshop en het verbergen van imperfecties.
Opwindend Tissue is vooral entertaining en op een goede manier gestoord. Mocht het u zijn ontgaan: schaamhaar is terug.
Opmerkelijk Een ouderwetse centerfold! Op de voorkant springt een man met zwabberend klokkenspel in flitslicht een zwembad in. Op de achterkant vrijt een androgyn stel: wie is de man en wie de vrouw?
#4, 130 pagina’s, 19,95 euro www.tissuemagazine.com

Secret Behavior

Voor het thema anonimiteit zijn vrijwel alle gezichten in het eerste nummer van het Amerikaanse Secret Behavior onherkenbaar gemaakt, zelfs op schilderijen. Een artistiek-erotisch blad met lef.
Opwindend Eerder ontroerend. Zoals de zelfportretten van de voeten van masturberende mannen, gemaakt met een afstandsbediening op het moment dat ze klaarkomen. Een parade van krullende tenen.
Opmerkelijk De selfies van de erectie van fotograaf Gabriel Martinez naast flesjes bier en blikjes frisdrank.
#1, 130 pagina’s, 21,95 euro

Odiseo

‘A publication for leisurely stimulation’ staat op de rug van dit boek-achtige magazine. Het wordt gemaakt in Barcelona door de uitgever van het populaire interieurblad Apartamento. De coverfoto van Victor Ivanovski verdient een prijs.
Opwindend De naaktfoto’s in Odiseo zijn zo esthetisch en gestileerd dat je er niet snel opgewonden van wordt. Sommige teksten zijn lustdodend, zoals een essay over radioactief afval.
Opmerkelijk Een extra poster van een voluptueuze vrouw die naakt een kunstwerk kleit.
#3, 130 pagina’s, 13,50 euro

Extra Extra

Dit Engelstalige blad noemt zichzelf ‘nouveau magazine erotique’ en wordt gemaakt in Rotterdam. Het is een vrolijke maar niet altijd samenhangende mix van naaktfoto’s, schilderijen, hetero- en homoseksuele seksverhalen en langdradige cultuurinterviews met culturele figuren, zoals regisseur Catherine Breillat.
Opwindend Seks is in Extra Extra vaak een abstract fenomeen om over te filosoferen. De beelden zijn niet pornografisch genoeg om dit te compenseren.
Opmerkelijk De alternatieve reisgids achterin is een aanrader. Kunstcriticus Sam Steverlynck voert je langs de sekscinema’s, bordelen en nachtclubs van Brussel.
#2, 167 pagina’s, 15 euro

Adult

‘Not for sale to minors’ zegt het omslag van dit luxe Amerikaanse blad trots. De eerste editie belooft ‘moderne erotische ervaringen’, bedoeld voor unbillable hours. Hoewel het volgens het voorwoord bedoeld is voor naast of onder je bed, misstaat het niet op de salontafel.
Opwindend Veel foto’s hebben een filmische kwaliteit. Zoals de portretten van masturberende meisjes en jongens met een beschrijving van hun fantasietje. Achterin staan gedichten van ‘poets we’d like to fuck’.
Opmerkelijk Op de cover staat een index met de paginanummers bij de onderwerpen cars, cunts en money. De meeste pagina’s gaan over geld.
#1, 144 pagina’s, 17,95 euro

    • Ebele Wybenga