Op zoek naar de perfecte roofmoord

Twee geadopteerde broers uit Drenthe staan dinsdag terecht voor drie roofmoorden // De buit was verwaarloosbaar // Waar ging het mis met Admilson en Marcos?

In het Dwingelderveld bij het Drentse Spier schoot Admilson samen met zijn jongere broer Marcos een wandelaar dood. „Ik stopte de vingers in mijn oren en eigenlijk interesseerde het me niet”, zei Marcos tegen de politie.
In het Dwingelderveld bij het Drentse Spier schoot Admilson samen met zijn jongere broer Marcos een wandelaar dood. „Ik stopte de vingers in mijn oren en eigenlijk interesseerde het me niet”, zei Marcos tegen de politie.

In de flat van Admilson en Marcos ligt Drenthe aan je voeten. De broers wonen op de bovenste verdieping van een woontoren in Hoogeveen. Het brede raam van de kamer heeft uitzicht op een oude melkfabriek, het vliegveld, de snelwegen naar Zwolle en Duitsland. En als het helder is zie je de Hondsrug liggen, tot aan de bossen bij Exloo.

Maar het arrestatieteam heeft daar op maandag 3 maart geen oog voor. Als de agenten de flat binnengaan, staan ze in een lege huiskamer. Geen bank, geen gordijnen, geen tv. Alleen een deur op schragen. Daarop een plattegrond met routes. Ernaast een iPad en telefoons. De broers staan op het punt een nieuwe slag te slaan.

Komende dinsdag staan Admilson en Marcos R. voor de rechter in Assen. De twee adoptiebroers bekenden drie moorden in Drenthe. Vorig jaar zomer brachten ze een echtpaar uit Exloo om het leven, een half jaar daarvoor een wandelaar uit Dwingeloo. De oudste broer schiet hem dood als hij zijn twee hondjes uitlaat. Het wapen heeft hij gestolen uit de Johannes Postkazerne, bij zijn oude werkgever met wie hij op missie ging naar Afghanistan.

De broers hadden geld nodig, verklaarden ze aan de politie. Roof was hun motief. Maar belangrijke vragen blijven onbeantwoord. Voor de gestolen spullen kregen ze slechts een paar honderd euro. En waarom moesten hun slachtoffers dood? In het proces-verbaal verklaren ze koel en klinisch. Als Admilson de wandelaar doodschiet doet dat zijn jongere broer weinig. Marcos tegen de politie: „Ik stopte de vingers in mijn oren en eigenlijk interesseerde het me niet.”

Justitie en de advocaten willen dat de broers worden onderzocht in het Pieter Baan Centrum voordat de strafzaak inhoudelijk wordt behandeld. Ook zal advocaat Gerard Spong op de pro-formazitting dinsdag vragen om een genetisch en een neurobiologisch hersenonderzoek. Hij verwacht voor zijn cliënt Marcos een levenslange gevangenisstraf te kunnen voorkomen als er een hersenafwijking wordt vastgesteld. Dit is volgens de raadsman een unieke zaak die gekenmerkt wordt door „een zekere wreedheid en gewetenloosheid”.

Naar een aangeharkt dorp

Waar ging het mis met Admilson (29) en Marcos (28)? Hoe kan het dat twee broers ineens drie roofmoorden gingen plegen? En in hoeverre spelen ervaringen een rol die de oudste broer Admilson als militair opdeed tijdens twee missies in Afghanistan? Deze krant sprak met vrienden en bekenden van de broers en bronnen rond het onderzoek. De adoptievader wilde niet meewerken.

Admilson en Marcos brengen hun eerste levensjaren door in het Braziliaanse Campinas, een stad van een miljoen inwoners vlakbij Sao Paulo. Hun biologische moeder was volgens haar man een „wat domme” vrouw, blijkt uit het adoptiedossier. Ze slaat haar jongens, „vooral als ze kleren aan het wassen is en de kinderen huilen”. Vader zelf zat in de gevangenis, waarvoor is onbekend.

Als de jongens vier en vijf jaar oud zijn verhuizen ze naar Wijster, een aangeharkt dorp in Drenthe van nog geen duizend zielen. Een kinderloos echtpaar, actief voor de lokale ijsvereniging en voetbalvereniging, adopteert de jongens. De broers vinden aansluiting dankzij adoptiemoeder Geke, een „potige” vrouw die rondloopt op klompen en wijde truien en spijkerbroeken draagt.

De Braziliaanse broers voetballen de Drenten van het veld. Op hun vijftiende spelen ze al in het eerste elftal van VV Wijster tegen jongens van dertig jaar oud. Qua techniek waren ze Braziliaans goed, zegt een teamgenoot. Alleen „de mentaliteit ontbrak”, vertelt trainer Roel Smand. Want de broers houden zich niet aan afspraken. Ze komen vaak te laat, of ze komen helemaal niet, en op het veld doen ze niet hun best.

Op de basisschool leren de broers moeilijk en verloopt de omgang moeizaam. „Met Admilson kreeg ik geen contact”, vertelt een kennis. „Hij keek je niet aan als je iets vroeg en stelde geen wedervragen. Eigenlijk luisterde hij nooit. Marcos was opener en meer beïnvloedbaar. Ik had het idee dat die jongens zich door de adoptie hier niet verbonden voelden.”

De broers waren binnen het gezin nogal „op zichzelf”, vertelt de overbuurvrouw. De weduwe dronk elke ochtend koffie met hun moeder. Nog tijdens de basisschool nam Geke ze mee naar Brazilië om de band met haar zoons te verstevigen. Maar er kwamen „streken”. Marcos spande de kroon. Die was „stiekem” , had „verkeerde vrienden”. De overbuurvrouw weet nog hoe overstuur Geke was toen ze drugs op de kamer van haar zoons had gevonden. „Ze was in alle staten”, vertelt ze. „Die jongens waren alles voor haar.”

Admilson gaat het leger in

De broers woonden op de bovenste verdieping van deze woontoren in Hoogeveen. Op maandag 3 maart gingen agenten de flat binnen. Ze stonden in een lege huiskamer. Er lag alleen een deur op schragen, met daarop een plattegrond. ANP

Adoptiemoeder Geke zit er bovenop. Ze verbiedt de jongens te roken. Zakgeld krijgen ze niet meer omdat ze daar drank en drugs voor kopen. Veel haalt het niet uit. Op de voetbalclub gedraagt Marcos zich slaperig. Alsof hij stoned is. Ook Admilson wordt rond zijn zestiende luier. „Dan stelde ik hem de wedstrijd erna niet op, om hem een lesje te leren”, zegt trainer Smand, „maar dat interesseerde hem helemaal niets”. Het lukt de trainer niet om Admilson op zijn gedrag aan te spreken. „Als ik echt met hem wilde praten, moest zijn moeder erbij komen.”

Maar Geke overlijdt. Ze kreeg borstkanker. Voor haar zoons is dat een grote klap. Ze hebben met hun adoptiemoeder een hechte band, veel meer dan met hun vader. De broers worden agressief op het voetbalveld. Vooral Marcos verandert in een „vechtertje”. Zodra hij een tik tegen de benen krijgt, duikt hij bovenop zijn tegenstanders, door te spugen, te duwen, te trappen.

Een jaar na de dood van Geke wonen allebei de broers in Hoogeveen, 12,5 kilometer ten zuiden van Wijster. Het contact met hun adoptievader verwatert. Admilson gaat het leger in en komt in de Johannes Postkazerne in Havelte te werken. Hij is onder meer duiker. Twee keer wordt hij uitgezonden naar Afghanistan, hij moet bermbommen opruimen.

Marcos heeft na zijn opleiding ‘detailhandel’ het ene na het andere baantje. Als afwasser bij een restaurant, bij de McDonald’s, bij een sloperij, bij een distributiecentrum van supermarkt Edah. Overal blijft hij maar even. Zijn oud-werkgevers willen er niet meer over kwijt dan dat Marcos op een zeker moment niet meer komt opdagen.

Als Admilson terugkomt uit Afghanistan, krijgt hij een warm onthaal in Wijster. Zijn vader hangt de vlag uit. Maar de vreugde verdwijnt. Justitie verdenkt Admilson ervan dat hij in 2010 een granaat heeft laten ontploffen in zijn eigen pantservoertuig. Het Openbaar Ministerie verwijt hem ‘onzorgvuldig handelen’. De zaak wordt uiteindelijk geseponeerd wegens gebrek aan bewijs.

Admilson houdt vol dat hij onschuldig is. „Appie stond in het leger altijd klaar voor de groep”, vertelt zijn toenmalige legervriend Erik Groenendijk aan EenVandaag. Als hem een verklaring wordt gevraagd voor de moorden, oppert de militair dat de stoppen bij Admilson misschien zijn doorgeslagen. Hij werkte in oorlogsgebied. „We maakten heftige dingen mee, maar daar praat ik liever niet over.”

Marcos stinkt naar wiet

In 2012 vertrekt Admilson uit het leger. Hij heeft de flat in de Hoogeveen gekocht en richt een reclamedrukwerkbedrijf op. Het wordt geen succes. Het bedrijfje wordt twee jaar later weer opgeheven. Zijn jonge broer Marcos komt bij hem inwonen. Die zit aan de drugs, constateren flatbewoners. Als ze hem tegenkomen in de lift, in oude kleren met een wezenloze blik, „stinkt hij naar wiet”.

Op YouTube bekijkt Marcos filmpjes over complottheorieën. Ook is hij liefhebber van UFC-fighting, de meest ruwe vorm van kooivechten waarbij je iemand mag blijven slaan, ook al ligt hij op de grond. Zijn favorieten zijn Brazilianen als Glover Teixeira en Jose Aldo. Wie kritiek op hen heeft, geeft Marcos ervan langs in zijn reacties. „Show some respect bitch!!!”. Marcos benadrukt dat hij in Brazilië is geboren en dat Brazilianen de allersterkste vechters zijn. Nederlanders zijn „losers”.

Ondertussen groeien de schulden Admilson en Marcos boven het hoofd. Ze hebben geen baan. Een ketelmonteur krijgt zijn reparatie niet betaald, er bellen deurwaarders aan. April vorig jaar zetten de broers al hun meubilair in één keer op Marktplaats te koop. Van de „hoogglans tafel” tot „mooie gordijnen” en van de „nog nooit gebruikte printer” tot het „complete systeemplafond” van nog geen vier jaar oud.

Een buurvrouw drinkt af en toe koffie met Admilson. Hij praat met haar over zijn schulden en het granaatincident in Afghanistan. Daarvoor liep hij bij een psychiater, zegt de buurvrouw. Als Admilson probeert haar huissleutels te stelen verbreekt ze het contact. Gelukkig maar, zegt ze nu. „Ze hadden het vast ook op mij voorzien.”

Dat denkt de overbuurvrouw uit Wijster ook. Vorig jaar zomer stond Admilson om half twaalf ’s avonds ineens bij haar op de stoep. Hij wilde met haar over zijn moeder praten. „Ik heb gezegd: prima Admilson, maar niet nu.” Het is haar redding geweest, denkt ze. In die periode heeft het duo het echtpaar in Exloo vermoord.

In de vrijstaande bungalow in Exloo verwachten de broers een grote slag te slaan. Maar zoveel dure spullen hadden de zeventigers niet. De broers roven onder meer telefoons, een iPad en bankpassen, waarmee in Assen is gepind. De lichamen worden onder een strakgetrokken dekbed gelegd. De dubbele moord moet op zelfmoord lijken.

De volgende moet beter

Onderling evalueren de broers de moord. Alsof ze streven naar de perfecte roofmoord. Dat blijkt als politiemensen hun flat eind februari hebben volgehangen met microfoons. Tot hun verbazing bespreken de broers ook de moord op de wandelaar uit Dwingeloo van een half jaar eerder. Ze oefenden eerst op een boom en schoten hem op klaarlichte dag dood in een bos bij Hoogeveen.

Admilson en Marcos weten niet dat de politie hen afluistert en vertellen elkaar dat de in scène gezette zelfmoord in Exloo niet goed genoeg was. De volgende keer moet het beter, spreken ze af. Maar de broers worden opgepakt.

Tegenover de politie houden Admilson en Marcos aanvankelijk hun mond. Geconfronteerd met de afgeluisterde gesprekken en DNA-bewijs slaat Marcos door. Als zijn oudere broer dat hoort, flipt hij. Admilson probeert twee keer uit te breken. De tweede keer gijzelt hij een politievrouw. Met haar pasje komt hij twee deuren door. Dan overmeestert de politie hem en bekent Admilson de drie moorden. Zijn advocaten willen voor de zitting niet reageren.